ಮದುವೆ ನಿಶ್ಚಯಿಸುವ ಮೊದಲು ಹೆಣ್ಣಿನ ಮನೆಯವರು ವರನ ಕುಟುಂಬ, ಓದು, ನಡತೆ, ಸ್ವಭಾವ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೇಳಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆ ಎಚ್ಚರ ನಮಗೆ ಪರಿಚಿತ.
ಅದೇ ಎಚ್ಚರದಿಂದ ವಿಧಿ ಕೂಡ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಪದ್ಯ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದು ಆರಿಸುವ ಉಡುಗೊರೆ ಮಾತ್ರ ಬಡತನ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಪರೀಕ್ಷ್ಯ ಸತ್ಕುಲಂ ವಿದ್ಯಾಂ ಶೀಲಂ ಶೌರ್ಯಂ ಸುರೂಪತಾಮ್
ವಿಧಿರ್ದದಾತಿ ನಿಪುಣಃ ಕನ್ಯಾಮಿವ ದರಿದ್ರತಾಮ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
परीक्ष्य सत्कुलं विद्यां शीलं शौर्यं सुरूपताम्
विधिर्ददाति निपुणः कन्यामिव दरिद्रताम्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
parīkṣya satkulaṃ vidyāṃ śīlaṃ śauryaṃ surūpatām
vidhirdadāti nipuṇaḥ kanyāmiva daridratām
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಪರೀಕ್ಷ್ಯ (परीक्ष्य, parīkṣya) = ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ (having examined)
- ಸತ್ಕುಲಂ (सत्कुलं, satkulaṃ) = ಒಳ್ಳೆಯ ಕುಲವನ್ನು (good family)
- ವಿದ್ಯಾಂ (विद्यां, vidyāṃ) = ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು (learning)
- ಶೀಲಂ (शीलं, śīlaṃ) = ಶೀಲವನ್ನು, ನಡತೆಯನ್ನು (character)
- ಶೌರ್ಯಂ (शौर्यं, śauryaṃ) = ಶೌರ್ಯವನ್ನು (valour)
- ಸುರೂಪತಾಮ್ (सुरूपताम्, surūpatām) = ಒಳ್ಳೆಯ ರೂಪವನ್ನು (good looks)
- ವಿಧಿರ್ದದಾತಿ (विधिर्ददाति, vidhirdadāti) = ವಿಧಿ ಕೊಡುತ್ತದೆ (ವಿಧಿಃ, ದದಾತಿ) (destiny gives (vidhih, dadati))
- ನಿಪುಣಃ (निपुणः, nipuṇaḥ) = ನಿಪುಣನಾಗಿ (skilfully)
- ಕನ್ಯಾಮಿವ (कन्यामिव, kanyāmiva) = ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಕೊಡುವಂತೆ (ಕನ್ಯಾಂ, ಇವ) (like a daughter (kanyam, iva))
- ದರಿದ್ರತಾಮ್ (दरिद्रताम्, daridratām) = ಬಡತನವನ್ನು (poverty)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಒಳ್ಳೆಯ ಕುಲ, ವಿದ್ಯೆ, ಶೀಲ, ಶೌರ್ಯ ಮತ್ತು ಸುರೂಪವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ ಮೇಲೆ ನಿಪುಣನಾದ ವಿಧಿ ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಬಡತನವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ವರನಿಗೆ ಕೊಡುವಂತೆಯೇ ಅದು ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Having carefully examined a man’s good family, learning, character, valour and good looks, skilful Destiny gives him poverty, just as one gives a daughter in marriage.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ವರನ ಕುಲ ಮೊದಲು ಪರೀಕ್ಷಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಮಾತಿದೆ. ಕವಿ ಅದೇ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಧಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಿ ತಿರುಚಿದ್ದಾನೆ. ಅದು ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗುಣಗಳಿರುವವರಿಗೇ ಬಡತನ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ.
The tradition says a groom’s family is to be examined first. The poet applies the same test to Destiny and twists it, so that poverty is joined to just those with the finest qualities.
ಇದು ವ್ಯಂಗ್ಯದ ಹೋಲಿಕೆ. ವಧುವನ್ನು ಕೊಡುವುದು ಗೌರವದ ಕೆಲಸ, ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಕೊಡುವ ವಸ್ತು ಬಡತನ. ಗುಣವಂತರಿಗೆ ಬಡತನ ಬರುವುದನ್ನು ವಿಧಿಯ ಆಯ್ಕೆ ಎಂದು ಕವಿ ಕುಟುಕುತ್ತಾನೆ.
This is an ironic comparison. Giving away a bride is an honourable act, yet the gift here is poverty. The poet stings by calling the poverty of the worthy a choice made by Destiny.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 65. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 65. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಬಡತನ ಯಾರ ಮೇಲೂ ಅವರ ಯೋಗ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಅಂಕ ಅಥವಾ ಬಡತನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೋಡಿ ನಾವು ಯಾರನ್ನೂ ತೂಗಬಾರದು.
Poverty does not come to anyone because their worth is less. We should not weigh a person by marks, or by poverty alone.
ಕವಿ ವಿಧಿಯ ಮೇಲೆ ಅಸಮಾಧಾನ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ, ಹೊರತು ಬಡತನವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಆದಷ್ಟು ಇಂಥವರ ಜೊತೆ ನಿಲ್ಲುವುದೇ ಸರಿಯಾದ ಓದು.
The poet is complaining against Destiny, not defending poverty. The right reading is to stand with such people as far as we can.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.




ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ