ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಯಯಾ ಸ್ವಪ್ನಂ ಭಯಂ ಶೋಕಂ ವಿಷಾದಂ ಮದಮೇವ ಚ।
ನ ವಿಮುಂಚತಿ ದುರ್ಮೇಧಾ ಧೃತಿಃ ಸಾ ಪಾರ್ಥ ತಾಮಸೀ ॥ 35 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
यया स्वप्नं भयं शोकं विषादं मदमेव च।
न विमुञ्चति दुर्मेधा धृतिः सा पार्थ तामसी ॥ 35 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
yayā svapnaṃ bhayaṃ śokaṃ viṣādaṃ madameva ca|
na vimuñcati durmedhā dhṛtiḥ sā pārtha tāmasī || 35 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಯಯಾ ದುರ್ಮೇಧಾಃ (यया दुर्मेधाः, yayā durmedhāḥ) = ಯಾವುದರಿಂದ ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನು (the steadfastness by which the dull-witted)
- ಸ್ವಪ್ನಂ ಭಯಂ ಶೋಕಂ ವಿಷಾದಂ ಮದಮ್ ಏವ ಚ (स्वप्नं भयं शोकं विषादं मदम् एव च, svapnaṃ bhayaṃ śokaṃ viṣādaṃ madam eva ca) = ನಿದ್ರೆ, ಭಯ, ಶೋಕ, ವಿಷಾದ, ಮದಗಳನ್ನು (sleep, fear, grief, despondency and arrogance)
- ನ ವಿಮುಂಚತಿ (न विमुञ्चति, na vimuñcati) = ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲವೋ (does not let go of)
- ಪಾರ್ಥ ಸಾ ಧೃತಿಃ ತಾಮಸೀ (पार्थ सा धृतिः तामसी, pārtha sā dhṛtiḥ tāmasī) = ಪಾರ್ಥ, ಆ ಧೃತಿ ತಾಮಸ (that steadfastness, O Partha, is tamasic)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಪಾರ್ಥ, ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನು ನಿದ್ರೆ, ಭಯ, ಶೋಕ, ವಿಷಾದ, ಮದಗಳನ್ನು ಬಿಡದೆ ಹಿಡಿದಿಡುವ ಧೃತಿ ತಾಮಸ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
The steadfastness by which the dull-witted does not let go of sleep, fear, grief, despondency and arrogance is tamasic, O Partha.
ಶ್ಲೋಕ 18.35ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 18.35
ತಾಮಸ ಧೃತಿಯೂ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಸ್ಥಿರತೆ, ಆದರೆ ಕೆಟ್ಟದ್ದರಲ್ಲಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ಥಿರತೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ‘ಮದ’ವನ್ನು ವಿಷಯಸೇವೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ದೊಡ್ಡವನೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾ ಮತ್ತನಂತೆ ಇರುವುದು. ಅಂಥವನು ಇವನ್ನು ಸದಾ ಮಾಡಬೇಕಾದವೆಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿರುತ್ತಾನೆ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ‘ನ ವಿಮುಂಚತಿ’ಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅವುಗಳಿಗೇ ಹಿಂದಿರುಗುವುದು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ‘ಸ್ವಪ್ನ’ ಇಲ್ಲಿ ನಿದ್ರೆ.
Tamasic steadfastness is also a kind of steadiness, but a steadiness that clings to what is harmful. Shankara takes ‘mada’ as indulgence in sense objects, being like one intoxicated, thinking much of oneself. Such a person holds these in mind as things always to be done. Sridhara Swami takes ‘na vimunchati’ as returning to them again and again, and ‘svapna’ here as sleep.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಕಾರ ನಿದ್ರೆ ಮತ್ತು ವಿಷಯಾನುಭವದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಮದವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಮನಸ್ಸು, ಪ್ರಾಣಗಳ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಬಿಡದೆ ಹಿಡಿದಿಡುವುದು, ಭಯ, ಶೋಕ, ವಿಷಾದ ಕೊಡುವ ವಿಷಯಗಳತ್ತಲೇ ಅವುಗಳನ್ನು ಹರಿಸುವುದು ತಾಮಸ ಧೃತಿ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.
According to Ramanuja tamasic steadfastness is holding on to the activities of mind and breath aimed at sleep and at the intoxication born of sense experience, and directing them towards things that bring fear, grief and despondency. Madhva’s comment on this verse is not in our source text.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವುದು, ಭಯ, ದುಃಖ, ನಿರಾಸೆ ಬಿಡದೆ ಕಾಡುವುದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ವಭಾವವಲ್ಲ, ಖಿನ್ನತೆ ಅಥವಾ ಆತಂಕದ ಕಾಯಿಲೆಯ ಲಕ್ಷಣ. ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ದೂಷಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ನೆರವಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವುದು ಮುಖ್ಯ.
Sinking into sleep, and fear, grief and hopelessness that will not let go, are sometimes not a matter of character but symptoms of depression or an anxiety illness. Taking the person to get help matters more than blaming them.
ದುಃಖ ಎರಡು ವಾರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಿಡದೆ ಕಾಡಿದರೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬದುಕು ಬೇಡ ಎನಿಸಿದರೆ, ವೈದ್ಯರನ್ನೋ ನಂಬಿಕೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನೋ ತಡಮಾಡದೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು. ಅದು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತದೆ.
If sorrow persists for more than two weeks, especially if life feels not worth living, contact a doctor or someone you trust without delay. It responds to treatment.