ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ವೈದ್ಯರೂ, ವಾರ್ಡಿನಲ್ಲಿ ಕೈ ತೊಳೆಯದೆ ರೋಗಿಯ ಬಳಿ ಹೋದರೆ, ನಮಗೆ ಆಗ ಅವರ ಜ್ಞಾನದ ಬೆಲೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ತಿಳಿದಿರುವುದು ಬೇರೆ, ಮಾಡುವುದು ಬೇರೆ.
ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಪಠಕಃ ಪಾಠಕಶ್ಚೈವ ಯೇ ಚಾನ್ಯೇ ಶಾಸ್ತ್ರಪಾಠಕಾಃ
ಸರ್ವೇ ವ್ಯಸನಿನೋ ಜ್ಞೇಯಾ ಯಃ ಕ್ರಿಯಾವಾನ್ಸ ಪಂಡಿತಃ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
पठकः पाठकश्चैव ये चान्ये शास्त्रपाठकाः
सर्वे व्यसनिनो ज्ञेया यः क्रियावान्स पण्डितः
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
paṭhakaḥ pāṭhakaścaiva ye cānye śāstrapāṭhakāḥ
sarve vyasanino jñeyā yaḥ kriyāvānsa paṇḍitaḥ
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಪಠಕಃ (पठकः, paṭhakaḥ) = ಓದುವವನು (one who reads)
- ಪಾಠಕಶ್ಚೈವ (पाठकश्चैव, pāṭhakaścaiva) = ಓದಿಸುವವನು ಕೂಡ (ಪಾಠಕಃ ಮತ್ತು ಚ ಏವ) (and also one who teaches)
- ಯೇ (ये, ye) = ಯಾರು (who)
- ಚಾನ್ಯೇ (चान्ये, cānye) = ಇನ್ನೂ ಬೇರೆ (ಚ ಮತ್ತು ಅನ್ಯೇ) (and others)
- ಶಾಸ್ತ್ರಪಾಠಕಾಃ (शास्त्रपाठकाः, śāstrapāṭhakāḥ) = ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುವವರು (reciters of the scriptures)
- ಸರ್ವೇ (सर्वे, sarve) = ಎಲ್ಲರೂ (all of them)
- ವ್ಯಸನಿನೋ (व्यसनिनो, vyasanino) = ಚಟ ಹತ್ತಿದವರು (ವ್ಯಸನಿನಃ) (those with a habit)
- ಜ್ಞೇಯಾ (ज्ञेया, jñeyā) = ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು (are to be known)
- ಯಃ (यः, yaḥ) = ಯಾರು (he who)
- ಕ್ರಿಯಾವಾನ್ಸ (क्रियावान्स, kriyāvānsa) = ಕ್ರಿಯೆ ಇರುವವನು, ಅವನು (ಕ್ರಿಯಾವಾನ್ ಮತ್ತು ಸಃ) (has action, that one)
- ಪಂಡಿತಃ (पण्डितः, paṇḍitaḥ) = ಪಂಡಿತ (is the learned man)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಓದುವವರು, ಓದಿಸುವವರು, ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುವ ಇತರರು, ಇವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಚಟ ಹತ್ತಿದವರು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ತಿಳಿದದ್ದನ್ನು ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತರುವವನೇ ಪಂಡಿತ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Readers, teachers, and the others who recite the scriptures: all of them are to be understood as people with a habit. He who acts is the learned man.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ವ್ಯಸನ ಎಂದರೆ ಹತ್ತಿಕೊಂಡ ಚಟ. ಇಲ್ಲಿ ಓದುವ ಚಟ ಎಂದು ನಾವು ಓದಿದ್ದೇವೆ, ಆದರೆ ಶ್ಲೋಕದ ಪದ ಕೇವಲ ಚಟ ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ಓದುವುದೂ ಒಂದು ಸುಖದ ಅಭ್ಯಾಸ ಆಗಬಹುದು ಎಂಬುದು ಕುಟುಕು.
Vyasana means a habit one is hooked on. We read it here as a habit of reading, but the verse’s word says only habit. The sting is that even reading can become a comfortable habit.
ಕ್ರಿಯಾವಾನ್ ಎಂದರೆ ಕ್ರಿಯೆ ಇರುವವನು, ಅಂದರೆ ಕಲಿತದ್ದನ್ನು ಮಾಡಿ ತೋರಿಸುವವನು. ಇದೇ ಭಾವದ ಶ್ಲೋಕ ಇತರ ಸಂಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಬೇರೆ ಪಾಠದಲ್ಲೂ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
Kriyavan means one who has action, that is, one who does what he has learned. A verse of the same sense is said to be well known in other collections in a slightly different reading.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 158. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 158. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಒಂದು ವಿಷಯ ಓದಿ ಇತರರಿಗೆ ವಿವರಿಸುವುದು ಬೇರೆ, ಅದನ್ನು ತನ್ನ ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ತರುವುದು ಬೇರೆ. ಕಲಿಸುವವರು ತಾವು ಹೇಳುವ ಮಾತನ್ನು ತಾವೇ ಪಾಲಿಸುತ್ತೇವೆಯೇ ಎಂದು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
Reading a subject and explaining it to others is one thing, bringing it into one’s own practice is another. Teachers can check whether they follow what they tell others.
ಓದುವುದು ಬೇಡ ಎಂದು ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ಓದಿನಲ್ಲೇ ನಿಂತುಬಿಡಬಾರದು ಎಂದಷ್ಟೇ ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಿದೆ.
The verse is not against reading. It warns only against stopping at reading.

