ರೋಗಿಯ ಮನೆಯವರಿಗೆ ಕೆಟ್ಟ ಸುದ್ದಿ ಹೇಳುವಾಗ ಯಾವ ಮಾತು, ಯಾವಾಗ, ಎಷ್ಟು ಹೇಳಬೇಕು ಎಂಬುದು ವೈದ್ಯರಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನದ ಪಾಠ. ಸರಿಯಾದ ಮಾತೂ ತಪ್ಪು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರೆ ತಪ್ಪಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಮಾತು, ಒಲವು ಮತ್ತು ಕೋಪ ಎಂಬ ಮೂರಕ್ಕೆ ಅಳತೆಯ ನಿಯಮ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಪ್ರಸ್ತಾವಸದೃಶಂ ವಾಕ್ಯಂ ಸದ್ಭಾವಸದೃಶಂ ಪ್ರಿಯಮ್
ಆತ್ಮಶಕ್ತಿಸಮಂ ಕೋಪಂ ಕುರ್ವಾಣೋ ನ ವಿನಶ್ಯತಿ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
प्रस्तावसदृशं वाक्यं सद्भावसदृशं प्रियम्
आत्मशक्तिसमं कोपं कुर्वाणो न विनश्यति
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
prastāvasadṛśaṃ vākyaṃ sadbhāvasadṛśaṃ priyam
ātmaśaktisamaṃ kopaṃ kurvāṇo na vinaśyati
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಪ್ರಸ್ತಾವಸದೃಶಂ (प्रस्तावसदृशं, prastāvasadṛśaṃ) = ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ (suited to the occasion)
- ವಾಕ್ಯಂ (वाक्यं, vākyaṃ) = ಮಾತನ್ನು (speech)
- ಸದ್ಭಾವಸದೃಶಂ (सद्भावसदृशं, sadbhāvasadṛśaṃ) = ನಿಜವಾದ ಭಾವಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ (matching true feeling)
- ಪ್ರಿಯಮ್ (प्रियम्, priyam) = ಪ್ರೀತಿಯ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು (affection)
- ಆತ್ಮಶಕ್ತಿಸಮಂ (आत्मशक्तिसमं, ātmaśaktisamaṃ) = ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ಸಮನಾದ (equal to one’s own strength)
- ಕೋಪಂ (कोपं, kopaṃ) = ಕೋಪವನ್ನು (anger)
- ಕುರ್ವಾಣೋ (कुर्वाणो, kurvāṇo) = ತೋರಿಸುವವನು (one who shows)
- ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
- ವಿನಶ್ಯತಿ (विनश्यति, vinaśyati) = ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ (is ruined)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಮಾತನ್ನೂ, ನಿಜವಾದ ಭಾವಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನೂ, ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ಸಮನಾದ ಕೋಪವನ್ನೂ ತೋರಿಸುವವನು ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
One who speaks words fit for the occasion, shows affection that matches his true feeling, and shows anger no greater than his own strength is not ruined.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಪ್ರಸ್ತಾವ ಎಂದರೆ ಮಾತು ಬಂದ ಸಂದರ್ಭ ಅಥವಾ ವಿಷಯ. ಮೂರು ವಾಕ್ಯಾಂಶಗಳೂ ಒಂದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇವೆ: ಒಂದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕದ್ದು. ಈ ಪುನರಾವೃತ್ತಿಯೇ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಲಯ ಕೊಡುತ್ತದೆ.
Prastava means the occasion or topic in which words arise. All three phrases have one shape: fitting something. That repetition gives the verse its rhythm.
ಮೂರನೆಯ ಮಾತು ಹರಿತವಾಗಿದೆ: ಕೋಪ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ಸಮ ಇರಬೇಕು. ಶಕ್ತಿ ಮೀರಿದ ಕೋಪ ಕೇವಲ ಬೆದರಿಕೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಬೆಲೆ ತೆರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
The third point is sharp: anger must match one’s strength. Anger beyond one’s strength remains a mere threat, and one pays for it.
ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಸದೃಶಂ ಪದದ ಕೊನೆಯ ಅನುಸ್ವಾರ ಮಸುಕಾಗಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ವ್ಯಾಕರಣಕ್ಕೆ ಅದು ಬೇಕಾದ್ದರಿಂದ ಸೇರಿಸಿ ಓದಿದ್ದೇವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಓದು ಸ್ವಲ್ಪ ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿರಬಹುದು.
In the printed scan the final anusvara of the second sadrisham word is not visible. We have read it in, since the grammar needs it, so the reading may be slightly uncertain.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 158. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 158. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಕಲಿಸುವಾಗ ರೆಸಿಡೆಂಟ್ಗೆ ಹೇಳಬೇಕಾದ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಯಾವ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ, ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದೂ ಅದರ ಒಳ್ಳೆಯತನದ ಭಾಗ. ಕೋಪ ಬಂದಾಗ ನಮ್ಮ ಬಳಿ ಅದನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ನಿಜವಾಗಿ ಇದೆಯೇ ಎಂದು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
When teaching, the tone and timing of a correction for a resident are part of its worth. When anger rises, we can ask whether we truly hold the standing to back it.
ಇದು ನಟಿಸುವ ಸೂತ್ರ ಅಲ್ಲ. ಪ್ರೀತಿ ನಿಜಭಾವಕ್ಕೆ ತಕ್ಕದ್ದಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿರುವುದರಿಂದ ಶ್ಲೋಕ ಸೋಗು ತೋರಿಸುವುದನ್ನು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ.
This is not a formula for acting. By asking that affection match true feeling, the verse does not approve of pretence.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.





ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ