ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಕಾರಿಡಾರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದರೆ ಒಂದು ವಿಷಯ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಸುಖವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಹಲವು ಬದುಕುಗಳು ಒಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ನಿಂತಿರುತ್ತವೆ.
ಅಂತಹ ಅರಿವನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಜೊತೆಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಈ ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಶ್ಲೋಕ, ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾರವಾದ ವಿಷಯ ಮತ್ತು ಶಾಂತ ಧಾಟಿ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಉತ್ಥಾಯೋತ್ಥಾಯ ಬೋದ್ಧವ್ಯಂ ಮಹದ್ಭಯಮುಪಸ್ಥಿತಮ್
ಮರಣವ್ಯಾಧಿಶೋಕಾನಾಂ ಕಿಮದ್ಯ ನಿಪತಿಷ್ಯತಿ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
उत्थायोत्थाय बोद्धव्यं महद्भयमुपस्थितम्
मरणव्याधिशोकानां किमद्य निपतिष्यति
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
utthāyotthāya boddhavyaṃ mahadbhayamupasthitam
maraṇavyādhiśokānāṃ kimadya nipatiṣyati
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಉತ್ಥಾಯೋತ್ಥಾಯ (उत्थायोत्थाय, utthāyotthāya) = ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಎದ್ದು (ಉತ್ಥಾಯ ಮತ್ತು ಉತ್ಥಾಯ) (rising again and again (utthaya and utthaya))
- ಬೋದ್ಧವ್ಯಂ (बोद्धव्यं, boddhavyaṃ) = ಅರಿಯಬೇಕು (should be understood)
- ಮಹದ್ಭಯಮುಪಸ್ಥಿತಮ್ (महद्भयमुपस्थितम्, mahadbhayamupasthitam) = ದೊಡ್ಡ ಭಯ ಹತ್ತಿರ ಬಂದಿದೆ (ಮಹತ್, ಭಯಂ ಮತ್ತು ಉಪಸ್ಥಿತಂ) (a great danger stands near (mahat, bhayam and upasthitam))
- ಮರಣವ್ಯಾಧಿಶೋಕಾನಾಂ (मरणव्याधिशोकानां, maraṇavyādhiśokānāṃ) = ಮರಣ, ರೋಗ ಮತ್ತು ದುಃಖಗಳಲ್ಲಿ (among death, disease and grief)
- ಕಿಮದ್ಯ (किमद्य, kimadya) = ಯಾವುದು ಇಂದು (ಕಿಂ ಮತ್ತು ಅದ್ಯ) (which one today (kim and adya))
- ನಿಪತಿಷ್ಯತಿ (निपतिष्यति, nipatiṣyati) = ಬಂದೆರಗೀತು (will fall upon me)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಎದ್ದು ಈ ಅರಿವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ದೊಡ್ಡ ಭಯ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ. ಮರಣ, ರೋಗ, ದುಃಖ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದು ಯಾವುದು ಬಂದೆರಗೀತು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Rising again and again, one should remind oneself that a great danger stands near. Of death, disease and grief, which will fall upon me today?
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಉತ್ಥಾಯೋತ್ಥಾಯ ಎಂದರೆ ಎದ್ದೆದ್ದು, ಅಂದರೆ ಪ್ರತಿ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ. ಇದು ಒಂದು ಸಲದ ಚಿಂತನೆ ಅಲ್ಲ, ದಿನದಿನದ ಅಭ್ಯಾಸ ಎಂದು ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
Utthayotthaya means rising again and again, that is, every morning. The verse speaks of a daily habit and not a single reflection.
ಇದೊಂದು ಅನಿತ್ಯತೆಯ ಅರಿವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಶ್ಲೋಕ. ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟ. ಕ್ಷಣಿಕತೆಯನ್ನು ನೆನೆದು ವಿವೇಕದಿಂದ ನಡೆಯುವುದೇ ಇಲ್ಲಿನ ಹೊರಳು ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.
It is a verse that cultivates awareness of impermanence. It is hard to say its aim is to raise fear. The turn seems to be to remember fragility and act with judgement.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 162. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 162. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ನಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವರ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ನೋಡುವವರಿಗೆ ಇದು ಪರಿಚಿತ ಅರಿವು. ಇಂದಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಒಂದು ಕೊಡುಗೆ ಎಂದು ನೆನೆದು ದಿನ ಆರಂಭಿಸುವುದರಿಂದ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಬೆಳೆಯಬಹುದು.
For those who see other people’s suffering every day in the profession, this is a familiar awareness. Starting the day remembering that today’s health is a gift may grow gratitude.
ಆದರೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಭಯದಲ್ಲೇ ಬದುಕಬೇಕು ಎಂದು ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇಂದಿನ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದೂಡದಂತೆ ಮಾಡುವ ನೆನಪು ಎಂದು ಇದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
But the verse does not ask us to live in fear every day. It can be taken as a reminder not to put off today’s good work.

