ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಯೋಗೀ ಯುಂಜೀತ ಸತತಮಾತ್ಮಾನಂ ರಹಸಿ ಸ್ಥಿತಃ।
ಏಕಾಕೀ ಯತಚಿತ್ತಾತ್ಮಾ ನಿರಾಶೀರಪರಿಗ್ರಹಃ ॥ 10 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
योगी युञ्जीत सततमात्मानं रहसि स्थितः।
एकाकी यतचित्तात्मा निराशीरपरिग्रहः ॥ 10 ॥
ಶ್ಲೋಕ (English IAST)
yogī yuñjīta satatamātmānaṃ rahasi sthitaḥ|
ekākī yatacittātmā nirāśīraparigrahaḥ || 10 ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಯೋಗೀ (योगी, yogī) = ಯೋಗಿಯು (the yogi)
- ಸತತಮ್ ಆತ್ಮಾನಮ್ ಯುಂಜೀತ (सततम् आत्मानम् युञ्जीत, satatam ātmānam yuñjīta) = ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಯೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಬೇಕು (should constantly engage the mind in yoga)
- ರಹಸಿ ಸ್ಥಿತಃ (रहसि स्थितः, rahasi sthitaḥ) = ಏಕಾಂತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದ್ದು (staying in a secluded place)
- ಏಕಾಕೀ (एकाकी, ekākī) = ಒಬ್ಬನೇ (alone)
- ಯತಚಿತ್ತಾತ್ಮಾ (यतचित्तात्मा, yatacittātmā) = ಮನಸ್ಸನ್ನೂ ದೇಹವನ್ನೂ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದವನಾಗಿ (with mind and body controlled)
- ನಿರಾಶೀಃ ಅಪರಿಗ್ರಹಃ (निराशीः अपरिग्रहः, nirāśīḥ aparigrahaḥ) = ಆಸೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಸಂಗ್ರಹವಿಲ್ಲದೆ (free of longing and possessions)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಯೋಗಿಯು ಏಕಾಂತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ ಇದ್ದು, ಮನಸ್ಸನ್ನೂ ದೇಹವನ್ನೂ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಆಸೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಸಂಗ್ರಹವಿಲ್ಲದೆ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಯೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಬೇಕು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
The yogi should constantly engage his mind in yoga, staying alone in a secluded place, with mind and body controlled, free of longing and possessions.
ಚಿಂತನ (Reflection)
ಈಗಷ್ಟೇ ಹೇಳಿದ ಆ ಉತ್ತಮ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಯೋಗಿ, ಅಂದರೆ ಧ್ಯಾನಿ, ಸದಾ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಮಾಹಿತಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಶಂಕರರು. ‘ಏಕಾಂತ ಸ್ಥಳ’ವನ್ನು ಅವರು ಬೆಟ್ಟದ ಗುಹೆ ಮೊದಲಾದುದು ಎಂದೂ, ‘ಒಬ್ಬನೇ’ ಎಂಬುದನ್ನು ಜೊತೆಗಾರನಿಲ್ಲದೆ ಎಂದೂ ಅರ್ಥೈಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಎರಡು ಪದಗಳಿಂದ, ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದು ಸಂನ್ಯಾಸ ತೆಗೆದುಕೊಂಡವನ ಬಗ್ಗೆ ಎಂದು ಶಂಕರರು ನಿರ್ಣಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ‘ಸಂಗ್ರಹವಿಲ್ಲದೆ’ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚನ್ನು ಕೇಳುತ್ತದೆ: ಸಂನ್ಯಾಸಿಯಾದ ಮೇಲೂ ಅವನು ಎಲ್ಲ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಬೇಕು.
To gain the highest fruit just spoken of, says Shankara, the yogi, the meditator, should compose his mind always. The ‘secluded place’ he takes as a mountain cave or the like, and ‘alone’ as without a companion. From these two words he concludes that the shloka speaks of one who has taken sannyasa. ‘Free of possessions’ then asks more: even as a renunciate, he should give up every possession, and so meditate.
ಶ್ರೀ ಶಂಕರ ಭಗವತ್ಪಾದರ ಭಗವದ್ಗೀತಾ ಭಾಷ್ಯ
Sri Shankara Bhagavatpada, Bhagavad Gita Bhashya
ಶ್ಲೋಕ 6.10ರ ವಿವರಣೆContext and commentary on verse 6.10
ಇಲ್ಲಿಂದ ಧ್ಯಾನಯೋಗದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿವರಣೆ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ: ಸ್ಥಳ, ಆಸನ, ದೇಹದ ಭಂಗಿ, ಮನಸ್ಸಿನ ನಿಲುವು, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ನಿದ್ರೆ. ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಇದನ್ನು ಅಂಗಗಳ ಸಹಿತ ಯೋಗದ ವಿಧಾನ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಅದು ಮೂವತ್ತೆರಡನೆಯ ಶ್ಲೋಕದವರೆಗೆ ಹರಡಿದೆ.
Here the practical account of the yoga of meditation begins: place, seat, posture, the stance of the mind, food and sleep. Sridhara Swami calls it the method of yoga with its limbs; it runs to verse thirty-two.
‘ರಹಸಿ’, ‘ಏಕಾಕೀ’ ಎಂಬ ಎರಡು ಪದಗಳಿಂದ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು, ಶ್ಲೋಕ ಸಂನ್ಯಾಸ ತೆಗೆದುಕೊಂಡವನ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸುತ್ತಾರೆ: ಬೆಟ್ಟದ ಗುಹೆಯಂಥ ಏಕಾಂತ, ಸಹಾಯಕರಿಲ್ಲದ ಒಂಟಿತನ; ‘ಅಪರಿಗ್ರಹ’ ಎಂಬ ಪದ, ಸಂನ್ಯಾಸಿಯಾದ ಮೇಲೂ ಎಲ್ಲ ಪರಿಗ್ರಹಗಳನ್ನೂ ಬಿಡಬೇಕು ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತದೆ. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ಓದು ಹೆಚ್ಚು ಗೃಹಸ್ಥಸ್ನೇಹಿ: ‘ಸತತಂ’ ಎಂದರೆ ‘ದಿನದಿನವೂ ಯೋಗದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ’, ‘ರಹಸಿ’ ಎಂದರೆ ‘ಜನರಿಲ್ಲದ, ಸದ್ದಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ’. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಯೋಗಿ ಎಂದರೆ ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದ ಕರ್ಮಯೋಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಂತವನು.
From ‘in seclusion’ and ‘alone’ Shankara concludes that the verse speaks of one who has taken sannyasa: solitude like a mountain cave, aloneness without helpers; and ‘free of possessions’ asks that even as a renunciate he give up every possession. Ramanuja’s reading is kinder to the householder: ‘constantly’ means ‘every day at the time of yoga’, ‘in seclusion’ means ‘in a place without people and without noise’. The yogi for him is one already established in the yoga of action described earlier.
‘ನಿರಾಶೀಃ’ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ‘ಆಸೆಯಿಲ್ಲದವನು’ ಎಂಬ ಅರ್ಥದ ಜೊತೆಗೆ ‘ನಿರಾಹಾರ’ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಅರ್ಥವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಹದಿನಾರು, ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯೇ ಅತಿಯಾಗಿ ಉಪವಾಸ ಮಾಡುವವನಿಗೆ ಯೋಗ ಸಿದ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ‘ಆತ್ಮಾನಂ’ ಎಂದರೆ ‘ಮನಸ್ಸು’, ಅದನ್ನು ಸಮಾಧಿಯೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸುವುದು.
For ‘nirashih’ Sridhara Swami gives, besides ‘free of longing’, another sense, ‘without food’. But in verses sixteen and seventeen the Bhagavad Gita itself says yoga does not succeed for one who fasts excessively. For Madhva ‘atmanam’ means ‘the mind’, which is to be set in the yoga of absorption.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where commentators differ, both readings are given here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಇಂದು ಗುಹೆ ಸಿಗುವುದು ಕಷ್ಟ, ಆದರೆ ದಿನದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷದ ಏಕಾಂತ ಸಿಗಬಹುದು. ಫೋನ್ ಬೇರೆ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟು, ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಿ, ಒಬ್ಬರೇ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅನೇಕರಿಗೆ ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ.
A cave is hard to find today, but ten minutes of solitude in a day may be possible. For many, putting the phone in another room, closing the door and sitting alone has become a difficult task.
ಏಕಾಂತ ಮತ್ತು ಒಂಟಿತನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ. ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಆರಿಸಿಕೊಂಡ ಸ್ವಲ್ಪ ಏಕಾಂತ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಬಯಸದ ದೀರ್ಘ ಒಂಟಿತನ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಕೆಡುಕು ಮಾಡಬಲ್ಲದು, ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದದ್ದು ಜನರ ಸಂಪರ್ಕ.
Solitude and loneliness are different. A little chosen solitude rests the mind. But long, unwanted loneliness can harm health, and what it needs is contact with people.
ಉಪವಾಸ ಲೇಖನ | On fasting: ಉಪವಾಸ ನಿಯಮಗಳು | Fasting guide
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ