ಭಯದಿಂದ ತಲೆ ತಿರುಗಿ ಬಿದ್ದವನ ಮುಖಕ್ಕೆ ನೀರು ಚಿಮುಕಿಸುವುದನ್ನು ನಾವು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ.
ಕೊಡುವಾಗ ನೀರು ಬಿಡುವ ಹಳೆಯ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಈ ಎರಡು ಸಾಲಿನ ಪದ್ಯ ಅದೇ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಯತ್ಪ್ರದೇಯಮುಪನೀಯ ವದಾನ್ಯೈರ್ದೀಯತೇ ಸಲಿಲಮರ್ಥಿಜನಾಯ
ಯಾಚನೋಕ್ತಿವಿಫಲತ್ವವಿಶಂಕಾತ್ರಾಸಮೂರ್ಚ್ಛನಚಿಕಿತ್ಸಿತಮೇತತ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
यत्प्रदेयमुपनीय वदान्यैर्दीयते सलिलमर्थिजनाय
याचनोक्तिविफलत्वविशङ्कात्रासमूर्च्छनचिकित्सितमेतत्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
yatpradeyamupanīya vadānyairdīyate salilamarthijanāya
yācanoktiviphalatvaviśaṅkātrāsamūrcchanacikitsitametat
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಯತ್ಪ್ರದೇಯಮುಪನೀಯ (यत्प्रदेयमुपनीय, yatpradeyamupanīya) = ಕೊಡಬೇಕಾದದ್ದನ್ನು ತಂದಿಟ್ಟು (ಯತ್ + ಪ್ರದೇಯಂ + ಉಪನೀಯ) (having brought near what is to be given (yat + pradeyam + upaniya))
- ವದಾನ್ಯೈರ್ದೀಯತೇ (वदान्यैर्दीयते, vadānyairdīyate) = ಉದಾರಿಗಳು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ (ವದಾನ್ಯೈಃ + ದೀಯತೇ) (is given by the generous (vadanyaih + diyate))
- ಸಲಿಲಮರ್ಥಿಜನಾಯ (सलिलमर्थिजनाय, salilamarthijanāya) = ನೀರನ್ನು ಬೇಡುವವನಿಗೆ (ಸಲಿಲಂ + ಅರ್ಥಿಜನಾಯ) (water to the petitioner (salilam + arthijanaya))
- ಯಾಚನೋಕ್ತಿವಿಫಲತ್ವವಿಶಂಕಾ (याचनोक्तिविफलत्वविशङ्का, yācanoktiviphalatvaviśaṅkā) = ಬೇಡುವ ಮಾತು ವಿಫಲವಾದೀತೆಂಬ ಶಂಕೆ (ಸಮಾಸದ ಮೊದಲ ಭಾಗ) (the doubt that the words of asking would fail (first part of the compound))
- ತ್ರಾಸಮೂರ್ಚ್ಛನ (त्रासमूर्च्छन, trāsamūrcchana) = ಭಯದಿಂದ ಬರುವ ಮೂರ್ಛೆ (ಸಮಾಸದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗ) (the faint of fear (middle part of the compound))
- ಚಿಕಿತ್ಸಿತಮೇತತ್ (चिकित्सितमेतत्, cikitsitametat) = ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಇದು (ಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ + ಏತತ್, ಸಮಾಸದ ಕೊನೆ) (the treatment, this (chikitsitam + etat, end of the compound))
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಕೊಡಬೇಕಾದ ವಸ್ತುವನ್ನು ತಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಉದಾರಿಗಳು ಬೇಡುವವನಿಗೆ ನೀರನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ತನ್ನ ಬೇಡಿಕೆ ವಿಫಲವಾಗುತ್ತದೋ ಎಂಬ ಅನುಮಾನದ ಭಯದಿಂದ ಬರುವ ಮೂರ್ಛೆಗೆ ಇದೇ ಚಿಕಿತ್ಸೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Having brought near what is to be given, the generous also give water to the petitioner. This is the treatment for the faint that comes from the fear of doubting whether the plea will fail.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ ಇಲ್ಲಿನ ಚಮತ್ಕಾರ. ಕವಿ ದಾನದ ಜೊತೆ ಕೊಡುವ ನೀರನ್ನು ಮೂರ್ಛೆ ಬಂದವನ ಮುಖಕ್ಕೆ ಚಿಮುಕಿಸುವ ನೀರಿನಂತೆ ಕಲ್ಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಪದ್ಯದ ನೀರು ದಾನದ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಜಲ ಎಂದು ನಾವು ಓದಿದ್ದೇವೆ, ಅದು ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಜಲದಾನ ಇರಬಹುದು.
Poetic fancy is the trick here. The poet imagines the water given with a gift as the water sprinkled on the face of one who has fainted. We have read the water as the water of the giving custom, which may well be the traditional water-pouring that accompanies a gift.
ಒಂದೇ ಉದ್ದದ ಸಮಾಸದಲ್ಲಿ ಬೇಡುವವನ ಭಯದ ಸರಪಣಿ ಇದೆ: ಬೇಡುವ ಮಾತು, ಅದು ವಿಫಲವಾದರೆ ಎಂಬ ಶಂಕೆ, ಅದರಿಂದ ಭಯ, ಅದರಿಂದ ಮೂರ್ಛೆ.
The one long compound holds a chain of the petitioner’s fear: the words of asking, the doubt that they may fail, the fear from that, and the faint from that.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 69. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 69. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಸಹಾಯ ಕೇಳುವವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕೇಳುವ ಮೊದಲೇ ನಿರಾಕರಣೆಯ ಭಯ ಇರುತ್ತದೆ. ರೋಗಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ನಾವೇ ಮೊದಲು ಧೈರ್ಯ ಕೊಟ್ಟರೆ ಅವರು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
Those who ask for help carry a fear of refusal even before they speak. When we reassure a patient first, they tend to speak more freely.
ಕೊಡುವ ಕೈಯೊಂದಿಗೆ ಕೊಡುವ ರೀತಿಯೂ ಮುಖ್ಯ ಎಂದು ಪದ್ಯ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅದಲ್ಲದೆ ಉಪಚಾರದ ಹಿಂದಿನ ಭಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದೂ ದಾನದ ಭಾಗವೇ ಎಂದು ನಾವು ಓದಬಹುದು.
The verse says the manner of giving matters as much as the hand that gives. We may also read it as saying that noticing the fear behind a request is part of the giving.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ