ಹೊಸ ಊರಿಗೆ ಹೋಗುವಾಗ, ಹೊಸ ಕೆಲಸ ಆರಿಸುವಾಗ ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಯಾವುದು ಬೇಕು ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ ಯಾವುದು ಬೇಡ ಎಂಬುದೇ ಆ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಬರುತ್ತದೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅಂಥ ಒಂದು ಪಟ್ಟಿಯನ್ನೇ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಎರಡು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಆರು ವಿಷಯಗಳು, ಎಲ್ಲದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದೇ ಅಕ್ಷರ ಕು.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಕುದೇಶಂ ಚ ಕುವೃತ್ತಿಂ ಚ ಕುಭಾರ್ಯಾಂ ಕುನದೀಂ ತಥಾ
ಕುದ್ರವ್ಯಂ ಚ ಕುಭೋಜ್ಯಂ ಚ ವರ್ಜಯೇತ್ತು ವಿಚಕ್ಷಣಃ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
कुदेशं च कुवृत्तिं च कुभार्यां कुनदीं तथा
कुद्रव्यं च कुभोज्यं च वर्जयेत्तु विचक्षणः
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
kudeśaṃ ca kuvṛttiṃ ca kubhāryāṃ kunadīṃ tathā
kudravyaṃ ca kubhojyaṃ ca varjayettu vicakṣaṇaḥ
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಕುದೇಶಂ (कुदेशं, kudeśaṃ) = ಕೆಟ್ಟ ದೇಶವನ್ನು (a bad country)
- ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
- ಕುವೃತ್ತಿಂ (कुवृत्तिं, kuvṛttiṃ) = ಕೆಟ್ಟ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು (a bad livelihood)
- ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
- ಕುಭಾರ್ಯಾಂ (कुभार्यां, kubhāryāṃ) = ಕೆಟ್ಟ ಪತ್ನಿಯನ್ನು (a bad wife)
- ಕುನದೀಂ (कुनदीं, kunadīṃ) = ಕೆಟ್ಟ ನದಿಯನ್ನು (a bad river)
- ತಥಾ (तथा, tathā) = ಹಾಗೆಯೇ (and likewise)
- ಕುದ್ರವ್ಯಂ (कुद्रव्यं, kudravyaṃ) = ಕೆಟ್ಟ ವಸ್ತುವನ್ನು (a bad possession)
- ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
- ಕುಭೋಜ್ಯಂ (कुभोज्यं, kubhojyaṃ) = ಕೆಟ್ಟ ಆಹಾರವನ್ನು (bad food)
- ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
- ವರ್ಜಯೇತ್ತು (वर्जयेत्तु, varjayettu) = ಬಿಡಬೇಕು (ವರ್ಜಯೇತ್ ತು) (one should avoid, indeed)
- ವಿಚಕ್ಷಣಃ (विचक्षणः, vicakṣaṇaḥ) = ವಿವೇಕಿ (the discerning person)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಕೆಟ್ಟ ದೇಶ, ಕೆಟ್ಟ ಜೀವನೋಪಾಯ, ಕೆಟ್ಟ ಪತ್ನಿ, ಕೆಟ್ಟ ನದಿ, ಕೆಟ್ಟ ವಸ್ತು ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟ ಆಹಾರ. ಈ ಆರನ್ನೂ ವಿವೇಕಿಯಾದವನು ದೂರವಿಡಬೇಕು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
A bad country, a bad livelihood, a bad wife, a bad river, a bad possession and bad food. The discerning person should keep away from all six.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪದವೂ ಕು ಎಂಬ ಉಪಸರ್ಗದಿಂದ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಕು ಎಂದರೆ ಕೆಟ್ಟ ಅಥವಾ ಕೀಳು. ಅದೇ ಅಕ್ಷರದ ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಡಲು ಸುಲಭ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
Every word here begins with the prefix ku, meaning bad or poor. Repeating the same syllable makes the list easy to remember.
ಕುನದೀ ಎಂದರೆ ಅಪಾಯಕರ ನದಿ ಎಂದು ತಿಳಿಯುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಶ್ಲೋಕ ಸ್ವತಃ ಅದನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಕುದ್ರವ್ಯ ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥವೂ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಶಾಲ, ಇಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಕೆಟ್ಟ ವಸ್ತು ಎಂದು ಇಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Kunadi is usually understood as a dangerous river, though the verse itself does not spell this out. The word kudravya is also rather broad, and here we have rendered it as a bad possession.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 161. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 161. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಹೊಸ ವಿಭಾಗ ಅಥವಾ ಹೊಸ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯನ್ನು ಆರಿಸುವ ಯುವ ವೈದ್ಯರು ಸಂಬಳ ನೋಡುವ ಮೊದಲು ಅಲ್ಲಿನ ಕೆಲಸದ ರೀತಿ ಹೇಗಿದೆ ಎಂದು ನೋಡಬಹುದು. ಕಲಿಯಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲದ ಕೆಲಸ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಂಡರೂ ಕುವೃತ್ತಿಯೇ.
A young doctor choosing a department or a hospital might look at how the work is done there before looking at the pay. A job with no room to learn is a kuvritti however well it looks.
ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುವುದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಗೆ ಒಳ್ಳೆಯದು, ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೆಟ್ಟವರು ಎಂದು ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟಲು ಅದನ್ನು ಬಳಸಬಾರದು. ಕೆಟ್ಟದು ಎನ್ನುವುದು ಯಾವಾಗಲೂ ಸಂದರ್ಭದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.
A list is good for caution, but it should not be used to brand a person as bad. What counts as bad always depends on the situation.

