ಭಗವದ್ಗೀತೆ 6.8 ಅರ್ಥ: ಜ್ಞಾನವಿಜ್ಞಾನತೃಪ್ತಾತ್ಮಾ

‘ಜ್ಞಾನ’ ಮತ್ತು ‘ವಿಜ್ಞಾನ’ದ ಜೋಡಿ ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಕಾರ ಜ್ಞಾನ ಎಂದರೆ ಶಾಸ್ತ್ರ ಹೇಳುವ ವಿಷಯಗಳ ತಿಳಿವಳಿಕೆ, ವಿಜ್ಞಾನ ಎಂದರೆ ಹಾಗೆ ತಿಳಿದದ್ದನ್ನು ತನ್ನ ಅನುಭವವಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳೂ ಹೀಗೆಯೇ: ಉಪದೇಶದಿಂದ ಬಂದ ಜ್ಞಾನ, ಅಪರೋಕ್ಷ ಅನುಭವದ ವಿಜ್ಞಾನ. ಇವೆರಡರಿಂದ ‘ಇನ್ನು ಸಾಕು’ ಎಂಬ ತೃಪ್ತಿ ಬರುತ್ತದೆ.

The pair ‘jnana’ and ‘vijnana’ recurs in the Gita. For Shankara jnana is understanding what the scriptures teach, vijnana is making what one has understood one’s own experience. Sridhara Swami says the same: knowledge from instruction, and wisdom of direct experience. From the two comes the contentment of ‘this is enough’.

‘ಕೂಟಸ್ಥ’ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಕಮ್ಮಾರನ ಅಡಿಗಲ್ಲು (ಅಡಿಗಲ್ಲಿನಂತೆ ಬಡಿತಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಿಯೂ ಬದಲಾಗದ್ದು) ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಅನೇಕರು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ‘ಕೂಟ’ವನ್ನು ಆಕಾಶ ಎಂದು ಬಿಡಿಸಿ, ಆಕಾಶದಂತೆ ನಿರ್ವಿಕಾರವಾಗಿ ನಿಂತವನು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ‘ವಿಜ್ಞಾನ’ ಎಂದರೆ ವಿಶೇಷ ಜ್ಞಾನ, ಅಪರೋಕ್ಷ ಜ್ಞಾನ.

Many give ‘kutastha’ the sense of a blacksmith’s anvil, which takes blows and stays unchanged. Madhva opens ‘kuta’ as space, and reads it as one who stands changeless like space. For him ‘vijnana’ means special knowledge, direct knowledge.

ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಜ್ಞಾನ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪದ ತಿಳಿವು, ವಿಜ್ಞಾನ ಅದು ಪ್ರಕೃತಿಗಿಂತ ಬೇರೆ ಜಾತಿಯದು ಎಂಬ ತಿಳಿವು. ‘ಕೂಟಸ್ಥ’ ಎಂದರೆ ದೇವ, ಮನುಷ್ಯ ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ಆಗಿ ಉಳಿಯುವ ಜ್ಞಾನಾಕಾರ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದವನು. ಪ್ರಕೃತಿಯ ವಸ್ತುಗಳು ಅವನಿಗೆ ಭೋಗ್ಯವಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ಹೆಂಟೆ, ಕಲ್ಲು, ಚಿನ್ನ ಅವನಿಗೆ ಒಂದೇ ಪ್ರಯೋಜನದವು. ಇಂಥ ಕರ್ಮಯೋಗಿ ಆತ್ಮಾವಲೋಕನದ ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಅರ್ಹ ಎಂಬುದು ಅವರ ಓದು.

For Ramanuja jnana is knowledge of the self’s nature, vijnana the knowledge that it is of a different kind from prakriti. ‘Kutastha’ means one established in the self whose form is knowledge, the same through every state, god or human. Since the things of prakriti are not objects of enjoyment for him, clod, stone and gold serve him alike. Such a yogi of action is fit for the practice of seeing the self; that is his reading.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.

ಹೆಂಟೆ, ಕಲ್ಲು, ಚಿನ್ನ ಒಂದೇ ಎಂಬ ಮಾತು ಕೇಳಲು ಅತಿಶಯ ಎನ್ನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿನ ಸಮತೆ ಬೆಲೆ ತಿಳಿಯದಿರುವುದಲ್ಲ, ಬೆಲೆಯ ಹಿಡಿತದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ. ಚಿನ್ನದ ಬೆಲೆ ಗೊತ್ತಿದ್ದೂ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಿದ್ದೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದಿರುವುದು.

That a clod, a stone and gold are the same may sound like exaggeration. But the evenness here is not ignorance of value but freedom from its grip: knowing what gold is worth and still not losing sleep over it.

ಓದಿದ್ದು ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಇಳಿಯುವವರೆಗೆ ತೃಪ್ತಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಪುಸ್ತಕದ ಜ್ಞಾನ ಹೆಚ್ಚಾದಷ್ಟೂ ‘ಇನ್ನೂ ಬೇಕು’ ಎನಿಸಬಹುದು. ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬಂದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸತ್ಯ ಆ ಹಸಿವನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

Contentment does not come until what we have read comes down into life. The more book knowledge grows, the more one may feel ‘I need more’. One small truth that has become experience quiets that hunger.