ಹಳೆಯ ಸ್ನೇಹಿತರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಒಂದು ಚಾಡಿ ಮಾತು ಹೋದ ಮೇಲೆ ಅವರು ಮೊದಲಿನಂತೆ ಮಾತನಾಡದೆ ಹೋದ ಪ್ರಸಂಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಇದೆ. ವರ್ಷಗಳ ಒಡನಾಟ ಹೀಗೆ ಒಂದು ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಸಡಿಲವಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಆರ್ಯಾ ಶ್ಲೋಕ ಆ ಬೇರ್ಪಡಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡುವವರನ್ನು ಹಂಸಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತದೆ. ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಗಳಿಕೆ ಒಂದು ಕಡೆ, ತೆಗಳಿಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಇರುವುದೇ ಚಮತ್ಕಾರ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಏಕೀಭಾವಂ ಗತಯೋರ್ಜಲಪಯಸೋರ್ಮಿತ್ರಚೇತಸೋಶ್ಚೈವ
ವ್ಯತಿರೇಕಕೃತೌ ಶಕ್ತಿರ್ಹಂಸಾನಾಂ ದುರ್ಜನಾನಾಂ ಚ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
एकीभावं गतयोर्जलपयसोर्मित्रचेतसोश्चैव
व्यतिरेककृतौ शक्तिर्हंसानां दुर्जनानां च
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
ekībhāvaṃ gatayorjalapayasormitracetasoścaiva
vyatirekakṛtau śaktirhaṃsānāṃ durjanānāṃ ca
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಏಕೀಭಾವಂ (एकीभावं, ekībhāvaṃ) = ಒಂದಾಗುವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು (the state of oneness)
- ಗತಯೋರ್ (गतयोर्, gatayor) = ಹೊಂದಿದ ಎರಡರ (of the two that have reached)
- ಜಲಪಯಸೋರ್ (जलपयसोर्, jalapayasor) = ನೀರು ಮತ್ತು ಹಾಲಿನ (of water and milk)
- ಮಿತ್ರಚೇತಸೋಶ್ (मित्रचेतसोश्, mitracetasoś) = ಸ್ನೇಹಿತರ ಮನಸ್ಸುಗಳ (of two friendly minds)
- ಚೈವ (चैव, caiva) = ಹಾಗೂ (and also)
- ವ್ಯತಿರೇಕಕೃತೌ (व्यतिरेककृतौ, vyatirekakṛtau) = ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ (in the act of separating)
- ಶಕ್ತಿರ್ (शक्तिर्, śaktir) = ಶಕ್ತಿ (the power)
- ಹಂಸಾನಾಂ (हंसानां, haṃsānāṃ) = ಹಂಸಗಳಿಗೆ (of swans)
- ದುರ್ಜನಾನಾಂ (दुर्जनानां, durjanānāṃ) = ದುರ್ಜನರಿಗೆ (of the wicked)
- ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಒಂದಾಗಿ ಬೆರೆತ ನೀರು ಹಾಲನ್ನು ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರ ಮನಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿ ಹಂಸಗಳಿಗೂ ದುರ್ಜನರಿಗೂ ಇದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Swans and the wicked alike have the power to part water and milk that have become one, and likewise two friendly minds.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಹಂಸ ಹಾಲು ನೀರನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಬಲ್ಲದು ಎನ್ನುವುದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾವ್ಯದ ಹಳೆಯ ಕವಿಸಮಯ, ಅಂದರೆ ಕಾವ್ಯದ ರೂಢಿ. ನಿಜವಾದ ಹಕ್ಕಿಯ ವರ್ತನೆಯ ವರ್ಣನೆ ಅದಲ್ಲ.
That the swan can separate milk from water is an old poetic convention of Sanskrit verse. It is not a description of how the real bird behaves.
ವ್ಯತಿರೇಕ ಎಂದರೆ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದು. ಹಂಸದ ಬೇರ್ಪಡಿಕೆ ಹಾಲನ್ನು ಉಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕವಿಗಳು ಹೊಗಳುತ್ತಾರೆ. ದುರ್ಜನನ ಬೇರ್ಪಡಿಕೆ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಶಕ್ತಿ ಒಂದೇ, ಫಲ ಬೇರೆ.
Vyatireka means separating. Poets praise the swan’s separation because it saves the milk. The wicked man’s separation ruins the friendship. The power is one, the result is different.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 58. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 58. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಯಾರಾದರೂ ಒಬ್ಬರ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ನಂಬುವ ಮೊದಲು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನೇ ನೇರವಾಗಿ ಕೇಳುವುದು ಎಷ್ಟೋ ಸ್ನೇಹಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುತ್ತದೆ.
When someone tells us something about another, asking that person directly before believing it can save many a friendship.
ತಂಡದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಅಪನಂಬಿಕೆ ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ಮೂರನೆಯವರ ಮಾತಿನ ಮೂಲ ಎಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ನೋಡಬೇಕು. ಹಾಗೆಂದು ಪ್ರತಿ ಬೇರ್ಪಡಿಕೆಯ ಹಿಂದೆ ದುರ್ಜನನ ಕೈ ಇದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬೇಕಿಲ್ಲ.
When distrust grows between two people on a team, it helps to see where a third person’s remark came from. Yet we need not assume a wicked hand behind every parting.

