ವಿಸ್ರಬ್ಧಘಾತದೋಷಃ: ನಂಬಿದವನಿಗೆ ದ್ರೋಹ ಮಾಡಿದವನ ಅಂತ್ಯ

ವಿಸ್ರಬ್ಧಘಾತದೋಷಃ ಸುಭಾಷಿತ: ನಂಬಿದವನಿಗೆ ಮಾಡಿದ ದ್ರೋಹ ಖಳನ ಸ್ವಂತ ನಾಶಕ್ಕೇ ಕಾರಣ. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ವಿಸ್ರಬ್ಧಘಾತದೋಷಃ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಒಂದು ಸಲ ಮುರಿದ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತೆ ಸರಿಯಾಗುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ. ನಂಬಿದವರಿಗೆ ದ್ರೋಹ ಮಾಡಿದವರ ಕಥೆಗಳು ಎಲ್ಲ ಊರಲ್ಲೂ ಇವೆ.

ಈ ಆರ್ಯಾ ಶ್ಲೋಕ ಅಂಥ ಕೃತ್ಯದ ಫಲವನ್ನು ಕಾಡಿನ ಒಂದು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಡುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯನೀತಿಃ, ಶ್ಲೋಕ 786 · Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana, General Wisdom of Conduct, verse 786

ವಿಷಯ: ದ್ರೋಹದ ಫಲ · The fruit of betrayal

ಛಂದಸ್ಸು: ಆರ್ಯಾ · Arya


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ವಿಸ್ರಬ್ಧಘಾತದೋಷಃ ಸ್ವವಧಾಯ ಖಲಸ್ಯ ವೀರಕೋಪಕರಃ
ನವತರುಭಂಗಧ್ವನಿರಿವ ಹರಿನಿದ್ರಾತಸ್ಕರಃ ಕರಿಣಃ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

विस्रब्धघातदोषः स्ववधाय खलस्य वीरकोपकरः
नवतरुभङ्गध्वनिरिव हरिनिद्रातस्करः करिणः

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

visrabdhaghātadoṣaḥ svavadhāya khalasya vīrakopakaraḥ
navatarubhaṅgadhvaniriva harinidrātaskaraḥ kariṇaḥ

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ವಿಸ್ರಬ್ಧಘಾತದೋಷಃ (विस्रब्धघातदोषः, visrabdhaghātadoṣaḥ) = ನಂಬಿದವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ದೋಷ (the fault of striking one who trusts)
  • ಸ್ವವಧಾಯ (स्ववधाय, svavadhāya) = ತನ್ನ ವಧೆಗಾಗಿ (for his own death)
  • ಖಲಸ್ಯ (खलस्य, khalasya) = ಖಳನಿಗೆ (of the villain)
  • ವೀರಕೋಪಕರಃ (वीरकोपकरः, vīrakopakaraḥ) = ವೀರರ ಕೋಪವನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸುವುದು (the rouser of heroes’ wrath)
  • ನವತರುಭಂಗಧ್ವನಿಃ (नवतरुभङ्गध्वनिः, navatarubhaṅgadhvaniḥ) = ಎಳೆಯ ಮರ ಮುರಿಯುವ ಸದ್ದು (the sound of a young tree breaking)
  • ಇವ (इव, iva) = ಹಾಗೆ (like)
  • ಹರಿನಿದ್ರಾತಸ್ಕರಃ (हरिनिद्रातस्करः, harinidrātaskaraḥ) = ಸಿಂಹದ ನಿದ್ರೆಯನ್ನು ಕದಿಯುವುದು (thief of the lion’s sleep)
  • ಕರಿಣಃ (करिणः, kariṇaḥ) = ಆನೆಯ (of the elephant)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ನಂಬಿದವನನ್ನು ಹೊಡೆಯುವ ದೋಷ ಖಳನ ಸ್ವಂತ ಸಾವಿಗೇ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ವೀರರ ಕೋಪವನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸುತ್ತದೆ. ಆನೆ ಎಳೆಯ ಮರ ಮುರಿದಾಗ ಎದ್ದ ಸದ್ದು ಸಿಂಹದ ನಿದ್ರೆಯನ್ನು ಕದಿಯುವ ಹಾಗೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

The fault of striking one who trusts leads to the villain’s own death, for it rouses the wrath of heroes. It is like the sound of an elephant snapping a young tree, which steals the lion’s sleep.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಹರಿ ಎಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಸಿಂಹ. ಆನೆ ಮರ ಮುರಿಯುವ ಸದ್ದಿಗೆ ಸಿಂಹ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುವುದು ಆನೆಯ ಸ್ವಂತ ಅಪಾಯ. ಖಳನ ದ್ರೋಹ ವೀರರನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುವುದು ಅವನ ಸ್ವಂತ ಅಪಾಯ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದು ಹೋಲಿಕೆ.

Hari here means the lion. The lion waking at the sound of the elephant breaking a tree is the elephant’s own danger. This stands as the comparison for the villain’s betrayal waking the heroes to his own danger.

ಶ್ಲೋಕ ಬಹಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ. ಕರಿಣಃ ಎಂಬ ಷಷ್ಠೀ ರೂಪವನ್ನು ಆನೆಯ ಮರ ಮುರಿಯುವ ಸದ್ದು ಎಂದು ನಾವು ಓದಿದ್ದೇವೆ. ಈ ಓದಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಇದೆ.

The verse is very compact. We read the genitive karinah as the elephant’s sound of snapping the tree. There is a little uncertainty in this reading.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 171. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 171. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ನಮ್ಮ ಬಳಿ ಬಂದವರ ಮಾಹಿತಿ ಅಥವಾ ಭರವಸೆಯನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಿಸಿದರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೇ ಮರಳುತ್ತದೆ. ಶ್ಲೋಕ ಅದನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತಿದೆ.

If we misuse the information or the hope of those who came to us in trust, the consequence most often returns to us. This is what the verse says.

ರೋಗಿ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ಹೇಳುವ ಖಾಸಗಿ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ವೃತ್ತಿಯ ಮೂಲ ನಂಬಿಕೆ. ಅದು ಮುರಿದರೆ ಕಲಿಸುವ ಯಾವ ಪಾಠವೂ ಅದನ್ನು ಜೋಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Guarding what a patient tells the doctor in private is the basic trust of the profession. Once it breaks, no lesson we teach can mend it.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ