ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಯೋಗೀ ಯುಂಜೀತ ಸತತಮಾತ್ಮಾನಂ ರಹಸಿ ಸ್ಥಿತಃ।
ಏಕಾಕೀ ಯತಚಿತ್ತಾತ್ಮಾ ನಿರಾಶೀರಪರಿಗ್ರಹಃ ॥ 10 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
योगी युञ्जीत सततमात्मानं रहसि स्थितः।
एकाकी यतचित्तात्मा निराशीरपरिग्रहः ॥ 10 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
yogī yuñjīta satatamātmānaṃ rahasi sthitaḥ|
ekākī yatacittātmā nirāśīraparigrahaḥ || 10 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಯೋಗೀ (योगी, yogī) = ಯೋಗಿಯು (the yogi)
- ಸತತಮ್ ಆತ್ಮಾನಮ್ ಯುಂಜೀತ (सततम् आत्मानम् युञ्जीत, satatam ātmānam yuñjīta) = ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಯೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಬೇಕು (should constantly engage the mind in yoga)
- ರಹಸಿ ಸ್ಥಿತಃ (रहसि स्थितः, rahasi sthitaḥ) = ಏಕಾಂತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದ್ದು (staying in a secluded place)
- ಏಕಾಕೀ (एकाकी, ekākī) = ಒಬ್ಬನೇ (alone)
- ಯತಚಿತ್ತಾತ್ಮಾ (यतचित्तात्मा, yatacittātmā) = ಮನಸ್ಸನ್ನೂ ದೇಹವನ್ನೂ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದವನಾಗಿ (with mind and body controlled)
- ನಿರಾಶೀಃ ಅಪರಿಗ್ರಹಃ (निराशीः अपरिग्रहः, nirāśīḥ aparigrahaḥ) = ಆಸೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಸಂಗ್ರಹವಿಲ್ಲದೆ (free of longing and possessions)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಯೋಗಿಯು ಏಕಾಂತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ ಇದ್ದು, ಮನಸ್ಸನ್ನೂ ದೇಹವನ್ನೂ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಆಸೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಸಂಗ್ರಹವಿಲ್ಲದೆ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಯೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಬೇಕು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
The yogi should constantly engage his mind in yoga, staying alone in a secluded place, with mind and body controlled, free of longing and possessions.
ಶ್ಲೋಕ 6.10ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 6.10
ಇಲ್ಲಿಂದ ಧ್ಯಾನಯೋಗದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿವರಣೆ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ: ಸ್ಥಳ, ಆಸನ, ದೇಹದ ಭಂಗಿ, ಮನಸ್ಸಿನ ನಿಲುವು, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ನಿದ್ರೆ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಇದನ್ನು ಅಂಗಗಳ ಸಹಿತ ಯೋಗದ ವಿಧಾನ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಅದು ಮೂವತ್ತೆರಡನೆಯ ಶ್ಲೋಕದವರೆಗೆ ಹರಡಿದೆ.
Here the practical account of the yoga of meditation begins: place, seat, posture, the stance of the mind, food and sleep. Sridhara Swami calls it the method of yoga with its limbs; it runs to verse thirty-two.
ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ‘ರಹಸಿ’, ‘ಏಕಾಕೀ’ ಎಂಬ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಸಂನ್ಯಾಸದ ಸೂಚನೆ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ: ಬೆಟ್ಟದ ಗುಹೆಯಂಥ ಏಕಾಂತ, ಸಹಾಯಕರಿಲ್ಲದ ಒಂಟಿತನ, ಎಲ್ಲ ಪರಿಗ್ರಹಗಳನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟ ಸ್ಥಿತಿ. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ಓದು ಹೆಚ್ಚು ಗೃಹಸ್ಥಸ್ನೇಹಿ: ‘ಸತತಂ’ ಎಂದರೆ ದಿನದಿನವೂ ಯೋಗದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ‘ರಹಸಿ’ ಎಂದರೆ ಜನರಿಲ್ಲದ, ಸದ್ದಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ. ಯೋಗಿ ಅವರಿಗೆ ಮೊದಲು ಹೇಳಿದ ಕರ್ಮಯೋಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತವನು.
Shankara sees a hint of renunciation in ‘in seclusion’ and ‘alone’: solitude like a mountain cave, aloneness without helpers, a state that has given up all possessions. Ramanuja’s reading is kinder to the householder: ‘constantly’ means every day at the time of yoga, ‘in seclusion’ means in a place without people and without noise. The yogi for him is one already established in the yoga of action described earlier.
‘ನಿರಾಶೀಃ’ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಆಸೆಯಿಲ್ಲದವನು ಎಂಬ ಅರ್ಥದ ಜೊತೆಗೆ ‘ನಿರಾಹಾರ’ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಅರ್ಥವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಹದಿನಾರು ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಗೀತೆಯೇ ಅತಿಯಾಗಿ ಉಪವಾಸ ಮಾಡುವವನಿಗೆ ಯೋಗ ಸಿದ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ‘ಆತ್ಮಾನಂ’ ಎಂದರೆ ಮನಸ್ಸು, ಅದನ್ನು ಸಮಾಧಿಯೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸುವುದು.
For ‘nirashih’ Sridhara Swami gives, besides ‘free of longing’, another sense, ‘without food’. But in verses sixteen and seventeen the Gita itself says yoga does not succeed for one who fasts excessively. For Madhva ‘atmanam’ means the mind, which is to be set in the yoga of absorption.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಇಂದು ಗುಹೆ ಸಿಗುವುದು ಕಷ್ಟ, ಆದರೆ ದಿನದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷದ ಏಕಾಂತ ಸಿಗಬಹುದು. ಫೋನ್ ಬೇರೆ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟು, ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಿ, ಒಬ್ಬರೇ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅನೇಕರಿಗೆ ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ.
A cave is hard to find today, but ten minutes of solitude in a day may be possible. For many, putting the phone in another room, closing the door and sitting alone has become a difficult task.
ಏಕಾಂತ ಮತ್ತು ಒಂಟಿತನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ. ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಆರಿಸಿಕೊಂಡ ಸ್ವಲ್ಪ ಏಕಾಂತ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಬಯಸದ ದೀರ್ಘ ಒಂಟಿತನ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಕೆಡುಕು ಮಾಡಬಲ್ಲದು, ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದದ್ದು ಜನರ ಸಂಪರ್ಕ.
Solitude and loneliness are different. A little chosen solitude rests the mind. But long, unwanted loneliness can harm health, and what it needs is contact with people.