ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಕಾಮಕ್ರೋಧವಿಯುಕ್ತಾನಾಂ ಯತೀನಾಂ ಯತಚೇತಸಾಮ್।
ಅಭಿತೋ ಬ್ರಹ್ಮನಿರ್ವಾಣಂ ವರ್ತತೇ ವಿದಿತಾತ್ಮನಾಮ್ ॥ 26 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
कामक्रोधवियुक्तानां यतीनां यतचेतसाम्।
अभितो ब्रह्मनिर्वाणं वर्तते विदितात्मनाम् ॥ 26 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
kāmakrodhaviyuktānāṃ yatīnāṃ yatacetasām|
abhito brahmanirvāṇaṃ vartate viditātmanām || 26 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಕಾಮಕ್ರೋಧವಿಯುಕ್ತಾನಾಮ್ (कामक्रोधवियुक्तानाम्, kāmakrodhaviyuktānām) = ಕಾಮ ಕ್ರೋಧಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ (free from desire and anger)
- ಯತೀನಾಮ್ (यतीनाम्, yatīnām) = ಯತಿಗಳಿಗೆ, ಪ್ರಯತ್ನಶೀಲರಿಗೆ (for the striving ascetics)
- ಯತಚೇತಸಾಮ್ (यतचेतसाम्, yatacetasām) = ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದ (with mind controlled)
- ವಿದಿತಾತ್ಮನಾಮ್ (विदितात्मनाम्, viditātmanām) = ಆತ್ಮವನ್ನು ಅರಿತ (who have known the self)
- ಅಭಿತಃ ಬ್ರಹ್ಮನಿರ್ವಾಣಮ್ ವರ್ತತೇ (अभितः ब्रह्मनिर्वाणम् वर्तते, abhitaḥ brahmanirvāṇam vartate) = ಎರಡೂ ಕಡೆ (ಬದುಕಿನಲ್ಲೂ ಸಾವಿನ ನಂತರವೂ) ಬ್ರಹ್ಮನಿರ್ವಾಣ ಇರುತ್ತದೆ (brahma-nirvana lies all around them, in life and after)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಕಾಮ ಕ್ರೋಧಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದ, ಆತ್ಮವನ್ನು ಅರಿತ ಯತಿಗಳಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮನಿರ್ವಾಣ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯೂ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
For the striving ascetics free from desire and anger, their minds controlled, who have known the self, brahma-nirvana lies close on every side.
ಶ್ಲೋಕ 5.26ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 5.26
‘ಅಭಿತಃ’ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಎರಡು ಅರ್ಥಗಳಿವೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಅದನ್ನು ‘ಉಭಯತಃ’, ಬದುಕಿರುವಾಗಲೂ ಸತ್ತ ಮೇಲೂ ಎಂದು ಓದುತ್ತಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿ ಲಯ ದೇಹಾಂತರದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಜೀವಂತರಾಗಿರುವಾಗಲೂ ಇದೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ‘ಸರ್ವತಃ’, ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಿಂದಲೂ ಎಂದು ಓದಿ ಅದು ಅವರಿಗೆ ಸುಲಭ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
The word ‘abhitah’ has two senses. Shankara and Sridhara Swami read it as ‘on both sides’, while living and after death. For them dissolution in Brahman is not only at the body’s end but while alive too. Madhva reads it as ‘on every side’ and says it is easy for them.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ‘ಯತಿ’ಯನ್ನು ಆಶ್ರಮದ ಹೆಸರಾಗಿ ಓದದೆ ‘ಯತನಶೀಲ’, ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುವವನು ಎಂದು ಓದುತ್ತಾರೆ. ಅಂಥವರಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮನಿರ್ವಾಣ ‘ಹಸ್ತಸ್ಥ’, ಕೈಯಲ್ಲೇ ಇದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಮಾತು.
Ramanuja reads ‘yati’ not as the name of an ashrama but as ‘one who strives’. For such people, he says, brahma-nirvana is ‘in the hand’.
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಇಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಯದ ಒಂದು ಸಾರಾಂಶವನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಸಮ್ಯಗ್ದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ನಿಂತ ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ತಕ್ಷಣ ಮುಕ್ತಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು. ಈಶ್ವರಾರ್ಪಣದ ಕರ್ಮಯೋಗ ಚಿತ್ತಶುದ್ಧಿ, ಜ್ಞಾನ, ಸಂನ್ಯಾಸದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಒಯ್ಯುತ್ತದೆ ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಯಿತು. ಈಗ ಸಮ್ಯಗ್ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಅಂತರಂಗ ಸಾಧನವಾದ ಧ್ಯಾನಯೋಗವನ್ನು ಆರನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮುಂದಿನ ಎರಡು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಸೂತ್ರದಂತೆ ಬರುತ್ತವೆ.
Shankara also gives a summary of the chapter here. For renunciates established in right vision, immediate liberation has been declared. It has also been said that the yoga of action offered to the Lord leads to liberation through purity of mind, knowledge and renunciation. Now the next two verses come like sutras, to be expanded in the sixth chapter into the yoga of meditation, the inner means to right vision.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಶಾಂತಿ ದೂರದ ಗಮ್ಯವಲ್ಲ, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೇ ಇದೆ ಎಂಬ ಮಾತು ಸಮಾಧಾನ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಹೇಳಿದ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನೂ ಮರೆಯಬಾರದು: ಕಾಮ ಕ್ರೋಧಗಳು ಹಿಡಿತ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರಬೇಕು.
It is comforting to hear that peace is not a distant destination but lies all around. But the conditions stated just before should not be forgotten: desire and anger must have lost their grip.
ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಇರುವ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ನಾವು ಕಾಣದಿರುವುದು ಅದು ಇಲ್ಲವೆಂದಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಸಿಟ್ಟು ಮತ್ತು ಬಯಕೆಗಳ ಸದ್ದು ಅದನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಹಾಕಿರುವುದರಿಂದ.
When we do not see the contentment already present in our own home, it is not that it is absent. It is that the noise of our anger and wanting has covered it.