ಶಾರದಾ ದಂಡಕಂ ಎಂಬುದು ಶೃಂಗೇರಿಯ ಶಾರದಾಂಬೆಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವ ದಂಡಕ ರೂಪದ ರಚನೆ. ಮೊದಲಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಶ್ಲೋಕ, ನಂತರ ಆರು ಭಾಗಗಳ ಉದ್ದ ಸಮಾಸಗಳ ಗದ್ಯದಂತಹ ಪದ್ಯ.
The Sharada Dandakam is a hymn in the dandaka form praising Sharadamba of Sringeri. It opens with one prelude verse, followed by a prose like poem of six parts in long compounds.
ಆರು ಭಾಗಗಳೂ ಮೂಲದ ಪ್ಯಾರಾಗಳು. ಓದಲು ಅನುಕೂಲವಾಗಲೆಂದು ನಾವು ಅವಕ್ಕೆ ದಂಡಕ 1 ರಿಂದ 6 ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥವನ್ನು ಪದಕ್ಕೆ ಪದವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಪ್ರತಿ ಭಾಗದ ಸಾರವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿತವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದೇವೆ.
The six parts are the source’s paragraphs. We named them Dandaka 1 to 6 only for easy reading. The meanings are not word by word but a connected summary of each part.
ಪಾಠ (ಕನ್ನಡ)
ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಶ್ಲೋಕ
ಜಯ ಶೃಂಗಾದ್ರಿನಿಲಯೇ ಜಯ ಶೃಂಗಾರದೇವತೇ ।
ಜಯ ತುಂಗಾತಟಾವಾಸೇ ಜಯ ಭಂಗಾವಹೇ ಶುಚಃ ॥
ದಂಡಕ 1
ಜಯ ಜನನಿ ಗಂಗಾನದೀ ತುಲ್ಯ ತುಂಗೋತ್ತರಂಗಾವಲೀ ಶೋಭಿ ತುಂಗಾಧುನೀ ತೀರ ಸಂರಾಜಿ ಶೃಂಗಾದ್ರಿ ವಾಸೈಕಲೋಲೇ, ಶರನ್ಮೇಘ ಸಂಕಾಶ ಚೇಲೇ, ಕೃಪಾಂಭೋಧಿ ವೇಲೇ । ಪಯೋಜಾತ ಶಂಕಾವಹಾತಾಮ್ರ ಪಾದದ್ವಯಾಗ್ರ ಪ್ರರಾಜನ್ನಖಾಗ್ರ ಪ್ರಭೋತ್ಪಾದ್ಯ ಕಾದಂಬಶಂಕೇ, ಧುತಾನಮ್ರ ಪಂಕೇ , ಶ್ರಿತಾಜೋತ್ತಮಾಂಗೇ । ತುಲಾಕೋಟಿ ಯುಗ್ಮಾರವಾಘೋಷಿತಾನಮ್ರ ಸಂತ್ರಾಣ ಸಂಬದ್ಧ ದೀಕ್ಷೇ, ಕಾಲಿತಾಶೇಷ ದೇವಾರಿ ಪಕ್ಷೇ, ರಮಾಕಾಂಕ್ಷ್ಯ ದೀವ್ಯತ್ಕಟಾಕ್ಷೇ । ಮನೋಜಾತ ತೂಣೀರ ವಿಸ್ರಂಭ ಸಂಹಾರಿ ಸುಸ್ನಿಗ್ಧ ಸಂವೃತ್ತ ಜಂಘಾದ್ವಯೇ, ಮುದ್ರಿಕಾಬೋಧ್ಯಮಾನಾದ್ವಯೇ, ನಾಥಹೀನಾರ್ತರಕ್ಷಾ ಸಮುದ್ಯದ್ದಯೇ ।
ದಂಡಕ 2
ಕುಂದೇಂದು ದುಗ್ಧಾಬ್ಧಿ ನೀಹಾರ ಘನಸಾರ ಹಂಸಾದ್ಯಹಂತಾ ನಿಹಂತ್ರಚ್ಛ ವಸ್ತ್ರೋತ್ತಮಚ್ಛನ್ನ ದಿವ್ಯೋರು ದೂರೀಕೃತಾಭಸ್ಮಸಂಲಿಪ್ತ ದೇವೇಂದ್ರ ಮಾತಂಗ ಶುಂಡಾಚ್ಛರಂಭಾವಲೀಡಂಬರೇ, ಶ್ರಿತಜನಾಶೇಷ ದೋಷನಿಕುರುಂಬ ಸಹನಾಧರೀಭೂತ ವಿಶ್ವಂಭರೇ, ಮಧ್ಯಭಾಗೋಪಮಾನಾಂಬರೇ । ಸಖೀವತ್ತ್ರಿವರ್ತ್ಮತ್ವಸಂಪ್ರೇಪ್ಸು ಭಾಸ್ವತ್ತನೂಜೇತಿ ಶಂಕಾಂಕುರೋತ್ಪಾದ ದಕ್ಷ ತ್ರಿವಲ್ಲ್ಯಂತರಾಭಾಸಿ ರೋಮಾವಲೀರಾಜಿತೇ, ಪದೇ ದೇವಮಾಣಿಕ್ಯ ಕೋಟೀರ ನೀರಾಜಿತೇ, ಸರ್ವಸಂಪೂಜಿತೇ ।
ದಂಡಕ 3
ಸುಧಾಪೂರ್ಣ ಸೌವರ್ಣ ಕುಂಭೋಪಮೋರೋಜ ಯುಗ್ಮಸ್ಥ ದುಗ್ಧೋತ್ಥ ನವನೀತ ಕಣರಾಶಿ ಸಂದೇಹ ಸಂದಾಯಿ ಮುಕ್ತಾಸರೇ, ದಿವ್ಯರತ್ನಾವಲೀಭಾಸುರೇ, ಸುಗುಣರತ್ನಾಕರೇ । ಧರ್ಮಾದಿ ಪುರುಷಾರ್ಥ ವಿಶ್ರಾಣನಾರ್ಥಾತ್ತ ಹಸ್ತದ್ವಯೀಯುಗ್ಮ ಪಂಕೇರುಹಾಭಾಸಿ ಮಾಣಿಕ್ಯಕೇಯೂರ ಶೋಭಾ ಪ್ರವಾಲಾಢ್ಯ ಸದ್ದೋರ್ಲತಾಧಃಕೃತಾರಕ್ತಸಂಧ್ಯಾರ್ಕ ಪಾಶ್ಚಾತ್ತ್ಯಭಾಗಸ್ಥ ವಿದ್ಯುಲ್ಲತೇ, ವಿತರಣಪ್ರಕ್ರಿಯಾನ್ಯಕ್ಕೃತ ಸ್ವರ್ಲತೇ, ಧಾತೃಸಂಮಾನಿತೇ ।
ದಂಡಕ 4
ತಾರುಣ್ಯ ಚಂದ್ರೋದಯೋದ್ವೇಲ ಲಾವಣ್ಯ ವಾರಾಕರೋತ್ಪನ್ನ ಶಂಖಪ್ರವಾಲಾಭ ಕಂಠೋಷ್ಠಸಂಭಾಸುರೇ, ಚರಣಕಿಂಕರಸುರೇ, ಪೂಜಯದ್ಭೂಸುರೇ । ಮುಖಚಂದ್ರ ಚಂದ್ರಿಕಾ ಸಂದೇಹ ಸಂಜನನ ಮಂದಸ್ಮಿತೇ, ವಾರಿತಾಶೇಷಭಕ್ತಾಸ್ಮಿತೇ, ಸಜ್ಜನೈಃ ಶೀಲಿತೇ । ಸ್ವಮುಖಾವಲೋಕಾರ್ಥ ಚತುರಾಸ್ಯ ಸಂಸೃಷ್ಟ ವರರತ್ನ ಮುಕುರಾಭ ಗಂಡಸ್ಥಲೀ ಸಂಯುತೇ, ಕೈಶಿಕಾಭಾಸಿ ಸನ್ಮಾಲತೇ, ಕುಚಭರೇಷನ್ನತೇ । ಅಕಲಂಕ ಮುಖಚಂದ್ರ ಸೇವಾ ಸಮಾಯಾತ ವಿಧು ಸಂಶಯೋತ್ಪಾದಿ ತಿಲಪುಷ್ಪ ಸಂಕಾಶ ನಾಸಾವಿಭೂಷೇ, ಮನೋಹಾರಿವೇಷೇ, ಸರೋಜೋತ್ಥಯೋಷೇ ।
ದಂಡಕ 5
ಕಾರುಣ್ಯ ಮಕರಂದ ಪಾನಾರ್ಥ ಸಂಯಾತ ಷಟ್ಚರಣ ಸಂಕಾಶ ತಾರಕಾಸಂಶೋಭಿ ಕಮಲ ಪ್ರತೀಕಾಶ ನಯನ ದ್ವಯಾಭಾಸಿವದನೇ, ಧುತ ಕುಂದ ರದನೇ, ದ್ರುಹಿಣಮುಖ ಸದನೇ । ಕುಸುಮಶರ ಕೋದಂಡ ಹುಂಕಾರಿ ಚಿಲ್ಲಿಕಾ ವಲ್ಲಿಕಾ ಸಂಭೂತ ಕುಸುಮ ಸಂದೇಹಕೃನ್ಮೃಗನಾಭಿ ಸಂಕ್ಲೃಪ್ತ ತಿಲಕೇ, ಪರಮೇಷ್ಠಿ ಸಂಶ್ಲೇಷ ಸಂಜಾತ ಪುಲಕೇ, ಚಂಚರೀಕಾಲಕೇ । ಮಲ್ಲಿಕಾ ಮಾಲತೀ ಮುಖ ಕುಸುಮ ಸಂದೋಹ ಸಂಯುಕ್ತ ಕಚಬೃಂದ ಸಂಧೂತ ನಕ್ಷತ್ರ ಸಂಕೀರ್ಣ ತಾರಾಪಥೇ, ನಿರ್ವ್ಯಾಜ ಕಾರುಣ್ಯ ಘಂಟಾಪಥೇ, ಯೋಗಿ ಚಿತ್ತಾತಿಥೇ ।
ದಂಡಕ 6
ಶಾರದೇ, ಪಾರದೇ ದುಃಖವಾರಾಂನಿಧೇಃ, ಪಾರದಾಚ್ಛ ಪ್ರಭೇ, ನಾರದಾದಿ ಸ್ತುತೇ, ಪೂರಿತಾಶೇಷ ಲೋಕೇಪ್ಸಿತೇ, ವಾರಿತಾನೇಕ ರಕ್ಷೋಗಣೇ, ದಾರಿತಾಹಾರ್ಯ ಮೋಹಾಕರೇ, ತಾರಿತಾಶೇಷ ಭಕ್ತಾವಲೇ, ಸರ್ವದೇವಾತ್ಮಿಕೇ, ಸರ್ವವಿಪ್ರಾತ್ಮಿಕೇ, ಸರ್ವಲೋಕಾತ್ಮಿಕೇ, ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಾತ್ಮಿಕೇ, ಸರ್ವವಸ್ತ್ವಾತ್ಮಿಕೇ, ಪಾಹಿ ಮಾಂ ಪಾಹಿ ಮಾಂ ಮೋಹಿತಂ ಮಾಯಯಾ, ದೇಹಿ ಮೇ ಭೃತ್ಯತಾಂ ತ್ವತ್ಪದಾಂಭೋಜಯೋಃ, ಕೋ ಹಿತಂ ಮೇ ತನೋತ್ಯಂಬಿಕೇ ತ್ವಾಂ ವಿನಾ, ಧೇಹಿ ಶೀರ್ಷೇ ಪದಂ ಮಾಮಕೇ ತಾವಕಂ, ಭಾಹಿ ಮನ್ಮಾನಸೇ ಸಂತತಂ ಭಾರತಿ, ತ್ರಾಹಿ ಮಾಂ ಸಂಸೃತೇರ್ದುಃಖಜನ್ಮಾವನೇಃ, ದೇಹಿ ಮೇ ಸಂವಿದಂ ಸಂಮುದಂ ಶಾಶ್ವತೀಂ ನಮಸ್ತೇ ನಮಸ್ತೇ ನಮಃ ॥
ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಠText in Devanagari
ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಶ್ಲೋಕ
जय शृंगाद्रिनिलये जय शृंगारदेवते ।
जय तुंगातटावासे जय भंगावहे शुचः ॥
ದಂಡಕ 1
जय जननि गंगानदी तुल्य तुंगोत्तरंगावली शोभि तुंगाधुनी तीर संराजि शृंगाद्रि वासैकलोले, शरन्मेघ संकाश चेले, कृपांभोधि वेले । पयोजात शंकावहाताम्र पादद्वयाग्र प्रराजन्नखाग्र प्रभोत्पाद्य कादंबशंके, धुतानम्र पंके , श्रिताजोत्तमांगे । तुलाकोटि युग्मारवाघोषितानम्र संत्राण संबद्ध दीक्षे, कालिताशेष देवारि पक्षे, रमाकांक्ष्य दीव्यत्कटाक्षे । मनोजात तूणीर विस्रंभ संहारि सुस्निग्ध संवृत्त जंघाद्वये, मुद्रिकाबोध्यमानाद्वये, नाथहीनार्तरक्षा समुद्यद्दये ।
ದಂಡಕ 2
कुंदेंदु दुग्धाब्धि नीहार घनसार हंसाद्यहंता निहंत्रच्छ वस्त्रोत्तमच्छन्न दिव्योरु दूरीकृताभस्मसंलिप्त देवेंद्र मातंग शुंडाच्छरंभावलीडंबरे, श्रितजनाशेष दोषनिकुरुंब सहनाधरीभूत विश्वंभरे, मध्यभागोपमानांबरे । सखीवत्त्रिवर्त्मत्वसंप्रेप्सु भास्वत्तनूजेति शंकांकुरोत्पाद दक्ष त्रिवल्ल्यंतराभासि रोमावलीराजिते, पदे देवमाणिक्य कोटीर नीराजिते, सर्वसंपूजिते ।
ದಂಡಕ 3
सुधापूर्ण सौवर्ण कुंभोपमोरोज युग्मस्थ दुग्धोत्थ नवनीत कणराशि संदेह संदायि मुक्तासरे, दिव्यरत्नावलीभासुरे, सुगुणरत्नाकरे । धर्मादि पुरुषार्थ विश्राणनार्थात्त हस्तद्वयीयुग्म पंकेरुहाभासि माणिक्यकेयूर शोभा प्रवालाढ्य सद्दोर्लताधःकृतारक्तसंध्यार्क पाश्चात्त्यभागस्थ विद्युल्लते, वितरणप्रक्रियान्यक्कृत स्वर्लते, धातृसंमानिते ।
ದಂಡಕ 4
तारुण्य चंद्रोदयोद्वेल लावण्य वाराकरोत्पन्न शंखप्रवालाभ कंठोष्ठसंभासुरे, चरणकिंकरसुरे, पूजयद्भूसुरे । मुखचंद्र चंद्रिका संदेह संजनन मंदस्मिते, वारिताशेषभक्तास्मिते, सज्जनैः शीलिते । स्वमुखावलोकार्थ चतुरास्य संसृष्ट वररत्न मुकुराभ गंडस्थली संयुते, कैशिकाभासि सन्मालते, कुचभरेषन्नते । अकलंक मुखचंद्र सेवा समायात विधु संशयोत्पादि तिलपुष्प संकाश नासाविभूषे, मनोहारिवेषे, सरोजोत्थयोषे ।
ದಂಡಕ 5
कारुण्य मकरंद पानार्थ संयात षट्चरण संकाश तारकासंशोभि कमल प्रतीकाश नयन द्वयाभासिवदने, धुत कुंद रदने, द्रुहिणमुख सदने । कुसुमशर कोदंड हुंकारि चिल्लिका वल्लिका संभूत कुसुम संदेहकृन्मृगनाभि संक्लृप्त तिलके, परमेष्ठि संश्लेष संजात पुलके, चंचरीकालके । मल्लिका मालती मुख कुसुम संदोह संयुक्त कचबृंद संधूत नक्षत्र संकीर्ण तारापथे, निर्व्याज कारुण्य घंटापथे, योगि चित्तातिथे ।
ದಂಡಕ 6
शारदे, पारदे दुःखवारांनिधेः, पारदाच्छ प्रभे, नारदादि स्तुते, पूरिताशेष लोकेप्सिते, वारितानेक रक्षोगणे, दारिताहार्य मोहाकरे, तारिताशेष भक्तावले, सर्वदेवात्मिके, सर्वविप्रात्मिके, सर्वलोकात्मिके, सर्वशास्त्रात्मिके, सर्ववस्त्वात्मिके, पाहि मां पाहि मां मोहितं मायया, देहि मे भृत्यतां त्वत्पदांभोजयोः, को हितं मे तनोत्यंबिके त्वां विना, धेहि शीर्षे पदं मामके तावकं, भाहि मन्मानसे संततं भारति, त्राहि मां संसृतेर्दुःखजन्मावनेः, देहि मे संविदं संमुदं शाश्वतीं नमस्ते नमस्ते नमः ॥
IAST ಲಿಪ್ಯಂತರದಲ್ಲಿ ಪಾಠText in IAST transliteration
ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಶ್ಲೋಕ
jaya śṛṃgādrinilaye jaya śṛṃgāradevate |
jaya tuṃgātaṭāvāse jaya bhaṃgāvahe śucaḥ ||
ದಂಡಕ 1
jaya janani gaṃgānadī tulya tuṃgottaraṃgāvalī śobhi tuṃgādhunī tīra saṃrāji śṛṃgādri vāsaikalole, śaranmegha saṃkāśa cele, kṛpāṃbhodhi vele | payojāta śaṃkāvahātāmra pādadvayāgra prarājannakhāgra prabhotpādya kādaṃbaśaṃke, dhutānamra paṃke , śritājottamāṃge | tulākoṭi yugmāravāghoṣitānamra saṃtrāṇa saṃbaddha dīkṣe, kālitāśeṣa devāri pakṣe, ramākāṃkṣya dīvyatkaṭākṣe | manojāta tūṇīra visraṃbha saṃhāri susnigdha saṃvṛtta jaṃghādvaye, mudrikābodhyamānādvaye, nāthahīnārtarakṣā samudyaddaye |
ದಂಡಕ 2
kuṃdeṃdu dugdhābdhi nīhāra ghanasāra haṃsādyahaṃtā nihaṃtraccha vastrottamacchanna divyoru dūrīkṛtābhasmasaṃlipta deveṃdra mātaṃga śuṃḍāccharaṃbhāvalīḍaṃbare, śritajanāśeṣa doṣanikuruṃba sahanādharībhūta viśvaṃbhare, madhyabhāgopamānāṃbare | sakhīvattrivartmatvasaṃprepsu bhāsvattanūjeti śaṃkāṃkurotpāda dakṣa trivallyaṃtarābhāsi romāvalīrājite, pade devamāṇikya koṭīra nīrājite, sarvasaṃpūjite |
ದಂಡಕ 3
sudhāpūrṇa sauvarṇa kuṃbhopamoroja yugmastha dugdhottha navanīta kaṇarāśi saṃdeha saṃdāyi muktāsare, divyaratnāvalībhāsure, suguṇaratnākare | dharmādi puruṣārtha viśrāṇanārthātta hastadvayīyugma paṃkeruhābhāsi māṇikyakeyūra śobhā pravālāḍhya saddorlatādhaḥkṛtāraktasaṃdhyārka pāścāttyabhāgastha vidyullate, vitaraṇaprakriyānyakkṛta svarlate, dhātṛsaṃmānite |
ದಂಡಕ 4
tāruṇya caṃdrodayodvela lāvaṇya vārākarotpanna śaṃkhapravālābha kaṃṭhoṣṭhasaṃbhāsure, caraṇakiṃkarasure, pūjayadbhūsure | mukhacaṃdra caṃdrikā saṃdeha saṃjanana maṃdasmite, vāritāśeṣabhaktāsmite, sajjanaiḥ śīlite | svamukhāvalokārtha caturāsya saṃsṛṣṭa vararatna mukurābha gaṃḍasthalī saṃyute, kaiśikābhāsi sanmālate, kucabhareṣannate | akalaṃka mukhacaṃdra sevā samāyāta vidhu saṃśayotpādi tilapuṣpa saṃkāśa nāsāvibhūṣe, manohāriveṣe, sarojotthayoṣe |
ದಂಡಕ 5
kāruṇya makaraṃda pānārtha saṃyāta ṣaṭcaraṇa saṃkāśa tārakāsaṃśobhi kamala pratīkāśa nayana dvayābhāsivadane, dhuta kuṃda radane, druhiṇamukha sadane | kusumaśara kodaṃḍa huṃkāri cillikā vallikā saṃbhūta kusuma saṃdehakṛnmṛganābhi saṃklṛpta tilake, parameṣṭhi saṃśleṣa saṃjāta pulake, caṃcarīkālake | mallikā mālatī mukha kusuma saṃdoha saṃyukta kacabṛṃda saṃdhūta nakṣatra saṃkīrṇa tārāpathe, nirvyāja kāruṇya ghaṃṭāpathe, yogi cittātithe |
ದಂಡಕ 6
śārade, pārade duḥkhavārāṃnidheḥ, pāradāccha prabhe, nāradādi stute, pūritāśeṣa lokepsite, vāritāneka rakṣogaṇe, dāritāhārya mohākare, tāritāśeṣa bhaktāvale, sarvadevātmike, sarvaviprātmike, sarvalokātmike, sarvaśāstrātmike, sarvavastvātmike, pāhi māṃ pāhi māṃ mohitaṃ māyayā, dehi me bhṛtyatāṃ tvatpadāṃbhojayoḥ, ko hitaṃ me tanotyaṃbike tvāṃ vinā, dhehi śīrṣe padaṃ māmake tāvakaṃ, bhāhi manmānase saṃtataṃ bhārati, trāhi māṃ saṃsṛterduḥkhajanmāvaneḥ, dehi me saṃvidaṃ saṃmudaṃ śāśvatīṃ namaste namaste namaḥ ||
ಶ್ಲೋಕಗಳ ಅರ್ಥ
- ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಶ್ಲೋಕ ಶೃಂಗಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದವಳೇ, ಶೃಂಗಾರದ ದೇವತೆಯೇ, ತುಂಗೆಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವಳೇ, ದುಃಖವನ್ನು ಮುರಿಯುವವಳೇ, ನಿನಗೆ ಜಯವಾಗಲಿ.
Victory to you, who dwell on the Sringa hill, goddess of beauty, who live on the Tunga bank and break sorrow. - ದಂಡಕ 1 ಗಂಗೆಯಂತೆ ಎತ್ತರದ ಅಲೆಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ ತುಂಗೆಯ ತೀರದಲ್ಲಿ, ಶೃಂಗಾದ್ರಿಯ ವಾಸದಲ್ಲೇ ಆನಂದಿಸುವ ತಾಯಿಗೆ ಜಯ. ಅವಳು ಶರತ್ಕಾಲದ ಮೋಡದಂತಹ ವಸ್ತ್ರ ಉಟ್ಟವಳು, ಕರುಣೆಯ ಸಾಗರಕ್ಕೆ ದಡದಂತಿರುವವಳು. ಕೆಂಪು ಕಮಲದಂತಹ ಪಾದಗಳು, ಉಗುರುಗಳ ಹೊಳಪು, ನಮಿಸಿದವರ ಪಾಪದ ಕೆಸರನ್ನು ತೊಳೆಯುವ ಶಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ರಕ್ಷಣೆಯ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಸಾರುವ ಕಾಲಂದುಗೆಯ ನಾದ ಇಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಅವಳು ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಓಡಿಸುವವಳು, ಲಕ್ಷ್ಮಿಯೂ ಬಯಸುವ ಕಟಾಕ್ಷದವಳು, ಕಾಮನ ಬತ್ತಳಿಕೆಯನ್ನೂ ಮೀರಿಸುವ ನುಣುಪಾದ ಮಂಡಿಕಾಲುಗಳುಳ್ಳವಳು. ದಿಕ್ಕಿಲ್ಲದವರ ಮತ್ತು ದುಃಖಿತರ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅವಳ ಕರುಣೆ ಉಕ್ಕುತ್ತದೆ.
Victory to the mother who delights in dwelling on the Sringa hill, on the bank of the Tunga, which shines with high waves like the Ganga. She wears a cloth like an autumn cloud and is the shore of the sea of compassion. Here come her red lotus feet, the gleam of her nails, the power to wash away the mud of sin of those who bow, and the sound of her anklets proclaiming her vow of protection. She drives off the foes of the gods, has a glance even Lakshmi longs for, and has smooth shins that outshine Kama’s quiver. Her mercy rises to protect the helpless and the afflicted. - ದಂಡಕ 2 ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವಳ ವಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕೆಳಭಾಗದ ವರ್ಣನೆ ಇದೆ. ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಚಂದ್ರ, ಕ್ಷೀರಸಾಗರ, ಮಂಜು, ಕರ್ಪೂರ ಮತ್ತು ಹಂಸಗಳ ಬಿಳಿಪನ್ನು ಮೀರಿಸುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಅವಳ ತೊಡೆಗಳು ಮುಚ್ಚಿವೆ. ಇಂದ್ರನ ಆನೆಯ ಸೊಂಡಿಲು ಮತ್ತು ಬಾಳೆಯ ದಿಂಡಿನಂತಿರುವ ತೊಡೆಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ತನ್ನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದವರ ಎಲ್ಲ ದೋಷಗಳನ್ನು ತಾಳುವುದರಲ್ಲಿ ಅವಳು ಭೂಮಿಯನ್ನೇ ಮೀರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಸಣ್ಣ ಸೊಂಟವನ್ನು ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ, ಹೊಟ್ಟೆಯ ಮೂರು ಮಡಿಕೆಗಳ ನಡುವೆ ರೋಮಾವಳಿಯ ಗೆರೆಯು ಯಮುನೆ ತ್ರಿವೇಣಿಯ ಸಂಗಮಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಬಂದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲರೂ ಪೂಜಿಸುವ ಆ ಪಾದಗಳಿಗೆ ದೇವತೆಗಳ ಕಿರೀಟದ ಮಾಣಿಕ್ಯಗಳು ಆರತಿ ಬೆಳಗುತ್ತವೆ.
This part describes her cloth and lower body. Her thighs are covered by a fine cloth that outdoes the whiteness of jasmine, the moon, the milk ocean, mist, camphor and swans. The thighs are likened to the trunk of Indra’s elephant and banana stems. In bearing the faults of all who take refuge in her she surpasses the Earth itself. The slender waist is compared to the sky, and the line of fine hair between the three folds of the belly seems like the Yamuna come to join the triple stream. The jewels of the gods’ crowns wave a lamp offering at her feet, worshipped by all. - ದಂಡಕ 3 ಮೂರನೆಯ ಭಾಗ ಎದೆ, ಕೈಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅಮೃತ ತುಂಬಿದ ಬಂಗಾರದ ಕಲಶದಂತಹ ಸ್ತನಗಳ ಮೇಲೆ ಹಾಲಿನ ಬೆಣ್ಣೆಯ ಕಣಗಳೋ ಎನ್ನುವಂತೆ ಮುತ್ತಿನ ಹಾರ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ಅವಳು ದಿವ್ಯ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣಗಳ ಸಾಗರ. ಧರ್ಮ ಮೊದಲಾದ ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಕೊಡಲೆಂದೇ ಕಮಲದಂತಹ ಎರಡು ಕೈಗಳನ್ನು ಅವಳು ಚಾಚಿದ್ದಾಳೆ. ಮಾಣಿಕ್ಯದ ತೋಳುಬಂದಿಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ ಅವಳ ತೋಳುಗಳು ಕಲ್ಪಲತೆಯನ್ನೂ ಮೀರಿ ಕೊಡುತ್ತವೆ, ಅವಳು ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟವಳು.
The third part covers her bosom, arms and gifts. A pearl necklace shines on breasts like golden pots full of nectar, so white that one wonders if it is specks of butter from milk. She shines with divine jewels and is an ocean of good qualities. She holds out her two lotus hands in order to give dharma and the other aims of life. Her arms, adorned with ruby armlets, give beyond even the wish creeper, and she is honoured by Brahma. - ದಂಡಕ 4 ನಾಲ್ಕನೆಯ ಭಾಗ ಕಂಠ, ಮುಖ ಮತ್ತು ಮೂಗನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅವಳ ಕಂಠ ಮತ್ತು ತುಟಿಗಳು ಲಾವಣ್ಯದ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಶಂಖ ಮತ್ತು ಹವಳದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ, ದೇವತೆಗಳು ಅವಳ ಪಾದಸೇವಕರು. ಮಂದಹಾಸವು ಮುಖಚಂದ್ರನ ಬೆಳದಿಂಗಳೋ ಎನಿಸುತ್ತದೆ, ಬ್ರಹ್ಮನು ತನ್ನ ಮುಖ ನೋಡಲೆಂದು ರತ್ನದ ಕನ್ನಡಿ ಮಾಡಿದನೋ ಎನ್ನುವಂತೆ ಕೆನ್ನೆಗಳು ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ. ಮುಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲಿಗೆಯ ಮಾಲೆ ಇದೆ, ಸ್ತನಭಾರದಿಂದ ಅವಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಬಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಎಳ್ಳಿನ ಹೂವಿನಂತಹ ಮೂಗಿನ ಆಭರಣ ಮತ್ತು ಕಮಲಜನ ಪತ್ನಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ.
The fourth part describes her neck, face and nose. Her neck and lips shine like a conch and coral born of the ocean of beauty, and the gods are servants at her feet. Her gentle smile seems the moonlight of her face, and her cheeks gleam as if Brahma made a jewelled mirror so he could see his own face. A jasmine garland is in her hair, and she bends slightly under the weight of her bosom. This part also names her sesame flower nose ornament and her being the wife of the lotus born. - ದಂಡಕ 5 ಐದನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣು, ಹಣೆ ಮತ್ತು ಮುಡಿಯ ವರ್ಣನೆ. ಕರುಣೆಯ ಮಕರಂದ ಕುಡಿಯಲು ಬಂದ ದುಂಬಿಗಳಂತಹ ಕಣ್ಣುಗುಡ್ಡೆಗಳ ಕಮಲಸದೃಶ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಅವಳ ಮುಖ ಬೆಳಗುತ್ತದೆ, ಹಲ್ಲುಗಳು ಮಲ್ಲಿಗೆಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಹುಬ್ಬು ಕಾಮನ ಬಿಲ್ಲಿನಂತೆ ಬಳ್ಳಿಯಾಗಿ ಬಾಗಿದೆ, ಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಸ್ತೂರಿಯ ತಿಲಕ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ಬ್ರಹ್ಮನ ಆಲಿಂಗನದಿಂದ ಅವಳಿಗೆ ರೋಮಾಂಚವಾಗುತ್ತದೆ, ಹೂಗುಚ್ಛಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮುಡಿ ನಕ್ಷತ್ರ ಚೆಲ್ಲಿದ ಆಕಾಶದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಕಪಟವಿಲ್ಲದ ಕರುಣೆಯ ಹಾದಿ ಅವಳು, ಯೋಗಿಗಳ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅತಿಥಿ.
The fifth part describes her eyes, forehead and hair. Her face is lit by lotus like eyes whose dark pupils are like bees come to drink the nectar of mercy, and her teeth outshine jasmine. Her brows curve like the creeper bow of Kama, and a musk mark shines on her forehead. She thrills at Brahma’s embrace, and her hair, full of jasmine and malati flowers, looks like a sky strewn with stars. She is the path of unfeigned mercy and a guest in the minds of yogis. - ದಂಡಕ 6 ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವರ್ಣನೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಶಾರದೆಯೇ, ದುಃಖದ ಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿಸುವವಳೇ, ನಾರದ ಮೊದಲಾದವರಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವಳೇ, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಬಯಕೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವವಳೇ, ರಾಕ್ಷಸರ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ತಡೆದವಳೇ, ಮೋಹದ ಗಣಿಯನ್ನು ಸೀಳಿದವಳೇ, ಎಲ್ಲ ಭಕ್ತರನ್ನು ದಾಟಿಸಿದವಳೇ, ಎಲ್ಲ ದೇವರೂಪಳೇ, ಎಲ್ಲ ವಿಪ್ರರೂಪಳೇ, ಎಲ್ಲ ಲೋಕ, ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳ ರೂಪಳೇ ಎಂದು ಕರೆದು, ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಹಿತರಾದ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಪಾಡು ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ನಿನ್ನ ಪಾದಕಮಲಗಳ ಸೇವಕರಾಗುವ ಭಾಗ್ಯ ಕೊಡು, ನಿನ್ನ ಹೊರತು ನಮಗೆ ಹಿತ ಮಾಡುವವರು ಯಾರು, ನಿನ್ನ ಪಾದವನ್ನು ನಮ್ಮ ತಲೆಯ ಮೇಲಿಡು, ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸದಾ ಬೆಳಗು, ದುಃಖದ ಜನ್ಮಚಕ್ರದಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ದಾಟಿಸು, ಶಾಶ್ವತ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನೂ ಆನಂದವನ್ನೂ ಕೊಡು ಎಂದು ಬೇಡಿ ನಮಸ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
In the last part description turns into prayer. It calls her Sharada, who carries us over the ocean of sorrow, praised by Narada and others, fulfiller of the wishes of all worlds, who held back hosts of demons, split the mine of delusion, ferried all devotees across, and who is the form of all gods, all brahmins, all worlds, all scriptures and all things. Then it asks: protect us, deluded by maya, make us servants of your lotus feet, who but you does us good, place your foot on our heads, shine always in our minds, save us from the sorrowful cycle of birth, and give lasting understanding and joy. It ends with repeated bows.
ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ಬಗ್ಗೆAbout this hymn
ಕರ್ತೃವಿನ ಹೆಸರು ನಮ್ಮ ಮೂಲದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಪಾಠದಿಂದ ತಿಳಿಯುವುದು ಶೃಂಗೇರಿ, ತುಂಗಾತೀರ ಮತ್ತು ಶಾರದೆ ಕಮಲಜನ ಅಂದರೆ ಬ್ರಹ್ಮನ ಪತ್ನಿ ಎಂಬುದು. ಕಾಲ ಅಥವಾ ರಚಿಸಿದವರನ್ನು ನಾವು ಊಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
The source does not name the author. The text itself shows Sringeri, the Tunga bank, and Sharada as the wife of the lotus born Brahma. We do not guess a date or composer.
ದಂಡಕವು ಛಂದಸ್ಸಿನ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದ, ಉದ್ದ ಸಮಾಸಗಳು ಒಂದರ ಹಿಂದೊಂದು ಬರುವ ರೂಪ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಭಾಗವೂ ಹೊಸ ವಿಶೇಷಣಗಳ ಸರಣಿಯಿಂದ ಮುಂದುವರಿದು ಸಂಬೋಧನೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಭಾಗಗಳು ಪಾದದಿಂದ ಮುಡಿಯವರೆಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತವೆ.
The dandaka is a form with no fixed metre in which long compounds follow one another. Here each part carries on with a fresh run of epithets and ends in a form of address. The parts move in order from the feet up to the crown.
ಆರು ಭಾಗಗಳು ಮೂಲದ ಪ್ಯಾರಾಗಳು. ನಾವು ಅವನ್ನು ದಂಡಕ 1 ರಿಂದ 6 ಎಂದು ಕರೆದಿರುವುದು ಓದಲು ಅನುಕೂಲವಾಗಲೆಂದು ಮಾತ್ರ.
The six parts are the source’s paragraphs. We called them Dandaka 1 to 6 only for ease of reading.
ಈ ಪಾಠ ಶೃಂಗೇರಿ ಶ್ರೀ ಶಾರದಾ ಪೀಠದ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಿಕ್ಕಿತು. ನಾವು ಅದನ್ನು ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ್ದೇವೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಸದ ಹೈಫನ್‌ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದಿದ್ದೇವೆ. ಬೇರೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿಲ್ಲ, ಪಾಠ ಮೂಲದಲ್ಲಿರುವಂತೆಯೇ ಇದೆ.
The text was available on the Sringeri Sri Sharada Peetham website in Devanagari only. We converted it to Kannada script and removed the compound hyphens. We made no other correction, and the text stands as in the source.
ಆಧಾರ: ಶೃಂಗೇರಿ ಶ್ರೀ ಶಾರದಾ ಪೀಠದ ಜಾಲತಾಣದ ಸ್ತೋತ್ರ ವಿಭಾಗ. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ. · Source: the stotra section of the Sringeri Sri Sharada Peetham website (sringeri.net). Where readings differ, the difference is noted here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಸಣ್ಣ ನಿಲ್ದಾಣದ ರೈಲು ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯ ಹಲಗೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ಸಾಲು ಒಂದೊಂದು ನಿಲುಗಡೆ. ಈ ಸ್ತೋತ್ರವೂ ಹಾಗೆಯೇ ಪಾದದಿಂದ ಮುಡಿಯವರೆಗೆ ಒಂದೊಂದು ನಿಲುಗಡೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ನೋಡುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
On the timetable board of a small station each line is one stop. This hymn too travels from the feet to the crown, pausing to look at each stop.
ಉದ್ದ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಓದುವಾಗ ಉಸಿರು ಹಿಡಿಯಲು ಅಲ್ಪವಿರಾಮದ ಜಾಗಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ, ಜೀವನದ ದೀರ್ಘ ದಾರಿಯಲ್ಲಿಯೂ ವಿರಾಮದ ಕ್ಷಣಗಳು ಬೇಕು.
As we find the commas to catch our breath in a long sentence, a long road in life also needs places to pause.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ