ಭಗವದ್ಗೀತೆ 18.33 ಅರ್ಥ: ಧೃತ್ಯಾ ಯಯಾ ಧಾರಯತೇ

ಮುದ್ರಿಸಿ PDF

ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದ ಎಲ್ಲ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ: ಮೋಕ್ಷ ಸಂನ್ಯಾಸ ಯೋಗ.

All verses of Chapter 18 in Kannada, Sanskrit or English IAST.

ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)

ಧೃತ್ಯಾ ಯಯಾ ಧಾರಯತೇ ಮನಃಪ್ರಾಣೇಂದ್ರಿಯಕ್ರಿಯಾಃ।
ಯೋಗೇನಾವ್ಯಭಿಚಾರಿಣ್ಯಾ ಧೃತಿಃ ಸಾ ಪಾರ್ಥ ಸಾತ್ತ್ವಿಕೀ ॥ 33 ॥

ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)

धृत्या यया धारयते मनःप्राणेन्द्रियक्रियाः।
योगेनाव्यभिचारिण्या धृतिः सा पार्थ सात्त्विकी ॥ 33 ॥

ಶ್ಲೋಕ (English IAST)

dhṛtyā yayā dhārayate manaḥprāṇendriyakriyāḥ|
yogenāvyabhicāriṇyā dhṛtiḥ sā pārtha sāttvikī || 33 ||

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಯೋಗೇನ ಅವ್ಯಭಿಚಾರಿಣ್ಯಾ (योगेन अव्यभिचारिण्या, yogena avyabhicāriṇyā) = ಯೋಗದಿಂದ ಬರುವ, ತಪ್ಪದ (unwavering, through yoga)
ಯಯಾ ಧೃತ್ಯಾ ಧಾರಯತೇ (यया धृत्या धारयते, yayā dhṛtyā dhārayate) = ಯಾವ ಧೃತಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದಿಡುತ್ತಾನೋ (the steadfastness by which one holds)
ಮನಃಪ್ರಾಣೇಂದ್ರಿಯಕ್ರಿಯಾಃ (मनःप्राणेन्द्रियक्रियाः, manaḥprāṇendriyakriyāḥ) = ಮನಸ್ಸು, ಪ್ರಾಣ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು (the activities of mind, breath and senses)
ಪಾರ್ಥ ಸಾ ಧೃತಿಃ ಸಾತ್ತ್ವಿಕೀ (पार्थ सा धृतिः सात्त्विकी, pārtha sā dhṛtiḥ sāttvikī) = ಪಾರ್ಥ, ಆ ಧೃತಿ ಸಾತ್ತ್ವಿಕ (that steadfastness, O Partha, is sattvic)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಪಾರ್ಥ, ಯೋಗದಿಂದ ಬರುವ, ಎಂದೂ ತಪ್ಪದ ಯಾವ ಧೃತಿಯಿಂದ ಮನುಷ್ಯ ಮನಸ್ಸು, ಪ್ರಾಣ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುತ್ತಾನೋ ಆ ಧೃತಿ ಸಾತ್ತ್ವಿಕ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

The unwavering steadfastness, born of yoga, by which one holds the activities of mind, breath and senses is sattvic, O Partha.

ಶ್ಲೋಕ 18.33ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 18.33

ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಕಾರ ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಧೃತಿ ಮನಸ್ಸು, ಪ್ರಾಣ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರಮಾರ್ಗದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೋಗದಂತೆ ತಡೆದು ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ‘ಯೋಗ’ವನ್ನು ಚಿತ್ತದ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ‘ಅವ್ಯಭಿಚಾರಿಣಿ’ಯನ್ನು ಬೇರೆ ವಿಷಯವನ್ನು ಹಿಡಿಯದ್ದು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

According to Shankara sattvic steadfastness holds the activities of mind, breath and senses back from going outside the path of scripture. Sridhara Swami takes ‘yoga’ as one-pointedness of mind, and ‘avyabhicharini’ as not taking hold of any other object.

ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ‘ಯೋಗ’ವನ್ನು ಮೋಕ್ಷಸಾಧನವಾದ ಭಗವದುಪಾಸನೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ: ಆ ಗುರಿಯಿಂದ ಎಂದೂ ತಪ್ಪದೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಧನವಾದ ಮನಸ್ಸು ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ಧೃತಿ ಸಾತ್ತ್ವಿಕ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.

Ramanuja takes ‘yoga’ as worship of the Lord, the means to liberation: the steadfastness that, never straying from that goal, holds the activities of mind and the rest that serve it is sattvic. Madhva’s comment on this verse is not in our source text.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನಿಮಿಷ ಶಾಂತವಾಗಿ ಉಸಿರಾಟದ ಮೇಲೆ ಗಮನವಿಡುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಮನಸ್ಸು, ಪ್ರಾಣ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹಿಡಿದಿಡುವ ಸರಳ ತರಬೇತಿ.

The practice of attending calmly to the breath for a few minutes at the same time each day is simple training in holding mind, breath and senses together.

ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಧೃತಿ ಬಲವಂತದ ಹಠವಲ್ಲ, ಗುರಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಬರುವ ಸ್ಥಿರತೆ. ‘ಏಕೆ’ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದಾಗ ‘ಹೇಗೆ’ ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ.

Sattvic steadfastness is not forced obstinacy but a steadiness that comes from a clear goal. When the ‘why’ is clear, the ‘how’ becomes easier.