ಬೇರೆ ಊರಿಗೆ ವರ್ಗವಾಗಿ ಹೋದ ಒಳ್ಳೆಯ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯರಿಗೆ ಹೊಸ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲೂ ಬೇಗನೆ ಗೌರವ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅವರ ಹೆಸರು ಅಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯದಿದ್ದರೂ ಅವರ ಕೆಲಸ ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ.
ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅಂತಹ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಜನರನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿ, ಇವರಿಗೆ ಎಲ್ಲಿ ಹೋದರೂ ಆದರ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಶೂರಾಶ್ಚ ಕೃತವಿದ್ಯಾಶ್ಚ ರೂಪವತ್ಯಶ್ಚ ಯೋಷಿತಃ
ಯತ್ರ ಯತ್ರ ಗಮಿಷ್ಯಂತಿ ತತ್ರ ತತ್ರ ಕೃತಾದರಾಃ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
शूराश्च कृतविद्याश्च रूपवत्यश्च योषितः
यत्र यत्र गमिष्यन्ति तत्र तत्र कृतादराः
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
śūrāśca kṛtavidyāśca rūpavatyaśca yoṣitaḥ
yatra yatra gamiṣyanti tatra tatra kṛtādarāḥ
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಶೂರಾಶ್ಚ (शूराश्च, śūrāśca) = ಶೂರರು ಮತ್ತು (ಶೂರಾಃ ಚ) (the brave, and)
- ಕೃತವಿದ್ಯಾಶ್ಚ (कृतविद्याश्च, kṛtavidyāśca) = ವಿದ್ಯೆ ಕಲಿತವರು ಮತ್ತು (ಕೃತವಿದ್ಯಾಃ ಚ) (the learned, and)
- ರೂಪವತ್ಯಶ್ಚ (रूपवत्यश्च, rūpavatyaśca) = ರೂಪವತಿಯರು ಮತ್ತು (ರೂಪವತ್ಯಃ ಚ) (the beautiful, and)
- ಯೋಷಿತಃ (योषितः, yoṣitaḥ) = ಸ್ತ್ರೀಯರು (women)
- ಯತ್ರ (यत्र, yatra) = ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ (wherever)
- ಯತ್ರ (यत्र, yatra) = ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ (wherever)
- ಗಮಿಷ್ಯಂತಿ (गमिष्यन्ति, gamiṣyanti) = ಹೋಗುತ್ತಾರೋ (they will go)
- ತತ್ರ (तत्र, tatra) = ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ (there)
- ತತ್ರ (तत्र, tatra) = ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ (there)
- ಕೃತಾದರಾಃ (कृतादराः, kṛtādarāḥ) = ಆದರ ಪಡೆದವರು (those who receive regard)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಶೂರರು, ವಿದ್ಯೆ ಕಲಿತವರು ಮತ್ತು ರೂಪವತಿಯಾದ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೋ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಆದರ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
The brave, the learned and women of beauty receive regard wherever they go.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಶ್ಲೋಕದ ಆಧಾರ ಒಂದೇ ಮಾತು: ಇವರ ಬಲ ಇವರ ಜೊತೆಗೇ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತು ಜಾಗ ಬದಲಾದಾಗ ಉಳಿಯದಿರಬಹುದು, ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಗುಣಗಳು ಹಾಗೆ ಕೈ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಭಾವ ಇದೆ. ಯತ್ರ ಯತ್ರ ಮತ್ತು ತತ್ರ ತತ್ರ ಎಂಬ ಪುನರಾವೃತ್ತಿ ಆ ಭಾವವನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
The verse rests on one idea: their strength travels with them. Rank and wealth may not survive a change of place, and the qualities named here do not desert in that way. The repeated yatra yatra and tatra tatra press that idea home.
ರೂಪವತಿಯರನ್ನು ಮೂರನೆಯವರಾಗಿ ಹೇಳುವುದು ಆ ಕಾಲದ ಸಾಮಾಜಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ಇಬ್ಬರ ಗೌರವ ಸಂಪಾದನೆಯಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ, ಮೂರನೆಯದು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಬಂದ ಕೊಡುಗೆಯಿಂದ. ಇದನ್ನು ಓದುಗರು ತಮ್ಮದೇ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ತೂಗಿ ನೋಡಬಹುದು.
Naming women of beauty as the third shows the social view of that age. The regard the first two receive comes from effort, the third from something given at birth. A reader may weigh this from their own standpoint.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 156. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 156. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಎರಡು ಗುಣಗಳನ್ನು ನಾವು ಸಂಪಾದಿಸಬಹುದು, ಶೌರ್ಯ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆ. ಹೊಸ ಊರು, ಹೊಸ ಕೆಲಸ, ಹೊಸ ತಂಡಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ನಮ್ಮ ಜೊತೆಗೆ ಬರುವುದು ನಾವು ಕಲಿತದ್ದು ಮತ್ತು ಎದುರಿಸಿದ್ದು ಮಾತ್ರ.
Two of these we can earn, courage and learning. When we go to a new town, a new job or a new team, what travels with us is only what we have learnt and faced.
ಆದರೂ ಆದರ ಸಿಗುವುದು ಕೆಲವು ಗುಣಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಎಂದು ಈ ಶ್ಲೋಕದಿಂದ ತೀರ್ಮಾನಿಸಬೇಕಿಲ್ಲ. ಸೌಜನ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆ ಯಾರಿಗೂ ಸಲ್ಲುವ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹ.
Even so, we need not conclude from this verse that regard goes only to certain qualities. Courtesy and humanity deserve respect from anyone.

