ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಜಿತಾತ್ಮನಃ ಪ್ರಶಾಂತಸ್ಯ ಪರಮಾತ್ಮಾ ಸಮಾಹಿತಃ।
ಶೀತೋಷ್ಣಸುಖದುಃಖೇಷು ತಥಾ ಮಾನಾಪಮಾನಯೋಃ ॥ 7 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
जितात्मनः प्रशान्तस्य परमात्मा समाहितः।
शीतोष्णसुखदुःखेषु तथा मानापमानयोः ॥ 7 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
jitātmanaḥ praśāntasya paramātmā samāhitaḥ|
śītoṣṇasukhaduḥkheṣu tathā mānāpamānayoḥ || 7 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಜಿತಾತ್ಮನಃ ಪ್ರಶಾಂತಸ್ಯ (जितात्मनः प्रशान्तस्य, jitātmanaḥ praśāntasya) = ತನ್ನನ್ನು ಗೆದ್ದ, ಪ್ರಶಾಂತನಾದವನ (of one who has conquered himself and is serene)
- ಪರಮಾತ್ಮಾ ಸಮಾಹಿತಃ (परमात्मा समाहितः, paramātmā samāhitaḥ) = ಪರಮಾತ್ಮ ಸಮಾಹಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ, ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾನೆ (the supreme self is steadily present)
- ಶೀತೋಷ್ಣಸುಖದುಃಖೇಷು (शीतोष्णसुखदुःखेषु, śītoṣṇasukhaduḥkheṣu) = ಚಳಿ ಸೆಖೆ, ಸುಖ ದುಃಖಗಳಲ್ಲಿ (in cold and heat, pleasure and pain)
- ತಥಾ ಮಾನಾಪಮಾನಯೋಃ (तथा मानापमानयोः, tathā mānāpamānayoḥ) = ಹಾಗೆಯೇ ಮಾನ ಅಪಮಾನಗಳಲ್ಲಿ (and likewise in honour and dishonour)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ತನ್ನನ್ನು ಗೆದ್ದು ಪ್ರಶಾಂತನಾದವನಲ್ಲಿ, ಚಳಿ ಸೆಖೆ, ಸುಖ ದುಃಖ, ಮಾನ ಅಪಮಾನಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಪರಮಾತ್ಮ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾನೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
In one who has conquered himself and is serene, the supreme self stays steadily present, through cold and heat, pleasure and pain, honour and dishonour.
ಶ್ಲೋಕ 6.7ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 6.7
ಗೆದ್ದ ಮನಸ್ಸಿನ ಫಲವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ‘ಸಮಾಹಿತ’ ಎಂಬ ಪದದಲ್ಲಿ ‘ಸರಿಯಾಗಿ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟ’ ಎಂಬ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಹೊರಗಿನ ಜೋಡಿಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ, ಒಳಗಿನದು ಅಲುಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿನ ‘ಪರಮಾತ್ಮ’ ಯಾರು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಆಚಾರ್ಯರು ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ.
The fruit of a conquered mind is stated here. The word ‘samahita’ carries the sense of ‘rightly placed’. The outer pairs keep changing; what is within does not waver. The acharyas differ on who the ‘supreme self’ here is.
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಅಂಥ ಸಂನ್ಯಾಸಿಗೆ ಪರಮಾತ್ಮ ನೇರವಾಗಿ ತನ್ನ ಆತ್ಮವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಚಳಿ ಸೆಖೆ, ಪೂಜೆ ಅವಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಸಮನಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಶ್ಲೋಕದ ಎರಡನೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ವಿಧಿಯಾಗಿ ಓದುತ್ತಾರೆ.
For Shankara, to such a renunciate the Supreme Self is present directly as his own self. He reads the second half of the verse as an injunction: in cold and heat, in honour and insult, he should remain even.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ಅರ್ಥ ವಿಶಿಷ್ಟ. ಅವರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿನ ‘ಪರಮಾತ್ಮ’ ಈಶ್ವರನಲ್ಲ, ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಜೀವಾತ್ಮ. ಈ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಷಯ ಅದೇ, ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅದು ‘ಪರಮ’. ಅಥವಾ ‘ಆತ್ಮಾ ಪರಂ ಸಮಾಹಿತಃ’, ಆತ್ಮ ಅತ್ಯಂತ ಸಮಾಹಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ, ಎಂದೂ ಓದಬಹುದು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
Ramanuja’s reading is distinctive. For him the ‘supreme self’ here is not God but the individual self established in its own nature. That is the subject of this section, and compared with its earlier states it is ‘supreme’. Or, he says, one can read ‘the self is supremely composed’.
ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಪರಮಾತ್ಮ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸನ್ನಿಹಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಅಂದರೆ ಅವನು ಅಪರೋಕ್ಷ ಜ್ಞಾನಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ: ಅವನ ಆತ್ಮ ಮಾತ್ರ ಈ ದ್ವಂದ್ವಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಸ್ವಾತ್ಮನಿಷ್ಠವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಅವನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪರಮಾತ್ಮ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾನೆ.
For Madhva the Supreme Self becomes present in the heart, that is, he becomes a direct knower. Sridhara Swami gives both readings: his self alone stays rooted in itself amid these pairs, or the Supreme Self abides in his heart.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಮಾನ ಅಪಮಾನಗಳನ್ನು ಚಳಿ ಸೆಖೆಯ ಜೊತೆ ಒಂದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿರುವುದು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ್ದು. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾಗುವಂತೆ ಜನರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡಕ್ಕೂ ನಾವು ಸೂಕ್ತ ಬಟ್ಟೆ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾರೆವು.
It is worth noticing that honour and dishonour are placed in the same line as cold and heat. People’s opinions change as the weather does. We can dress suitably for both, but we cannot control either.
ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ದಿನ ಉಬ್ಬದೆ, ಟೀಕೆಯ ದಿನ ಕುಗ್ಗದೆ ಇರುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಎರಡೂ ಹೊರಗಿನ ಹವಾಮಾನ, ಒಳಗಿನ ಮನೆ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸ್ವಲ್ಪ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
It is not easy to stay unpuffed on a day of praise and unshrunk on a day of criticism. But it helps a little to remember that both are the weather outside, not the house within.