ಬಹಳ ವರ್ಷದ ಸ್ನೇಹಿತ ಒಂದು ದಿನ ಮಾತು ಬಿಟ್ಟರೆ ಆಗುವ ಖಾಲಿತನ ಮೊದಲೇ ಸ್ನೇಹಿತ ಇಲ್ಲದವನಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ಖಾಲಿತನ ಕಳೆದುಕೊಂಡವನಿಗೇ ಗೊತ್ತು.
ಈ ಆರ್ಯಾ ಶ್ಲೋಕ ಇದೇ ಮಾತನ್ನು ಕಣ್ಣಿನ ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಟುವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಸ್ನೇಹೋ ಹಿ ವರಮಘಟಿತೋ ನ ವರಂ ಸಂಜಾತವಿಘಟಿತಸ್ನೇಹಃ
ಹೃತನಯನೋ ಹಿ ವಿಷಾದೀ ನ ವಿಷಾದೀ ಭವತಿ ಜಾತ್ಯಂಧಃ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
स्नेहो हि वरमघटितो न वरं संजातविघटितस्नेहः
हृतनयनो हि विषादी न विषादी भवति जात्यन्धः
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
sneho hi varamaghaṭito na varaṃ saṃjātavighaṭitasnehaḥ
hṛtanayano hi viṣādī na viṣādī bhavati jātyandhaḥ
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಸ್ನೇಹಃ (स्नेहः, snehaḥ) = ಸ್ನೇಹ (affection)
- ಹಿ (हि, hi) = ಖಂಡಿತ (indeed)
- ವರಮಘಟಿತಃ (वरमघटितः, varamaghaṭitaḥ) = ಹುಟ್ಟದಿರುವುದೇ ಮೇಲು (ವರಮ್ + ಅಘಟಿತಃ) (better unformed)
- ನ (न, na) = ಅಲ್ಲ (not)
- ವರಮ್ (वरम्, varam) = ಮೇಲು (better)
- ಸಂಜಾತವಿಘಟಿತಸ್ನೇಹಃ (संजातविघटितस्नेहः, saṃjātavighaṭitasnehaḥ) = ಹುಟ್ಟಿ ಮುರಿದ ಸ್ನೇಹ (affection formed and then broken)
- ಹೃತನಯನಃ (हृतनयनः, hṛtanayanaḥ) = ಕಣ್ಣು ಕಳೆದುಕೊಂಡವನು (one whose eyes are taken)
- ಹಿ (हि, hi) = ಏಕೆಂದರೆ (for)
- ವಿಷಾದೀ (विषादी, viṣādī) = ದುಃಖಿ (grieving)
- ನ (न, na) = ಅಲ್ಲ (not)
- ವಿಷಾದೀ (विषादी, viṣādī) = ದುಃಖಿ (grieving)
- ಭವತಿ (भवति, bhavati) = ಆಗುತ್ತಾನೆ (becomes)
- ಜಾತ್ಯಂಧಃ (जात्यन्धः, jātyandhaḥ) = ಹುಟ್ಟುಗುರುಡ (one blind from birth)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಸ್ನೇಹ ಹುಟ್ಟದೇ ಇರುವುದೇ ಮೇಲು. ಹುಟ್ಟಿ ಮುರಿದ ಸ್ನೇಹ ಮೇಲಲ್ಲ. ಕಣ್ಣು ಕಳೆದುಕೊಂಡವನು ದುಃಖಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಹುಟ್ಟುಗುರುಡನು ದುಃಖಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Better that affection never formed than affection formed and then broken. One who has lost his eyes grieves. One blind from birth does not grieve.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಶ್ಲೋಕದ ಹೋಲಿಕೆ ಕಟುವಾಗಿದೆ. ಹುಟ್ಟುಗುರುಡನಿಗೆ ಬೆಳಕಿನ ನೆನಪೇ ಇಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನೋವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಕವಿಯ ತರ್ಕ. ಇದು ಒಂದು ಪಕ್ಷದ ನೋಟ ಎಂದು ನಾವು ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ.
The comparison is sharp. The poet’s logic is that one blind from birth has no memory of light, so no pain of loss. We take this as one side of the matter.
ಮೊದಲ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ವರಮ್ ಎಂಬ ಪದ ಎರಡು ಬಾರಿ ಬರುತ್ತದೆ, ಒಮ್ಮೆ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಒಮ್ಮೆ ನಿರಾಕರಣೆಯಾಗಿ. ಆ ಜೋಡಿಯೇ ಶ್ಲೋಕದ ತಿರುವು.
In the first line the word varam appears twice, once approving and once denied. That pairing is the turn of the verse.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 171. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 171. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಸ್ನೇಹ ಮುರಿಯಬಹುದು ಎಂಬ ಭಯದಿಂದ ಸ್ನೇಹವನ್ನೇ ಮಾಡದಿರುವುದು ಒಂದು ದಾರಿ. ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ಬದುಕಿಗೆ ಏನು ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಾವು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತೇವೆ. ಶ್ಲೋಕದ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಒಪ್ಪಬೇಕಿಲ್ಲ.
Not making friends for fear that they may break is one way. But we ask what life gains from it. The verse’s conclusion need not be accepted as it stands.
ಆದರೂ ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾತು ಇಲ್ಲಿದೆ. ಸಂಬಂಧ ಮುರಿದವರ ದುಃಖ ನಿಜ ಎಂದು ಒಪ್ಪುವುದು ಅವರ ಜೊತೆ ಕುಳಿತು ಕೇಳುವ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ. ರೋಗಿಗಳ ಜೊತೆಯೂ ನಾವು ಇದನ್ನೇ ಕಲಿಯುತ್ತೇವೆ.
Still, there is a good point here. Admitting that the grief of those whose bond has broken is real is the first step in sitting down to listen. We learn the same with patients.

