ಸ್ವಜಾತೀಯವಿಘಾತಾಯ: ಗಿಡುಗ ಹಕ್ಕಿಯನ್ನೇ ಕೊಲ್ಲುವಂತೆ

ಸ್ವಜಾತೀಯವಿಘಾತಾಯ ಸುಭಾಷಿತ: ಮನುಷ್ಯರ ದೊಡ್ಡಸ್ತಿಕೆ ತಮ್ಮವರನ್ನೇ ಕೆಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ತೋರುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ಸ್ವಜಾತೀಯವಿಘಾತಾಯ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಒಂದೇ ಓಣಿಯ ಇಬ್ಬರು ಅಂಗಡಿಯವರು ಪರಸ್ಪರರ ಗಿರಾಕಿಗಳನ್ನು ಎಳೆಯಲು ನೋಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಶ್ಯ. ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದವರೇ ಹೆಚ್ಚು ಪೈಪೋಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಆ ಕುಟುಕನ್ನು ಗಿಡುಗದ ಉದಾಹರಣೆಯಿಂದ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಶ್ಲೋಕ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯನೀತಿಃ, ಶ್ಲೋಕ 713 · Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana, General Wisdom of Conduct, verse 713

ವಿಷಯ: ತಮ್ಮವರ ಮೇಲೆಯೇ ಬಲ · Strength turned on one’s own kind

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಸ್ವಜಾತೀಯವಿಘಾತಾಯ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ದೃಶ್ಯತೇ ನೃಣಾಮ್
ಶ್ಯೇನೋ ವಿಹಂಗಮಾನೇವ ಹಿನಸ್ತಿ ನ ಭುಜಂಗಮಾನ್

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

स्वजातीयविघाताय माहात्म्यं दृश्यते नृणाम्
श्येनो विहंगमानेव हिनस्ति न भुजङ्गमान्

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

svajātīyavighātāya māhātmyaṃ dṛśyate nṛṇām
śyeno vihaṃgamāneva hinasti na bhujaṅgamān

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ಸ್ವಜಾತೀಯವಿಘಾತಾಯ (स्वजातीयविघाताय, svajātīyavighātāya) = ತನ್ನ ಜಾತಿಯವರನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು (for the destruction of one’s own kind)
  • ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ (माहात्म्यं, māhātmyaṃ) = ಮಹತ್ವ, ದೊಡ್ಡಸ್ತಿಕೆ (greatness)
  • ದೃಶ್ಯತೇ (दृश्यते, dṛśyate) = ಕಾಣುತ್ತದೆ (is seen)
  • ನೃಣಾಮ್ (नृणाम्, nṛṇām) = ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ (among men)
  • ಶ್ಯೇನೋ (श्येनो, śyeno) = ಗಿಡುಗ (the hawk)
  • ವಿಹಂಗಮಾನೇವ (विहंगमानेव, vihaṃgamāneva) = ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನೇ (ವಿಹಂಗಮಾನ್ + ಏವ) (birds alone)
  • ಹಿನಸ್ತಿ (हिनस्ति, hinasti) = ಕೊಲ್ಲುತ್ತದೆ (kills)
  • ನ (न, na) = ಅಲ್ಲ (not)
  • ಭುಜಂಗಮಾನ್ (भुजङ्गमान्, bhujaṅgamān) = ಹಾವುಗಳನ್ನು (serpents)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಮನುಷ್ಯರ ದೊಡ್ಡಸ್ತಿಕೆ ತಮ್ಮದೇ ಜಾತಿಯವರನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಗಿಡುಗ ಕೊಲ್ಲುವುದು ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನೇ, ಹಾವುಗಳನ್ನಲ್ಲ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

The greatness of men is seen in destroying their own kind. The hawk kills birds alone, and not serpents.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಗಿಡುಗ ಹಕ್ಕಿ, ಬೇಟೆಯಾಡುವುದು ಹಕ್ಕಿಯನ್ನು. ಹಾಗಾಗಿ ತನ್ನದೇ ವರ್ಗದ ಜೀವಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಕವಿಯ ಹೋಲಿಕೆ. ಇದು ಪಕ್ಷಿಶಾಸ್ತ್ರದ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲ, ಒಂದು ವ್ಯಂಗ್ಯದ ಚಿತ್ರ.

The hawk is a bird and hunts birds. So it kills a creature of its own class, says the poet. This is a satirical picture, not a statement of natural history.

ವಿಹಂಗಮ ಮತ್ತು ಭುಜಂಗಮ ಎರಡೂ ಗಮ ಎಂದು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಪದಗಳು. ಒಂದು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವುದು, ಇನ್ನೊಂದು ಎದೆಯಿಂದ ತೆವಳುವುದು. ಎರಡು ಪದಗಳ ಪ್ರಾಸ ಹೋಲಿಕೆಗೆ ಸ್ವಾರಸ್ಯ ಕೊಡುತ್ತದೆ.

Vihamgama and bhujamgama both end in gama. One moves through the sky, the other crawls. The rhyme between the two words adds relish to the comparison.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 169. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 169. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಒಂದೇ ವೃತ್ತಿಯ ಇಬ್ಬರು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಕೆಳಗಿಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದನ್ನು ನಾವು ಕಂಡಿದ್ದೇವೆ. ವೈದ್ಯರಲ್ಲಿ, ಶಿಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ, ಬರಹಗಾರರಲ್ಲಿ ಇದು ಕಾಣುತ್ತದೆ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ.

We have seen two people of the same profession try to pull each other down. It shows among doctors, teachers and writers, and admitting that is the first step.

ಇದು ಎಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯರ ಬಗ್ಗೆ ಕೊಟ್ಟ ತೀರ್ಪಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೀಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕವಿ ಚುಚ್ಚುತ್ತಾನೆ. ಓದುಗ ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಒರೆಗೆ ಹಚ್ಚಿ ನೋಡಬಹುದು.

This is not a verdict on all people. The poet only jabs that it is often so. The reader may hold up his own nature against it.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ