ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ದೇಣಿಗೆ ಕೊಟ್ಟವರ ಹೆಸರನ್ನು ಫಲಕದಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತುತ್ತಾರೆ. ಆ ಹಣ ಹೇಗೆ ಬಂತು ಎಂದು ಫಲಕ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ಪದ್ಯ. ಮೊದಲ ಸಾಲು ಒಂದು ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಎರಡನೆಯ ಸಾಲು ಅದಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಅನ್ಯಾಯವಿತ್ತೇನ ಕೃತೋಽಪಿ ಧರ್ಮಃ ಸವ್ಯಾಜ ಇತ್ಯಾಹುರಶೇಷಲೋಕಾಃ
ನ್ಯಾಯಾರ್ಜಿತಾರ್ಥೇನ ಸ ಏವ ಧರ್ಮೋ ನಿರ್ವ್ಯಾಜ ಇತ್ಯಾರ್ಯಜನಾ ವದಂತಿ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
अन्यायवित्तेन कृतोऽपि धर्मः सव्याज इत्याहुरशेषलोकाः
न्यायार्जितार्थेन स एव धर्मो निर्व्याज इत्यार्यजना वदन्ति
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
anyāyavittena kṛto’pi dharmaḥ savyāja ityāhuraśeṣalokāḥ
nyāyārjitārthena sa eva dharmo nirvyāja ityāryajanā vadanti
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅನ್ಯಾಯವಿತ್ತೇನ (अन्यायवित्तेन, anyāyavittena) = ಅನ್ಯಾಯದಿಂದ ಬಂದ ಹಣದಿಂದ (with wealth gained unjustly)
- ಕೃತೋಽಪಿ (कृतोऽपि, kṛto’pi) = ಮಾಡಿದ್ದರೂ (ಕೃತಃ ಅಪಿ) (even if done (krita api))
- ಧರ್ಮಃ (धर्मः, dharmaḥ) = ಧರ್ಮಕಾರ್ಯ (the pious act)
- ಸವ್ಯಾಜ (सव्याज, savyāja) = ಕಪಟ ಅಥವಾ ನೆಪದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು (tainted with pretence)
- ಇತ್ಯಾಹುರಶೇಷಲೋಕಾಃ (इत्याहुरशेषलोकाः, ityāhuraśeṣalokāḥ) = ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ ಎಲ್ಲ ಜನರು (ಇತಿ ಆಹುಃ ಅಶೇಷಲೋಕಾಃ) (so say all people (iti ahuh ashesha lokah))
- ನ್ಯಾಯಾರ್ಜಿತಾರ್ಥೇನ (न्यायार्जितार्थेन, nyāyārjitārthena) = ನ್ಯಾಯದಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಹಣದಿಂದ (with wealth earned justly)
- ಸ (स, sa) = ಅದು (that)
- ಏವ (एव, eva) = ಅದೇ (very)
- ಧರ್ಮೋ (धर्मो, dharmo) = ಧರ್ಮ (the pious act)
- ನಿರ್ವ್ಯಾಜ (निर्व्याज, nirvyāja) = ಕಪಟವಿಲ್ಲದ್ದು (free of pretence)
- ಇತ್ಯಾರ್ಯಜನಾ (इत्यार्यजना, ityāryajanā) = ಎಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಜನರು (ಇತಿ ಆರ್ಯಜನಾಃ) (so the noble folk (iti arya janah))
- ವದಂತಿ (वदन्ति, vadanti) = ಹೇಳುತ್ತಾರೆ (say)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಅನ್ಯಾಯದಿಂದ ಬಂದ ಹಣದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಧರ್ಮಕಾರ್ಯವನ್ನು ಎಲ್ಲ ಜನರೂ ಕಪಟದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ನ್ಯಾಯದಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಹಣದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಅದೇ ಧರ್ಮವನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಕಪಟವಿಲ್ಲದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
A pious act done with wealth gained unjustly is called tainted by pretence, so say all people. That very same act, done with wealth earned justly, is called free of pretence by the noble.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ವ್ಯಾಜ ಎಂದರೆ ನೆಪ ಅಥವಾ ಕಪಟ. ಸವ್ಯಾಜ ಎಂದರೆ ನೆಪವಿರುವುದು, ನಿರ್ವ್ಯಾಜ ಎಂದರೆ ನೆಪವಿಲ್ಲದ್ದು. ಒಂದೇ ಪದದ ಎರಡು ರೂಪಗಳನ್ನು ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಶ್ಲೋಕ ತಕ್ಕಡಿಯ ಎರಡು ತಟ್ಟೆಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
Vyaja means pretext or pretence. Savyaja is with pretence, nirvyaja is without it. Placing the two forms of one word at the ends of the two lines makes the verse look like the two pans of a balance.
ಇಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಕಾರ್ಯ ಒಂದೇ. ಬದಲಾಗುವುದು ಅದನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಳಸಿದ ಹಣದ ಮೂಲ ಮಾತ್ರ. ಕೆಲಸದ ರೂಪಕ್ಕಿಂತ ಅದರ ಹಿಂದಿನ ದಾರಿಗೆ ಬೆಲೆ ಕೊಡುವ ತಿರುವು ಇದೇ.
The act itself is the same here. Only the source of the money used for it changes. That is the turn of the verse: it values the road behind the deed over the deed’s outward form.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 172. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 172. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಯಾರಿಂದ ಯಾವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹಣ ಬಂತು ಎಂದು ನೋಡದೆ ದೇಣಿಗೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗೂ, ಕೊಡುವವರಿಗೂ ಈ ಶ್ಲೋಕ ಒಮ್ಮೆ ನಿಂತು ಯೋಚಿಸಲು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
The verse asks both the institution that accepts a donation without asking where it came from, and the person who gives, to pause once and think.
ಇದು ಕೊಟ್ಟವರನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲು ಹೇಳಿದ ಮಾತಲ್ಲ. ತನ್ನ ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ತಾನೇ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ಕನ್ನಡಿ ಎಂದು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
It is not meant for judging those who give. It can be taken as a mirror for examining one’s own earnings.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.


ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ