ಇಹ ಲೋಕೇಽಪಿ ಧನಿನಾಂ: ಹಣ ಇದ್ದರೆ ಪರರೂ ಬಂಧುಗಳು

ಮದುವೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರ ಬಳಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಬಂದು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಸಾಕು, ಯಾರ ಜೇಬು ಭಾರ ಎಂದು ಊಹಿಸಬಹುದು. ಇದು ಕೆಲವರ ಅನುಭವ.

ಅದೇ ಅನುಭವವನ್ನು ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಪದ್ಯ ಎರಡು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಬಂಧುವಿನಂತೆ ನಡೆಯುವ ಪರರು ಮತ್ತು ದುರ್ಜನರಂತೆ ನಡೆಯುವ ಬಂಧುಗಳು, ಈ ಅದಲು ಬದಲು ಇದರ ಸೊಗಸು.

---

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಇಹ ಲೋಕೇಽಪಿ ಧನಿನಾಂ ಪರೋಽಪಿ ಸ್ವಜನಾಯತೇ
ಸ್ವಜನೋಽಪಿ ದರಿದ್ರಾಣಾಂ ತತ್ಕ್ಷಣಾದ್ದುರ್ಜನಾಯತೇ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

इह लोकेऽपि धनिनां परोऽपि स्वजनायते
स्वजनोऽपि दरिद्राणां तत्क्षणाद्दुर्जनायते

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

iha loke’pi dhanināṃ paro’pi svajanāyate
svajano’pi daridrāṇāṃ tatkṣaṇāddurjanāyate

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

• ಇಹ (इह, iha) = ಇಲ್ಲಿ (here)
• ಲೋಕೇಽಪಿ (लोकेऽपि, loke’pi) = ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ (ಲೋಕೇ, ಅಪಿ) (even in the world (loke, api))
• ಧನಿನಾಂ (धनिनां, dhanināṃ) = ಹಣವಂತರಿಗೆ (for the wealthy)
• ಪರೋಽಪಿ (परोऽपि, paro’pi) = ಪರರಾದವನೂ (ಪರಃ, ಅಪಿ) (even a stranger (parah, api))
• ಸ್ವಜನಾಯತೇ (स्वजनायते, svajanāyate) = ಬಂಧುವಿನಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ (acts like a kinsman)
• ಸ್ವಜನೋಽಪಿ (स्वजनोऽपि, svajano’pi) = ಬಂಧುವೂ (ಸ್ವಜನಃ, ಅಪಿ) (even a kinsman (svajanah, api))
• ದರಿದ್ರಾಣಾಂ (दरिद्राणां, daridrāṇāṃ) = ಬಡವರಿಗೆ (for the poor)
• ತತ್ಕ್ಷಣಾದ್ದುರ್ಜನಾಯತೇ (तत्क्षणाद्दुर्जनायते, tatkṣaṇāddurjanāyate) = ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ದುರ್ಜನನಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ (ತತ್ಕ್ಷಣಾತ್, ದುರ್ಜನಾಯತೇ) (at once acts like a bad man (tatkshanat, durjanayate))

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹಣವಂತರಿಗೆ ಪರರೂ ಬಂಧುಗಳಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಬಡವರಿಗೆ ಬಂಧುಗಳೂ ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ದುರ್ಜನರಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Even in this world, for the wealthy a stranger behaves like a kinsman. For the poor, even a kinsman behaves like a wicked man from that very moment.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಸ್ವಜನಾಯತೇ ಮತ್ತು ದುರ್ಜನಾಯತೇ ಎಂಬ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಯತೇ ಎಂಬ ಅಂತ್ಯ ಇದೆ. ಅದರ ಅರ್ಥ ಹಾಗೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು. ಇದರಿಂದ ಅವರು ನಿಜವಾಗಿ ಹಾಗೆ ಆಗಿಲ್ಲ, ಹಾಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಸೂಚನೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

Svajanayate and durjanayate end in the sense of acting like. So the words hint that people do not truly become so, they only behave that way.

ಕವಿ ತತ್ಕ್ಷಣಾತ್ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾನೆ. ಸಂಬಂಧ ಮುರಿಯಲು ಕಾಲ ಬೇಕಿಲ್ಲ, ಹಣ ಹೋದ ಕ್ಷಣವೇ ಸಾಕು ಎಂಬುದು ಇದರ ಕುಟುಕು.

The poet uses tatkshanat, at that very instant. The sting is that no time is needed to break a bond, the moment the money goes is enough.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 65. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 65. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಸಂಬಂಧ ನಿಜವೋ ಅನುಕೂಲದ್ದೋ ಎಂಬುದು ಕಷ್ಟಕಾಲದಲ್ಲೇ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಬರುವ ಪ್ರತಿ ನಗುವೂ ಅನುಕೂಲದ್ದಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳೋಣ.

Whether a bond is real or merely convenient shows only in hard times. Let us remember that not every smile that greets us is a convenient one.

ನಾವೇ ಯಾರ ಜೊತೆ ಹೇಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಈ ಪದ್ಯ ನಮ್ಮತ್ತಲೂ ತಿರುಗಿಸಬಹುದು. ಬೇರೆಯವರನ್ನು ಬೊಟ್ಟು ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅದು ಹೆಚ್ಚು ಉಪಯುಕ್ತ.

The verse can also be turned on ourselves, to ask how we treat others. That is more useful than pointing at everyone else.

---

---