ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಅಧರ್ಮಂ ಧರ್ಮಮಿತಿ ಯಾ ಮನ್ಯತೇ ತಮಸಾವೃತಾ।
ಸರ್ವಾರ್ಥಾನ್ವಿಪರೀತಾಂಶ್ಚ ಬುದ್ಧಿಃ ಸಾ ಪಾರ್ಥ ತಾಮಸೀ ॥ 32 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
अधर्मं धर्ममिति या मन्यते तमसावृता।
सर्वार्थान्विपरीतांश्च बुद्धिः सा पार्थ तामसी ॥ 32 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
adharmaṃ dharmamiti yā manyate tamasāvṛtā|
sarvārthānviparītāṃśca buddhiḥ sā pārtha tāmasī || 32 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ತಮಸಾ ಆವೃತಾ ಯಾ (तमसा आवृता या, tamasā āvṛtā yā) = ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ಯಾವ ಬುದ್ಧಿ (the understanding covered by darkness, which)
- ಅಧರ್ಮಂ ಧರ್ಮಮ್ ಇತಿ ಮನ್ಯತೇ (अधर्मं धर्मम् इति मन्यते, adharmaṃ dharmam iti manyate) = ಅಧರ್ಮವನ್ನು ಧರ್ಮವೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೋ (takes adharma to be dharma)
- ಸರ್ವಾರ್ಥಾನ್ ವಿಪರೀತಾನ್ ಚ (सर्वार्थान् विपरीतान् च, sarvārthān viparītān ca) = ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳನ್ನೂ ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿ (and sees all things reversed)
- ಪಾರ್ಥ ಸಾ ಬುದ್ಧಿಃ ತಾಮಸೀ (पार्थ सा बुद्धिः तामसी, pārtha sā buddhiḥ tāmasī) = ಪಾರ್ಥ, ಆ ಬುದ್ಧಿ ತಾಮಸ (that understanding, O Partha, is tamasic)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಪಾರ್ಥ, ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ ಅಧರ್ಮವನ್ನು ಧರ್ಮವೆಂದು ತಿಳಿಯುವ, ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳನ್ನೂ ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿ ಕಾಣುವ ಬುದ್ಧಿ ತಾಮಸ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
The understanding which, covered by darkness, takes adharma to be dharma and sees all things reversed is tamasic, O Partha.
ಶ್ಲೋಕ 18.32ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 18.32
ತಾಮಸ ಬುದ್ಧಿ ಕನ್ನಡಿಯನ್ನು ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿ ಹಿಡಿದಂತೆ. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಆ ತಲೆಕೆಳಗನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ: ಅಧರ್ಮವನ್ನು ಧರ್ಮ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಅಧರ್ಮ, ಇರುವುದನ್ನು ಇಲ್ಲವೆಂದು, ಇಲ್ಲದ್ದನ್ನು ಇದೆಯೆಂದು, ಪರತತ್ತ್ವವನ್ನು ಕೀಳೆಂದು, ಕೀಳನ್ನು ಪರವೆಂದು, ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ತಿಳಿಯುವುದು. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಕಾರ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳನ್ನೂ ಅದು ವಿರುದ್ಧವಾಗಿಯೇ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.
Tamasic understanding is like holding a mirror upside down. Ramanuja describes that reversal: taking adharma as dharma and dharma as adharma, the real as unreal and the unreal as real, the supreme as lower and the lower as supreme, understanding everything the wrong way round. According to Shankara it knows every object of knowledge in reverse.
ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಒಂದು ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ: ‘ಬುದ್ಧಿ’ ಅಂತಃಕರಣ, ‘ಜ್ಞಾನ’ ಅದರ ವೃತ್ತಿ, ‘ಧೃತಿ’ಯೂ ಅದರ ವೃತ್ತಿಯೇ, ಹೀಗೆ ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ಜ್ಞಾನದ ತ್ರೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೂ ಇದಕ್ಕೂ ಪುನರುಕ್ತಿಯಿಲ್ಲ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.
Sridhara Swami gives a philosophical clarification: ‘buddhi’ is the inner organ, ‘jnana’ is its function, and ‘dhriti’ too is its function, so there is no repetition between this and the threefold knowledge told earlier. Madhva’s comment on this verse is not in our source text.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಚಟ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೀಗೆ ತಲೆಕೆಳಗು ಮಾಡಬಹುದು: ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ವಸ್ತುವೇ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದು ದೌರ್ಬಲ್ಯವಲ್ಲ, ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಬೇಕಾದ ಸ್ಥಿತಿ.
Addiction can turn understanding upside down like this: the very substance causing harm looks like the solution to the problem. This is not weakness but a condition needing treatment.
ಹಾನಿಕರವಾದದ್ದನ್ನು ಹಿತವೆಂದೂ ಹಿತವಾದದ್ದನ್ನು ಅಪಾಯವೆಂದೂ ಹೇಳುವ ಸುಳ್ಳು ಆರೋಗ್ಯ ಸಂದೇಶಗಳು ಇಂದಿನ ‘ತಾಮಸ ಬುದ್ಧಿ’ಯ ರೂಪ. ಲಸಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹರಡುವ ಭಯ ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ.
False health messages that call the harmful beneficial and the beneficial dangerous are a form of today’s ‘tamasic understanding’. The fears spread about vaccines are an example.