ದುರ್ಲಭೋಽಪ್ಯುತ್ತಮಃ ಪ್ರಾಯಃ: ತನ್ನ ಜಾತಿಯಿಂದಲೇ ಲಭ್ಯ

ದುರ್ಲಭೋಽಪ್ಯುತ್ತಮಃ ಸುಭಾಷಿತ: ಅಪರೂಪವಾದ ಉತ್ತಮ ವಸ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತನ್ನ ಜಾತಿಯವರಿಂದಲೇ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ದುರ್ಲಭೋಽಪ್ಯುತ್ತಮಃ ಪ್ರಾಯಃ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಹೊಸ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆ ಹುಡುಕುವವನಿಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸುವವನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅದೇ ಊರಿನ ಪರಿಚಿತನೇ. ಅಪರಿಚಿತ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಹುಡುಕಿದರೆ ವರ್ಷ ಕಳೆಯಬಹುದು.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅದೇ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಿವಿಯೊಳಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ ನೀರಿನ ವಿಚಿತ್ರ ಉದಾಹರಣೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅಪರೂಪವಾದದ್ದು ತನ್ನ ಜಾತಿಯ ಮೂಲಕವೇ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಇದರ ತಿರುವು.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯನೀತಿಃ, ಶ್ಲೋಕ 686 · Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana, General Wisdom of Conduct, verse 686

ವಿಷಯ: ಜಾತಿಯಿಂದಲೇ ಜಾತಿಯ ಲಾಭ · Like is reached through like

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ದುರ್ಲಭೋಽಪ್ಯುತ್ತಮಃ ಪ್ರಾಯಃ ಸ್ವಜಾತೀಯೇನ ಲಭ್ಯತೇ
ಕರ್ಣಕೋಟರಗಂ ವಾರಿ ವಾರಿಣೈವಾವಕೃಷ್ಯತೇ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

दुर्लभोऽप्युत्तमः प्रायः स्वजातीयेन लभ्यते
कर्णकोटरगं वारि वारिणैवावकृष्यते

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

durlabho’pyuttamaḥ prāyaḥ svajātīyena labhyate
karṇakoṭaragaṃ vāri vāriṇaivāvakṛṣyate

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ದುರ್ಲಭೋಽಪ್ಯುತ್ತಮಃ (दुर्लभोऽप्युत्तमः, durlabho’pyuttamaḥ) = ಅಪರೂಪವಾದರೂ ಉತ್ತಮವಾದದ್ದು (ದುರ್ಲಭಃ + ಅಪಿ + ಉತ್ತಮಃ) (though rare, the excellent one (durlabhah + api + uttamah))
  • ಪ್ರಾಯಃ (प्रायः, prāyaḥ) = ಹೆಚ್ಚಾಗಿ (usually)
  • ಸ್ವಜಾತೀಯೇನ (स्वजातीयेन, svajātīyena) = ತನ್ನ ಜಾತಿಯವನಿಂದ (by one of its own kind)
  • ಲಭ್ಯತೇ (लभ्यते, labhyate) = ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ (is obtained)
  • ಕರ್ಣಕೋಟರಗಂ (कर्णकोटरगं, karṇakoṭaragaṃ) = ಕಿವಿಯ ಒಳ ಹಳ್ಳದಲ್ಲಿ ಇರುವ (lodged in the hollow of the ear)
  • ವಾರಿ (वारि, vāri) = ನೀರು (water)
  • ವಾರಿಣೈವಾವಕೃಷ್ಯತೇ (वारिणैवावकृष्यते, vāriṇaivāvakṛṣyate) = ನೀರಿನಿಂದಲೇ ಹೊರಗೆ ಎಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ (ವಾರಿಣಾ + ಏವ + ಅವಕೃಷ್ಯತೇ) (is drawn out by water itself (varina + eva + avakrishyate))

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಅಪರೂಪವಾದರೂ ಉತ್ತಮವಾದದ್ದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತನ್ನ ಜಾತಿಯವನ ಮೂಲಕವೇ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಕಿವಿಯ ಒಳಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡ ನೀರು ನೀರಿನಿಂದಲೇ ಹೊರಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

A thing that is rare yet excellent is usually obtained through one of its own kind. Water lodged in the hollow of the ear is drawn out by water itself.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಇದೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯ ಶ್ಲೋಕ. ಕಿವಿಯ ನೀರಿನ ಚಿತ್ರ ಒಂದು ಹೋಲಿಕೆ ಮಾತ್ರ, ಕಿವಿಯ ಆರೈಕೆಯ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ.

This is an illustrative verse. The image of water in the ear is only a comparison, not advice on ear care.

ಸ್ವಜಾತೀಯ ಎಂದರೆ ತನ್ನದೇ ಜಾತಿಯ, ತನ್ನದೇ ಬಗೆಯ. ಇಲ್ಲಿ ಇದು ಹುಟ್ಟಿನ ಜಾತಿ ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ, ಒಂದೇ ವರ್ಗದ ಅಥವಾ ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ.

Svajatiya means of one’s own kind. We have taken it here not as birth-caste but as someone of the same class or the same sort.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 168. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 168. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಹಿರಿಯ ತಜ್ಞರ ಬಳಿ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗ ಅದೇ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಯ ಪರಿಚಯದ ಮೂಲಕ ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಭಾಗ ಬೇರೆಯಾದರೂ ನಂಬಿಕೆ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳ ನಡುವೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಗ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

The way to a senior specialist often opens through a colleague of the same field. Trust grows faster among peers.

ಆದರೆ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಎಂಬ ಪದ ಇದೆ. ಹೊರಗಿನವರಿಗೆ ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಿದೆ ಎಂದು ಅದರ ಅರ್ಥವಲ್ಲ.

But the verse says usually. It does not mean the door is shut to outsiders.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ