ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಇಟ್ಟ ಐಸ್ ತುಂಡು ಸಣ್ಣದಾಗುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯ ಹನಿಯವರೆಗೂ ಅದು ತಣ್ಣಗೇ ಇರುತ್ತದೆ.
ಆ ದೃಶ್ಯವನ್ನೇ ಬಳಸಿ ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಪದ್ಯ, ಕಷ್ಟಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನ ಸ್ವಭಾವ ಹೇಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಸ ಏವ ಧನ್ಯೋ ವಿಪದಿ ಸ್ವರೂಪಂ ಯೋ ನ ಮುಂಚತಿ
ತ್ಯಜತ್ಯರ್ಕಕರೈಸ್ತಪ್ತಂ ಹಿಮಂ ದೇಹಂ ನ ಶೀತತಾಮ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
स एव धन्यो विपदि स्वरूपं यो न मुञ्चति
त्यजत्यर्ककरैस्तप्तं हिमं देहं न शीतताम्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
sa eva dhanyo vipadi svarūpaṃ yo na muñcati
tyajatyarkakaraistaptaṃ himaṃ dehaṃ na śītatām
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಸ (स, sa) = ಅವನು (he)
- ಏವ (एव, eva) = ಮಾತ್ರ (alone)
- ಧನ್ಯೋ (धन्यो, dhanyo) = ಧನ್ಯನು (blessed)
- ವಿಪದಿ (विपदि, vipadi) = ವಿಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ (in misfortune)
- ಸ್ವರೂಪಂ (स्वरूपं, svarūpaṃ) = ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು (his own nature)
- ಯೋ (यो, yo) = ಯಾರು (who)
- ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
- ಮುಂಚತಿ (मुञ्चति, muñcati) = ಬಿಡುತ್ತಾನೆ (gives up)
- ತ್ಯಜತ್ಯರ್ಕಕರೈಸ್ತಪ್ತಂ (त्यजत्यर्ककरैस्तप्तं, tyajatyarkakaraistaptaṃ) = ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳಿಂದ ಕಾದು ಬಿಡುತ್ತದೆ (ತ್ಯಜತಿ ಅರ್ಕಕರೈಃ ತಪ್ತಮ್) (heated by the sun’s rays, it gives up (tyajati arkakaraih taptam))
- ಹಿಮಂ (हिमं, himaṃ) = ಹಿಮವು (ice)
- ದೇಹಂ (देहं, dehaṃ) = ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು (its body)
- ನ (न, na) = ಅಲ್ಲ (not)
- ಶೀತತಾಮ್ (शीतताम्, śītatām) = ತಣ್ಣಗಿನ ಗುಣವನ್ನು (its coldness)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಕಷ್ಟ ಬಂದಾಗಲೂ ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಬಿಡದವನೇ ಧನ್ಯ. ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳಿಂದ ಕಾದ ಹಿಮ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಬಿಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ತಣ್ಣಗಿನ ಗುಣವನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Blessed indeed is the one who does not give up his own nature in misfortune. Ice, heated by the sun’s rays, gives up its body but not its coldness.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಇಲ್ಲಿ ಹಿಮ ಕರಗುವುದನ್ನು ದೇಹತ್ಯಾಗ ಎಂದು ಕರೆದಿದೆ. ತಣ್ಣಗಿನ ಗುಣವನ್ನು ಬಿಡದಿರುವುದು ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಬಿಡದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಕೆ. ಇದನ್ನು ಉಪಮೆ ಎನ್ನಬಹುದು.
The melting of ice is called giving up its body. Keeping its coldness stands for keeping one’s nature. This is a comparison.
ಸ್ವರೂಪ ಎಂದರೆ ಒಬ್ಬನ ಸ್ವಂತ ಸ್ವಭಾವ. ಅದು ಧೈರ್ಯವೋ ಒಳ್ಳೆಯತನವೋ ಎಂದು ಪದ್ಯ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅರ್ಥ ವಿಶಾಲವಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
Svarupa means one’s own nature. The verse does not say whether it is courage or goodness, so the sense stays broad.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 77. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 77. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ರಾತ್ರಿ ಪಾಳಿಯ ಆಯಾಸದಲ್ಲೂ ರೋಗಿಯೊಡನೆ ಮೃದುವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ವೈದ್ಯರನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಈ ಹಿಮ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಹೊರಬರುವುದೇ ನಮ್ಮ ನಿಜ ಸ್ವಭಾವವೆಂದು ಅನೇಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
A doctor who still speaks gently to a patient at the end of a night shift brings this ice to mind. Many say that what comes out under pressure is our real nature.
ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕರಗುವುದನ್ನು ಪದ್ಯ ತಪ್ಪೆನ್ನುತ್ತಿಲ್ಲ. ಹಿಮವೂ ದೇಹ ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದದ್ದು ತಣ್ಣಗಿನ ಗುಣವನ್ನು.
The verse does not call it wrong to lose something in hardship. The ice also loses its body. What must be kept is its coldness.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ