ಒಂದು ಔಷಧಿಯ ಚೀಟಿ ಬರೆಯುವ ಮುನ್ನ ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ಓದುವ ಅಭ್ಯಾಸ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ದಿನವೇ ಕಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆ ಒಂದು ನಿಮಿಷ ಅನೇಕ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಅದೇ ಮಾತನ್ನು ಈ ಶ್ಲೋಕ ಹೆಚ್ಚು ದೊಡ್ಡ ಪರದೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರವಿಯ ಕಿರಾತಾರ್ಜುನೀಯದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಛಂದಸ್ಸಿನ ಹೆಸರು ನಮಗೆ ಖಚಿತವಿಲ್ಲ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಸಹಸಾ ವಿದಧೀತ ನ ಕ್ರಿಯಾಮವಿವೇಕಃ ಪರಮಾಪದಾಂ ಪದಮ್
ವೃಣುತೇ ಹಿ ವಿಮೃಶ್ಯಕಾರಿಣಂ ಗುಣಲುಬ್ಧಾಃ ಸ್ವಯಮೇವ ಸಂಪದಃ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
सहसा विदधीत न क्रियामविवेकः परमापदां पदम्
वृणुते हि विमृश्यकारिणं गुणलुब्धाः स्वयमेव सम्पदः
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
sahasā vidadhīta na kriyāmavivekaḥ paramāpadāṃ padam
vṛṇute hi vimṛśyakāriṇaṃ guṇalubdhāḥ svayameva sampadaḥ
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಸಹಸಾ (सहसा, sahasā) = ಏಕಾಏಕಿ, ಆತುರದಿಂದ (suddenly, in haste)
- ವಿದಧೀತ (विदधीत, vidadhīta) = ಮಾಡಬಾರದು, ಕೈಗೊಳ್ಳಬಾರದು (one should undertake)
- ನ (न, na) = ಅಲ್ಲ, ಬೇಡ (not)
- ಕ್ರಿಯಾಮವಿವೇಕಃ (क्रियामविवेकः, kriyāmavivekaḥ) = ಕೆಲಸವನ್ನು, ವಿವೇಕವಿಲ್ಲದಿರುವುದು (ಕ್ರಿಯಾಮ್ + ಅವಿವೇಕಃ) (an action, lack of discrimination (kriyam + avivekah))
- ಪರಮಾಪದಾಂ (परमापदां, paramāpadāṃ) = ಮಹಾ ಆಪತ್ತುಗಳ (of supreme calamities)
- ಪದಮ್ (पदम्, padam) = ನೆಲೆ, ಮನೆ (abode)
- ವೃಣುತೇ (वृणुते, vṛṇute) = ವರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ (choose)
- ಹಿ (हि, hi) = ಏಕೆಂದರೆ (for)
- ವಿಮೃಶ್ಯಕಾರಿಣಂ (विमृश्यकारिणं, vimṛśyakāriṇaṃ) = ಯೋಚಿಸಿ ಮಾಡುವವನನ್ನು (the one who acts after weighing)
- ಗುಣಲುಬ್ಧಾಃ (गुणलुब्धाः, guṇalubdhāḥ) = ಗುಣಗಳಿಗೆ ಆಸೆಪಡುವವು (greedy for good qualities)
- ಸ್ವಯಮೇವ (स्वयमेव, svayameva) = ತಾವಾಗಿಯೇ (of their own accord)
- ಸಂಪದಃ (सम्पदः, sampadaḥ) = ಸಂಪತ್ತುಗಳು (fortunes)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಆತುರದಿಂದ ಯಾವ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ಮಾಡಬಾರದು. ವಿವೇಕವಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಮಹಾ ಆಪತ್ತುಗಳ ನೆಲೆ. ಗುಣಗಳಿಗೆ ಆಸೆಪಡುವ ಸಂಪತ್ತುಗಳು ಯೋಚಿಸಿ ಮಾಡುವವನನ್ನು ತಾವಾಗಿಯೇ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
One should not undertake any action in haste. Lack of discernment is the abode of the gravest misfortunes. Fortunes, which are fond of good qualities, choose of their own accord the one who acts after weighing things.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಕೊನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸಂಪತ್ತುಗಳಿಗೆ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಅವು ಗುಣಗಳನ್ನು ಬಯಸುವ ವಧುವಿನಂತೆ ತಾವೇ ವರನನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ವರಿಸು ಎಂಬ ಕ್ರಿಯೆಯ ಹಿಂದೆ ಈ ಚಿತ್ರ ಇದೆ.
In the last line fortunes are given a personality. Like a bride fond of merit, they choose their own bridegroom. The verb varana, to choose, carries this picture.
ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸಾಲಿನ ಕ್ರಿಯಾಪದ ವೃಣುತೇ ಎಂದಿದೆ. ನಾವು ಮುದ್ರಣವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಬೇರೆ ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ಬೇರೆಯಾಗಿರಬಹುದು, ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಪಾಠ ಸ್ವಲ್ಪ ಅನಿಶ್ಚಿತ ಎಂದು ಹೇಳಿಬಿಡುತ್ತೇವೆ.
In the printed book the verb of the second line reads vrinute. We have followed the print. Other editions may differ slightly, so we say plainly that this reading may be slightly uncertain.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 175. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 175. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ತುರ್ತಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಜಾಗ ಇರಬೇಕು. ಆ ಕ್ಷಣದ ತರಬೇತಿಯೇ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಕಿರಿಯರಿಂದ ಬೇರೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
Even in an emergency there must be room for a moment of checking. That trained moment is what separates the seasoned from the novice.
ವಿವೇಚನೆ ಎಂದರೆ ನಿರ್ಧಾರ ಮುಂದೂಡುವುದಲ್ಲ. ಯೋಚಿಸಿ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಅದು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ, ಅಷ್ಟೇ ವಿನಾ ಪಲಾಯನಕ್ಕೆ ನೆಪ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ.
Deliberation is not putting off decisions. It supports decisions taken with thought, and gives no excuse for evasion.

