ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಕಾರಿಡಾರಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತವರಿಗೆ ಬದುಕು ಎಷ್ಟು ತೆಳುವಾದ ದಾರ ಎಂದು ಬೇಗ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೊರಗೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಅದೇ ಜನ ಮತ್ತೆ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಓಟಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತಾರೆ.
ಆರ್ಯಾ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಈ ಶ್ಲೋಕ ಆ ವೈರುದ್ಧ್ಯವನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಕಲ್ಪಸ್ಥಾಯಿ ನ ಜೀವಿತಮೈಶ್ವರ್ಯಂ ನಾಪ್ಯತೇ ಚ ಯದಭಿಮತಮ್
ಲೋಕಸ್ತಥಾಪ್ಯಕಾರ್ಯಂ ಕುರುತೇ ಕಾರ್ಯಂ ಕಿಮುದ್ದಿಶ್ಯ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
कल्पस्थायि न जीवितमैश्वर्यं नाप्यते च यदभिमतम्
लोकस्तथाप्यकार्यं कुरुते कार्यं किमुद्दिश्य
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
kalpasthāyi na jīvitamaiśvaryaṃ nāpyate ca yadabhimatam
lokastathāpyakāryaṃ kurute kāryaṃ kimuddiśya
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಕಲ್ಪಸ್ಥಾಯಿ (कल्पस्थायि, kalpasthāyi) = ಕಲ್ಪದವರೆಗೆ ನಿಲ್ಲುವಂಥದು (lasting for an aeon)
- ನ (न, na) = ಅಲ್ಲ (not)
- ಜೀವಿತಮೈಶ್ವರ್ಯಂ (जीवितमैश्वर्यं, jīvitamaiśvaryaṃ) = ಜೀವನ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯ (ಜೀವಿತಂ + ಐಶ್ವರ್ಯಂ) (life and lordship (jivitam + aishvaryam))
- ನಾಪ್ಯತೇ (नाप्यते, nāpyate) = ದೊರೆಯುವುದೂ ಇಲ್ಲ (ನ + ಆಪ್ಯತೇ) (is not gained (na + apyate))
- ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
- ಯದಭಿಮತಮ್ (यदभिमतम्, yadabhimatam) = ಯಾವುದು ಇಷ್ಟವೋ ಅದು (ಯತ್ + ಅಭಿಮತಂ) (what is desired (yat + abhimatam))
- ಲೋಕಸ್ತಥಾಪ್ಯಕಾರ್ಯಂ (लोकस्तथाप्यकार्यं, lokastathāpyakāryaṃ) = ಜನ, ಆದರೂ, ಮಾಡಬಾರದ ಕೆಲಸವನ್ನು (ಲೋಕಃ + ತಥಾಪಿ + ಅಕಾರ್ಯಂ) (people, even so, what ought not to be done (lokah + tathapi + akaryam))
- ಕುರುತೇ (कुरुते, kurute) = ಮಾಡುತ್ತಾರೆ (do)
- ಕಾರ್ಯಂ (कार्यं, kāryaṃ) = ಕಾರ್ಯ, ಉದ್ದೇಶ (the purpose)
- ಕಿಮುದ್ದಿಶ್ಯ (किमुद्दिश्य, kimuddiśya) = ಏನನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟು (ಕಿಂ + ಉದ್ದಿಶ್ಯ) (having what in view (kim + uddishya))
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಬದುಕು ಕಲ್ಪಕಾಲದವರೆಗೆ ನಿಲ್ಲುವಂಥದಲ್ಲ. ಬಯಸಿದ ಐಶ್ವರ್ಯವೂ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಜನ ಮಾಡಬಾರದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಯಾವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಹೀಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Life does not last for an aeon, and the lordship one wants is not gained. Even so, people do what ought not to be done. With what purpose in view?
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಕಲ್ಪ ಎಂದರೆ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಒಂದು ಹಗಲು ಎಂಬ ಅತಿ ದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ಮಾನ. ಅಷ್ಟು ಕಾಲ ನಿಲ್ಲದ ಬದುಕು ಎಂದು ಹೇಳಿ ಕವಿ ಬದುಕಿನ ಅಲ್ಪತೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.
A kalpa, in tradition, is a vast span of time, said to be one day of Brahma. By saying life does not last that long, the poet stresses how brief it is.
ಕೊನೆಯ ಭಾಗ ಕಾರ್ಯಂ ಕಿಮುದ್ದಿಶ್ಯ ಎಂಬುದರ ಅನ್ವಯ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಡಿಲ. ಯಾವ ಉದ್ದೇಶ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನಾವು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅರ್ಥ ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾಗಿರಲೂಬಹುದು.
The grammar of the last part, karyam kimuddishya, is a little loose. We have taken it to mean with what purpose in view. The sense there may differ slightly.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 70. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 70. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಇನ್ನೊಂದು ವರ್ಷ ಕಳೆದರೆ ಎಲ್ಲ ಸರಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಪ್ಪು ದಾರಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರಿಗೆ ಈ ಶ್ಲೋಕ ಒಂದು ಸರಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುತ್ತದೆ. ಈ ತಪ್ಪಿನಿಂದ ಕೊನೆಗೆ ಏನು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
To those who justify a wrong path by saying everything will be fine after one more year, the verse puts a simple question. What will be left of this wrong in the end?
ಬದುಕು ಕ್ಷಣಿಕ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಶ್ಲೋಕ ಭೋಗಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚುತ್ತಿಲ್ಲ. ತಪ್ಪು ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನಿಂತು ಯೋಚಿಸಿ ಎಂದು ಮಾತ್ರ ಹೇಳುತ್ತಿದೆ.
By calling life fleeting, the verse is not pushing us towards indulgence. It only asks us to stop for a moment and think before doing wrong.

