ರಾಮನ ಕಾಡಿನ ಪಯಣದಿಂದ ರಾವಣ ಕುಂಭಕರ್ಣರ ವಧೆಯವರೆಗಿನ ರಾಮಾಯಣವನ್ನು ಒಂದೇ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಡುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶ್ಲೋಕ ಇದು. ಇಡೀ ರಾಮಾಯಣ ಓದಲಾಗದ ದಿನ ಇದೊಂದನ್ನು ಹೇಳುವ ರೂಢಿ ಇದೆ.
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ರಾಮಾಯಣದ ಕಥೆಯ ಕ್ರಮವನ್ನು ನೆನಪಿಡಲು ಇದು ಒಳ್ಳೆಯ ದಾರಿ, ಪ್ರತಿ ಪದವೂ ಕಥೆಯ ಒಂದು ಘಟ್ಟ.
ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಆದೌ ರಾಮತಪೋವನಾದಿಗಮನಂ ಹತ್ವಾ ಮೃಗಂ ಕಾಂಚನಂ
ವೈದೇಹೀಹರಣಂ ಜಟಾಯುಮರಣಂ ಸುಗ್ರೀವಸಂಭಾಷಣಮ್ ।
ವಾಲೀನಿಗ್ರಹಣಂ ಸಮುದ್ರತರಣಂ ಲಂಕಾಪುರೀದಾಹನಂ
ಪಶ್ಚಾದ್ರಾವಣಕುಂಭಕರ್ಣಹನನಮೇತದ್ಧಿ ರಾಮಾಯಣಮ್ ॥
ಶ್ಲೋಕ (ದೇವನಾಗರಿ)
आदौ रामतपोवनादिगमनं हत्वा मृगं काञ्चनं
वैदेहीहरणं जटायुमरणं सुग्रीवसम्भाषणम् ।
वालीनिग्रहणं समुद्रतरणं लङ्कापुरीदाहनं
पश्चाद्रावणकुम्भकर्णहननमेतद्धि रामायणम् ॥
ಶ್ಲೋಕ (IAST)
ādau rāmatapovanādigamanaṃ hatvā mṛgaṃ kāñcanaṃ
vaidehīharaṇaṃ jaṭāyumaraṇaṃ sugrīvasambhāṣaṇam |
vālīnigrahaṇaṃ samudrataraṇaṃ laṅkāpurīdāhanaṃ
paścādrāvaṇakumbhakarṇahananametaddhi rāmāyaṇam ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಆದೌ (आदौ, ādau) = ಮೊದಲು (first)
- ರಾಮತಪೋವನಾದಿಗಮನಮ್ (रामतपोवनादिगमनम्, rāmatapovanādigamanam) = ರಾಮನು ತಪೋವನಕ್ಕೆ, ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದದ್ದು (Rama’s going to the forest of ascetics)
- ಹತ್ವಾ ಮೃಗಂ ಕಾಂಚನಮ್ (हत्वा मृगं काञ्चनम्, hatvā mṛgaṃ kāñcanam) = ಬಂಗಾರದ ಜಿಂಕೆಯನ್ನು ಕೊಂದದ್ದು (killing the golden deer)
- ವೈದೇಹೀಹರಣಮ್ (वैदेहीहरणम्, vaidehīharaṇam) = ಸೀತೆಯ ಅಪಹರಣ (the abduction of Sita)
- ಜಟಾಯುಮರಣಮ್ (जटायुमरणम्, jaṭāyumaraṇam) = ಜಟಾಯುವಿನ ಮರಣ (the death of Jatayu)
- ಸುಗ್ರೀವಸಂಭಾಷಣಮ್ (सुग्रीवसम्भाषणम्, sugrīvasambhāṣaṇam) = ಸುಗ್ರೀವನೊಂದಿಗಿನ ಮಾತುಕತೆ, ಸ್ನೇಹ (the talk and friendship with Sugriva)
- ವಾಲೀನಿಗ್ರಹಣಮ್ (वालीनिग्रहणम्, vālīnigrahaṇam) = ವಾಲಿಯ ನಿಗ್ರಹ (the subduing of Vali)
- ಸಮುದ್ರತರಣಮ್ (समुद्रतरणम्, samudrataraṇam) = ಸಮುದ್ರವನ್ನು ದಾಟಿದ್ದು (the crossing of the ocean)
- ಲಂಕಾಪುರೀದಾಹನಮ್ (लङ्कापुरीदाहनम्, laṅkāpurīdāhanam) = ಲಂಕಾಪುರಿಯನ್ನು ಸುಟ್ಟದ್ದು (the burning of the city of Lanka)
- ಪಶ್ಚಾತ್ (पश्चात्, paścāt) = ನಂತರ (then)
- ರಾವಣಕುಂಭಕರ್ಣಹನನಮ್ (रावणकुम्भकर्णहननम्, rāvaṇakumbhakarṇahananam) = ರಾವಣ ಮತ್ತು ಕುಂಭಕರ್ಣರ ವಧೆ (the slaying of Ravana and Kumbhakarna)
- ಏತತ್ ಹಿ ರಾಮಾಯಣಮ್ (एतत् हि रामायणम्, etat hi rāmāyaṇam) = ಇದೇ ರಾಮಾಯಣ (this indeed is the Ramayana)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಮೊದಲು ರಾಮ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದದ್ದು, ಬಂಗಾರದ ಜಿಂಕೆಯನ್ನು ಕೊಂದದ್ದು, ಸೀತೆಯ ಅಪಹರಣ, ಜಟಾಯುವಿನ ಮರಣ, ಸುಗ್ರೀವನೊಂದಿಗಿನ ಸ್ನೇಹ, ವಾಲಿಯ ನಿಗ್ರಹ, ಸಮುದ್ರವನ್ನು ದಾಟಿದ್ದು, ಲಂಕೆಯನ್ನು ಸುಟ್ಟದ್ದು, ನಂತರ ರಾವಣ ಮತ್ತು ಕುಂಭಕರ್ಣರ ವಧೆ. ಇದೇ ರಾಮಾಯಣ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
First, Rama’s going to the forest, the killing of the golden deer, the abduction of Sita, the death of Jatayu, the friendship with Sugriva, the subduing of Vali, the crossing of the ocean, the burning of Lanka, and then the slaying of Ravana and Kumbhakarna. This indeed is the Ramayana.
ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಬಗ್ಗೆAbout this verse
ಇದರ ಛಂದಸ್ಸು ಶಾರ್ದೂಲವಿಕ್ರೀಡಿತ. ರಾಮ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದಲ್ಲಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಲಂಕೆಯ ಯುದ್ಧದವರೆಗಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಇದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಲಂಕೆಯನ್ನು ಸುಟ್ಟದ್ದು ಹನುಮಂತನಾದರೂ, ಅದನ್ನು ರಾಮಕಥೆಯ ಒಂದು ಘಟ್ಟವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
The metre is shardulavikridita. The verse tells the story from Rama’s going to the forest to the war in Lanka. Though it was Hanuman who burnt Lanka, the event is counted here as a stage of Rama’s story.
ಕೆಲವು ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾಲೀನಿಗ್ರಹಣಂ ಬದಲು ವಾಲೀನಿರ್ದಲನಂ ಎಂದಿದೆ, ಅರ್ಥ ಒಂದೇ. ಇದೇ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಏಕಶ್ಲೋಕೀ ಭಾಗವತ ಮತ್ತು ಏಕಶ್ಲೋಕೀ ಮಹಾಭಾರತ ಶ್ಲೋಕಗಳೂ ಇವೆ. ಭಾಗವತದ್ದಕ್ಕೆ ಈ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಪುಟವಿದೆ.
Some versions read valinirdalanam instead of valinigrahanam, with the same meaning. On the same pattern there are single verse versions of the Bhagavatam and the Mahabharata, and the Bhagavatam one has its own page on this site.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ.
Sources: several. Where versions differ, we have noted it here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ದೊಡ್ಡ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೆಲವೇ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದು ಒಂದು ಕಲೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ರಾಮಾಯಣ ಹೇಳುವಾಗ ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಅಸ್ಥಿಪಂಜರದಂತೆ ಬಳಸಿ, ಪ್ರತಿ ಪದಕ್ಕೆ ಒಂದೊಂದು ರಾತ್ರಿಯ ಕಥೆ ಹೇಳಬಹುದು. ಹತ್ತು ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಡೀ ರಾಮಾಯಣ ಅವರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ.
Telling a great story in a few words is an art. When telling children the Ramayana, this verse can serve as a skeleton, with one bedtime story for each phrase. In ten nights the whole Ramayana settles in their minds.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ