ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಒಂದು ದಿನವೂ ತಪ್ಪಿಸದೆ ನಡೆಸಿದ ಕೆಲಸವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ನಮಗೆ ಅಚ್ಚರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಪ್ರತಿಭೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಠದ ಫಲ ಎಂದು ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ.
ಆರ್ಯಾ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಈ ಪದ್ಯ ಅಂಥ ಛಲವನ್ನು ಸೂರ್ಯನ ಉದಾಹರಣೆಯಿಂದ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಶ್ಲಾಘ್ಯಾ ಮಹತಾಮುನ್ನತಿರದ್ಭುತಮಧ್ಯವಸಿತಂ ಚ ಧೀರಾಣಾಮ್
ಕನಕಗಿರಿರನಭಿಲಂಘ್ಯೋ ರವಿರನಿಶಮನುಜ್ಝಿತಾರಂಭಃ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
श्लाघ्या महतामुन्नतिरद्भुतमध्यवसितं च धीराणाम्
कनकगिरिरनभिलङ्घ्यो रविरनिशमनुज्झितारम्भः
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
ślāghyā mahatāmunnatiradbhutamadhyavasitaṃ ca dhīrāṇām
kanakagiriranabhilaṅghyo raviraniśamanujjhitārambhaḥ
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಶ್ಲಾಘ್ಯಾ (श्लाघ्या, ślāghyā) = ಹೊಗಳಬೇಕಾದದ್ದು (praiseworthy)
- ಮಹತಾಮುನ್ನತಿರದ್ಭುತಮಧ್ಯವಸಿತಂ (महतामुन्नतिरद्भुतमध्यवसितं, mahatāmunnatiradbhutamadhyavasitaṃ) = ಮಹಾತ್ಮರ ಏಳಿಗೆ, ಅದ್ಭುತವಾದ ನಿಶ್ಚಯ (ಮಹತಾಮ್ ಉನ್ನತಿಃ ಅದ್ಭುತಮ್ ಅಧ್ಯವಸಿತಮ್) (the rise of the great, the wondrous resolve (mahatam unnatih adbhutam adhyavasitam))
- ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
- ಧೀರಾಣಾಮ್ (धीराणाम्, dhīrāṇām) = ಧೀರರ (of the steadfast)
- ಕನಕಗಿರಿರನಭಿಲಂಘ್ಯೋ (कनकगिरिरनभिलङ्घ्यो, kanakagiriranabhilaṅghyo) = ಕನಕಗಿರಿ ದಾಟಲಾಗದ್ದು (ಕನಕಗಿರಿಃ ಅನಭಿಲಂಘ್ಯಃ) (the golden mountain, not to be crossed (kanakagirih anabhilanghyah))
- ರವಿರನಿಶಮನುಜ್ಝಿತಾರಂಭಃ (रविरनिशमनुज्झितारम्भः, raviraniśamanujjhitārambhaḥ) = ಸೂರ್ಯ ಎಡೆಬಿಡದೆ ತನ್ನ ಆರಂಭವನ್ನು ಬಿಡದವನು (ರವಿಃ ಅನಿಶಮ್ ಅನುಜ್ಝಿತಾರಂಭಃ) (the sun, ceaselessly not abandoning his undertaking (ravih anisham anujjhitarambhah))
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಮಹಾತ್ಮರ ಏಳಿಗೆ ಹೊಗಳಿಕೆಗೆ ಅರ್ಹ, ಧೀರರ ನಿಶ್ಚಯ ಅದ್ಭುತ. ಕನಕಗಿರಿಯನ್ನು ದಾಟಲಾಗದು, ಆದರೂ ಸೂರ್ಯ ಎಡೆಬಿಡದೆ ತನ್ನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಬಿಡದೆ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
The rise of the great is praiseworthy, and the resolve of the steadfast is wondrous. The golden mountain cannot be crossed, yet the sun never abandons his undertaking.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಕನಕಗಿರಿ ಎಂದರೆ ಚಿನ್ನದ ಬೆಟ್ಟ, ಅಂದರೆ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಮೇರು ಪರ್ವತ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯ ಮೇರುವನ್ನು ಸುತ್ತುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಪದ್ಯ ಇದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ನಮ್ಮ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಮಾತ್ರ.
Kanakagiri means the golden mountain, which seems to be the Meru of tradition. There is a belief that the sun circles Meru. The verse does not say this plainly, so it is only our understanding.
ದಾಟಲಾಗದ ಅಡ್ಡಿಯ ಎದುರು ಸೂರ್ಯ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದೇ ಹೋಲಿಕೆ. ಇದು ದೃಷ್ಟಾಂತ ಅಲಂಕಾರದ ರೀತಿ: ಮೊದಲು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾತು, ನಂತರ ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಚಿತ್ರ.
The comparison is that the sun does not stop before an impassable obstacle. It works like an illustration: first a general statement, then a picture for it.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 77. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 77. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ದೊಡ್ಡ ಗುರಿಗಳು ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ದಿನದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಬಿಡದೆ ಮಾಡುವ ಅಭ್ಯಾಸವೇ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ದೂರವನ್ನು ಕ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು.
Great aims are not finished in a day. We may say that the habit of doing the day’s work without a break is what finally covers the distance.
ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಇಷ್ಟವಿರಲಿ ಇಲ್ಲದಿರಲಿ ಸುತ್ತು ಇದೆ. ನಮಗೆ ಬಳಲಿಕೆ ಬರುತ್ತದೆ, ವಿರಾಮವೂ ಬೇಕು. ಪದ್ಯ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನಾವು ಭಾವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
The sun has his round whether he likes it or not. We tire and need rest. We do not take the verse to forbid rest.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ