ಮುಕುಂದಮಾಲಾ: ರಾಜ ಕುಲಶೇಖರನ ಭಕ್ತಿಯ ಹೂಮಾಲೆ

ಮುಕುಂದಮಾಲಾ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಕ್ತಿಸ್ತೋತ್ರ. ಇದನ್ನು ಕೇರಳದ ರಾಜ ಕುಲಶೇಖರ ಆಳ್ವಾರರು ರಚಿಸಿದರೆಂದು ಪರಂಪರೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ರಾಜನೊಬ್ಬ ಸಂಪತ್ತು, ಸ್ವರ್ಗ, ಮುಕ್ತಿ ಯಾವುದನ್ನೂ ಕೇಳದೆ ಜನ್ಮಜನ್ಮದಲ್ಲೂ ದೇವರ ಪಾದಗಳ ನೆನಪನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬೇಡುವುದು ಇದರ ವಿಶೇಷ.

The Mukundamala is a Sanskrit hymn of devotion addressed to Krishna. Tradition holds that it was composed by Kulashekhara Alvar, a king of Kerala. What sets it apart is a king asking for neither wealth, nor heaven, nor even liberation, but only for the remembrance of the Lord’s feet in every birth.

ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಬುದ್ಧಿಮಾತು, ಜನರಿಗೆ ಕರೆ, ನಾಮಸ್ಮರಣೆಯ ಹೊಗಳಿಕೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸೇರಿವೆ. ಸಂಸಾರವನ್ನು ಸಮುದ್ರವಾಗಿ, ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ದೋಣಿ, ಔಷಧ, ಅಮೃತವಾಗಿ ಕವಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಲವತ್ತು ಶ್ಲೋಕಗಳ ಪಾಠವನ್ನು ಮತ್ತು ಆರಂಭದ ಪೀಠಿಕಾ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಅರ್ಥ ಸಹಿತ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

The verses mix prayer, counsel to one’s own mind, calls to the world and praise of the divine name. Again and again the poet sees worldly life as an ocean and Krishna as the boat, the medicine and the nectar. Here we give a forty-verse text, with the opening verse of homage, and the meaning of each.

---

ಪಾಠ (ಕನ್ನಡ)

ಪೀಠಿಕೆ

ಘುಷ್ಯತೇ ಯಸ್ಯ ನಗರೇ ರಂಗಯಾತ್ರಾ ದಿನೇ ದಿನೇ ।
ತಮಹಂ ಶಿರಸಾ ವಂದೇ ರಾಜಾನಂ ಕುಲಶೇಖರಮ್ ॥

ಸ್ತೋತ್ರ

ಶ್ರೀವಲ್ಲಭೇತಿ ವರದೇತಿ ದಯಾಪರೇತಿ
ಭಕ್ತಪ್ರಿಯೇತಿ ಭವಲುಂಠನಕೋವಿದೇತಿ ।
ನಾಥೇತಿ ನಾಗಶಯನೇತಿ ಜಗನ್ನಿವಾಸೇ
ತ್ಯಾಲಾಪನಂ ಪ್ರತಿಪದಂ ಕುರು ಮೇ ಮುಕುಂದ ॥ 1 ॥

ಜಯತು ಜಯತು ದೇವೋ ದೇವಕೀನಂದನೋಽಯಂ
ಜಯತು ಜಯತು ಕೃಷ್ಣೋ ವೃಷ್ಣಿವಂಶಪ್ರದೀಪಃ ।
ಜಯತು ಜಯತು ಮೇಘಶ್ಯಾಮಲಃ ಕೋಮಲಾಂಗೋ
ಜಯತು ಜಯತು ಪೃಥ್ವೀಭಾರನಾಶೋ ಮುಕುಂದಃ ॥ 2 ॥

ಮುಕುಂದ ಮೂರ್ಧ್ನಾ ಪ್ರಣಿಪತ್ಯ ಯಾಚೇ
ಭವಂತಮೇಕಾಂತಮಿಯಂತಮರ್ಥಮ್ ।
ಅವಿಸ್ಮೃತಿಸ್ತ್ವಚ್ಚರಣಾರವಿಂದೇ
ಭವೇ ಭವೇ ಮೇಽಸ್ತು ಭವತ್ಪ್ರಸಾದಾತ್ ॥ 3 ॥

ನಾಹಂ ವಂದೇ ತವ ಚರಣಯೋರ್ದ್ವಂದ್ವಮದ್ವಂದ್ವಹೇತೋಃ
ಕುಂಭೀಪಾಕಂ ಗುರುಮಪಿ ಹರೇ ನಾರಕಂ ನಾಪನೇತುಮ್ ।
ರಮ್ಯಾ ರಾಮಾ ಮೃದುತನುಲತಾ ನಂದನೇ ನಾಪಿ ರಂತುಂ
ಭಾವೇ ಭಾವೇ ಹೃದಯಭವನೇ ಭಾವಯೇಯಂ ಭವಂತಮ್ ॥ 4 ॥

ನಾಸ್ಥಾ ಧರ್ಮೇ ನ ವಸುನಿಚಯೇ ನೈವ ಕಾಮೋಪಭೋಗೇ
ಯದ್ಯದ್ಭವ್ಯಂ ಭವತು ಭಗವನ್ ಪೂರ್ವಕರ್ಮಾನುರೂಪಮ್ ।
ಏತತ್ಪ್ರಾರ್ಥ್ಯಂ ಮಮ ಬಹುಮತಂ ಜನ್ಮಜನ್ಮಾಂತರೇಽಪಿ
ತ್ವತ್ಪಾದಾಂಭೋರುಹಯುಗಗತಾ ನಿಶ್ಚಲಾ ಭಕ್ತಿರಸ್ತು ॥ 5 ॥

ದಿವಿ ವಾ ಭುವಿ ವಾ ಮಮಾಸ್ತು ವಾಸೋ
ನರಕೇ ವಾ ನರಕಾಂತಕ ಪ್ರಕಾಮಮ್ ।
ಅವಧೀರಿತಶಾರದಾರವಿಂದೌ
ಚರಣೌ ತೇ ಮರಣೇಽಪಿ ಚಿಂತಯಾಮಿ ॥ 6 ॥

ಕೃಷ್ಣ ತ್ವದೀಯಪದಪಂಕಜಪಂಜರಾಂತ
ಮದ್ಯೈವ ಮೇ ವಿಶತು ಮಾನಸರಾಜಹಂಸಃ ।
ಪ್ರಾಣಪ್ರಯಾಣಸಮಯೇ ಕಫವಾತಪಿತ್ತೈಃ
ಕಂಠಾವರೋಧನವಿಧೌ ಸ್ಮರಣಂ ಕುತಸ್ತೇ ॥ 7 ॥

ಚಿಂತಯಾಮಿ ಹರಿಮೇವ ಸಂತತಂ
ಮಂದಮಂದಹಸಿತಾನನಾಂಬುಜಮ್ ।
ನಂದಗೋಪತನಯಂ ಪರಾತ್ಪರಂ
ನಾರದಾದಿಮುನಿಬೃಂದವಂದಿತಮ್ ॥ 8 ॥

ಕರಚರಣಸರೋಜೇ ಕಾಂತಿಮನ್ನೇತ್ರಮೀನೇ
ಶ್ರಮಮುಷಿ ಭುಜವೀಚಿವ್ಯಾಕುಲೇಽಗಾಧಮಾರ್ಗೇ ।
ಹರಿಸರಸಿ ವಿಗಾಹ್ಯಾಪೀಯ ತೇಜೋಜಲೌಘಂ
ಭವಮರುಪರಿಖಿನ್ನಃ ಖೇದಮದ್ಯ ತ್ಯಜಾಮಿ ॥ 9 ॥

ಸರಸಿಜನಯನೇ ಸಶಂಖಚಕ್ರೇ
ಮುರಭಿದಿ ಮಾ ವಿರಮ ಸ್ವಚಿತ್ತ ರಂತುಮ್ ।
ಸುಖತರಮಪರಂ ನ ಜಾತು ಜಾನೇ
ಹರಿಚರಣಸ್ಮರಣಾಮೃತೇನ ತುಲ್ಯಮ್ ॥ 10 ॥

ಮಾ ಭೀರ್ಮಂದಮನೋ ವಿಚಿಂತ್ಯ ಬಹುಧಾ ಯಾಮೀಶ್ಚಿರಂ ಯಾತನಾಃ
ನಾಮೀ ನಃ ಪ್ರಭವಂತಿ ಪಾಪರಿಪವಃ ಸ್ವಾಮೀ ನನು ಶ್ರೀಧರಃ ।
ಆಲಸ್ಯಂ ವ್ಯಪನೀಯ ಭಕ್ತಿಸುಲಭಂ ಧ್ಯಾಯಸ್ವ ನಾರಾಯಣಂ
ಲೋಕಸ್ಯ ವ್ಯಸನಾಪನೋದನಕರೋ ದಾಸಸ್ಯ ಕಿಂ ನ ಕ್ಷಮಃ ॥ 11 ॥

ಭವಜಲಧಿಗತಾನಾಂ ದ್ವಂದ್ವವಾತಾಹತಾನಾಂ
ಸುತದುಹಿತೃಕಳತ್ರತ್ರಾಣಭಾರಾರ್ದಿತಾನಾಮ್ ।
ವಿಷಮವಿಷಯತೋಯೇ ಮಜ್ಜತಾಮಪ್ಲವಾನಾಂ
ಭವತು ಶರಣಮೇಕೋ ವಿಷ್ಣುಪೋತೋ ನರಾಣಾಮ್ ॥ 12 ॥

ಭವಜಲಧಿಮಗಾಧಂ ದುಸ್ತರಂ ನಿಸ್ತರೇಯಂ
ಕಥಮಹಮಿತಿ ಚೇತೋ ಮಾ ಸ್ಮ ಗಾಃ ಕಾತರತ್ವಮ್ ।
ಸರಸಿಜದೃಶಿ ದೇವೇ ತಾವಕೀ ಭಕ್ತಿರೇಕಾ
ನರಕಭಿದಿ ನಿಷಣ್ಣಾ ತಾರಯಿಷ್ಯತ್ಯವಶ್ಯಮ್ ॥ 13 ॥

ತೃಷ್ಣಾತೋಯೇ ಮದನಪವನೋದ್ಧೂತಮೋಹೋರ್ಮಿಮಾಲೇ
ದಾರಾವರ್ತೇ ತನಯಸಹಜಗ್ರಾಹಸಂಘಾಕುಲೇ ಚ ।
ಸಂಸಾರಾಖ್ಯೇ ಮಹತಿ ಜಲಧೌ ಮಜ್ಜತಾಂ ನಸ್ತ್ರಿಧಾಮನ್
ಪಾದಾಂಭೋಜೇ ವರದ ಭವತೋ ಭಕ್ತಿನಾವಂ ಪ್ರಯಚ್ಛ ॥ 14 ॥

ಮಾದ್ರಾಕ್ಷಂ ಕ್ಷೀಣಪುಣ್ಯಾನ್ ಕ್ಷಣಮಪಿ ಭವತೋ ಭಕ್ತಿಹೀನಾನ್ ಪದಾಬ್ಜೇ
ಮಾಶ್ರೌಷಂ ಶ್ರಾವ್ಯಬಂಧಂ ತವ ಚರಿತಮಪಾಸ್ಯಾನ್ಯದಾಖ್ಯಾನಜಾತಮ್ ।
ಮಾಸ್ಮಾರ್ಷಂ ಮಾಧವ ತ್ವಾಮಪಿ ಭುವನಪತೇ ಚೇತಸಾಪಹ್ನುವಾನಾ
ನ್ಮಾಭೂವಂ ತ್ವತ್ಸಪರ್ಯಾವ್ಯತಿಕರರಹಿತೋ ಜನ್ಮಜನ್ಮಾಂತರೇಽಪಿ ॥ 15 ॥

ಜಿಹ್ವೇ ಕೀರ್ತಯ ಕೇಶವಂ ಮುರರಿಪುಂ ಚೇತೋ ಭಜ ಶ್ರೀಧರಂ
ಪಾಣಿದ್ವಂದ್ವ ಸಮರ್ಚಯಾಚ್ಯುತಕಥಾಃ ಶ್ರೋತ್ರದ್ವಯ ತ್ವಂ ಶೃಣು ।
ಕೃಷ್ಣಂ ಲೋಕಯ ಲೋಚನದ್ವಯ ಹರೇರ್ಗಚ್ಛಾಂಘ್ರಿಯುಗ್ಮಾಲಯಂ
ಜಿಘ್ರ ಘ್ರಾಣ ಮುಕುಂದಪಾದತುಲಸೀಂ ಮೂರ್ಧನ್ನಮಾಧೋಕ್ಷಜಮ್ ॥ 16 ॥

ಹೇ ಲೋಕಾಃ ಶೃಣುತ ಪ್ರಸೂತಿಮರಣವ್ಯಾಧೇಶ್ಚಿಕಿತ್ಸಾಮಿಮಾಂ
ಯೋಗಜ್ಞಾಃ ಸಮುದಾಹರಂತಿ ಮುನಯೋ ಯಾಂ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯಾದಯಃ ।
ಅಂತರ್ಜ್ಯೋತಿರಮೇಯಮೇಕಮಮೃತಂ ಕೃಷ್ಣಾಖ್ಯಮಾಪೀಯತಾಂ
ತತ್ಪೀತಂ ಪರಮೌಷಧಂ ವಿತನುತೇ ನಿರ್ವಾಣಮಾತ್ಯಂತಿಕಮ್ ॥ 17 ॥

ಹೇ ಮರ್ತ್ಯಾಃ ಪರಮಂ ಹಿತಂ ಶೃಣುತ ವೋ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಸಂಕ್ಷೇಪತಃ
ಸಂಸಾರಾರ್ಣವಮಾಪದೂರ್ಮಿಬಹುಳಂ ಸಮ್ಯಕ್ಪ್ರವಿಶ್ಯ ಸ್ಥಿತಾಃ ।
ನಾನಾಜ್ಞಾನಮಪಾಸ್ಯ ಚೇತಸಿ ನಮೋ ನಾರಾಯಣಾಯೇತ್ಯಮುಂ
ಮಂತ್ರಂ ಸಪ್ರಣವಂ ಪ್ರಣಾಮಸಹಿತಂ ಪ್ರಾವರ್ತಯಧ್ವಂ ಮುಹುಃ ॥ 18 ॥

ಪೃಥ್ವೀ ರೇಣುರಣುಃ ಪಯಾಂಸಿ ಕಣಿಕಾಃ ಫಲ್ಗುಃ ಸ್ಫುಲಿಂಗೋ ಲಘು
ಸ್ತೇಜೋ ನಿಃಶ್ವಸನಂ ಮರುತ್ತನುತರಂ ರಂಧ್ರಂ ಸುಸೂಕ್ಷ್ಮಂ ನಭಃ ।
ಕ್ಷುದ್ರಾ ರುದ್ರಪಿತಾಮಹಪ್ರಭೃತಯಃ ಕೀಟಾಃ ಸಮಸ್ತಾಃ ಸುರಾಃ
ದೃಷ್ಟೇ ಯತ್ರ ಸ ತಾವಕೋ ವಿಜಯತೇ ಭೂಮಾವಧೂತಾವಧಿಃ ॥ 19 ॥

ಬದ್ಧೇನಾಂಜಲಿನಾ ನತೇನ ಶಿರಸಾ ಗಾತ್ರೈಃ ಸರೋಮೋದ್ಗಮೈಃ
ಕಂಠೇನ ಸ್ವರಗದ್ಗದೇನ ನಯನೇನೋದ್ಗೀರ್ಣಬಾಷ್ಪಾಂಬುನಾ ।
ನಿತ್ಯಂ ತ್ವಚ್ಚರಣಾರವಿಂದಯುಗಳಧ್ಯಾನಾಮೃತಾಸ್ವಾದಿನಾ
ಮಸ್ಮಾಕಂ ಸರಸೀರುಹಾಕ್ಷ ಸತತಂ ಸಂಪದ್ಯತಾಂ ಜೀವಿತಮ್ ॥ 20 ॥

ಹೇ ಗೋಪಾಲಕ ಹೇ ಕೃಪಾಜಲನಿಧೇ ಹೇ ಸಿಂಧುಕನ್ಯಾಪತೇ
ಹೇ ಕಂಸಾಂತಕ ಹೇ ಗಜೇಂದ್ರಕರುಣಾಪಾರೀಣ ಹೇ ಮಾಧವ ।
ಹೇ ರಾಮಾನುಜ ಹೇ ಜಗತ್ತ್ರಯಗುರೋ ಹೇ ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷ ಮಾಂ
ಹೇ ಗೋಪೀಜನನಾಥ ಪಾಲಯ ಪರಂ ಜಾನಾಮಿ ನ ತ್ವಾಂ ವಿನಾ ॥ 21 ॥

ಭಕ್ತಾಪಾಯಭುಜಂಗಗಾರುಡಮಣಿಸ್ತ್ರೈಲೋಕ್ಯರಕ್ಷಾಮಣಿಃ
ಗೋಪೀಲೋಚನಚಾತಕಾಂಬುದಮಣಿಃ ಸೌಂದರ್ಯಮುದ್ರಾಮಣಿಃ ।
ಯಃ ಕಾಂತಾಮಣಿರುಕ್ಮಿಣೀಘನಕುಚದ್ವಂದ್ವೈಕಭೂಷಾಮಣಿಃ
ಶ್ರೇಯೋ ದೇವಶಿಖಾಮಣಿರ್ದಿಶತು ನೋ ಗೋಪಾಲಚೂಡಾಮಣಿಃ ॥ 22 ॥

ಶತ್ರುಚ್ಛೇದೈಕಮಂತ್ರಂ ಸಕಲಮುಪನಿಷದ್ವಾಕ್ಯಸಂಪೂಜ್ಯಮಂತ್ರಂ
ಸಂಸಾರೋತ್ತಾರಮಂತ್ರಂ ಸಮುಪಚಿತತಮಃಸಂಘನಿರ್ಯಾಣಮಂತ್ರಮ್ ।
ಸರ್ವೈಶ್ವರ್ಯೈಕಮಂತ್ರಂ ವ್ಯಸನಭುಜಗಸಂದಷ್ಟಸಂತ್ರಾಣಮಂತ್ರಂ
ಜಿಹ್ವೇ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಮಂತ್ರಂ ಜಪ ಜಪ ಸತತಂ ಜನ್ಮಸಾಫಲ್ಯಮಂತ್ರಮ್ ॥ 23 ॥

ವ್ಯಾಮೋಹಪ್ರಶಮೌಷಧಂ ಮುನಿಮನೋವೃತ್ತಿಪ್ರವೃತ್ತ್ಯೌಷಧಂ
ದೈತ್ಯೇಂದ್ರಾರ್ತಿಕರೌಷಧಂ ತ್ರಿಜಗತಾಂ ಸಂಜೀವನೈಕೌಷಧಮ್ ।
ಭಕ್ತಾತ್ಯಂತಹಿತೌಷಧಂ ಭವಭಯಪ್ರಧ್ವಂಸನೈಕೌಷಧಂ
ಶ್ರೇಯಃಪ್ರಾಪ್ತಿಕರೌಷಧಂ ಪಿಬ ಮನಃ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣದಿವ್ಯೌಷಧಮ್ ॥ 24 ॥

ಆಮ್ನಾಯಾಭ್ಯಸನಾನ್ಯರಣ್ಯರುದಿತಂ ವೇದವ್ರತಾನ್ಯನ್ವಹಂ
ಮೇದಶ್ಛೇದಫಲಾನಿ ಪೂರ್ತವಿಧಯಃ ಸರ್ವೇ ಹುತಂ ಭಸ್ಮನಿ ।
ತೀರ್ಥಾನಾಮವಗಾಹನಾನಿ ಚ ಗಜಸ್ನಾನಂ ವಿನಾ ಯತ್ಪದ
ದ್ವಂದ್ವಾಂಭೋರುಹಸಂಸ್ಮೃತಿರ್ವಿಜಯತೇ ದೇವಃ ಸ ನಾರಾಯಣಃ ॥ 25 ॥

ಶ್ರೀಮನ್ನಾಮ ಪ್ರೋಚ್ಯ ನಾರಾಯಣಾಖ್ಯಂ
ಕೇ ನ ಪ್ರಾಪುರ್ವಾಂಛಿತಂ ಪಾಪಿನೋಽಪಿ ।
ಹಾ ನಃ ಪೂರ್ವಂ ವಾಕ್ಪ್ರವೃತ್ತಾ ನ ತಸ್ಮಿನ್
ತೇನ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಗರ್ಭವಾಸಾದಿದುಃಖಮ್ ॥ 26 ॥

ಮಜ್ಜನ್ಮನಃ ಫಲಮಿದಂ ಮಧುಕೈಟಭಾರೇ
ಮತ್ಪ್ರಾರ್ಥನೀಯಮದನುಗ್ರಹ ಏಷ ಏವ ।
ತ್ವದ್ಭೃತ್ಯಭೃತ್ಯಪರಿಚಾರಕಭೃತ್ಯಭೃತ್ಯ
ಭೃತ್ಯಸ್ಯ ಭೃತ್ಯ ಇತಿ ಮಾಂ ಸ್ಮರ ಲೋಕನಾಥ ॥ 27 ॥

ನಾಥೇ ನಃ ಪುರುಷೋತ್ತಮೇ ತ್ರಿಜಗತಾಮೇಕಾಧಿಪೇ ಚೇತಸಾ
ಸೇವ್ಯೇ ಸ್ವಸ್ಯ ಪದಸ್ಯ ದಾತರಿ ಸುರೇ ನಾರಾಯಣೇ ತಿಷ್ಠತಿ ।
ಯಂ ಕಂಚಿತ್ಪುರುಷಾಧಮಂ ಕತಿಪಯಗ್ರಾಮೇಶಮಲ್ಪಾರ್ಥದಂ
ಸೇವಾಯೈ ಮೃಗಯಾಮಹೇ ನರಮಹೋ ಮೂಕಾ ವರಾಕಾ ವಯಮ್ ॥ 28 ॥

ಮದನ ಪರಿಹರ ಸ್ಥಿತಿಂ ಮದೀಯೇ
ಮನಸಿ ಮುಕುಂದಪದಾರವಿಂದಧಾಮ್ನಿ ।
ಹರನಯನಕೃಶಾನುನಾ ಕೃಶೋಽಸಿ
ಸ್ಮರಸಿ ನ ಚಕ್ರಪರಾಕ್ರಮಂ ಮುರಾರೇಃ ॥ 29 ॥

ತತ್ತ್ವಂ ಬ್ರುವಾಣಾನಿ ಪರಂ ಪರಸ್ಮಾ
ನ್ಮಧು ಕ್ಷರಂತೀವ ಸತಾಂ ಫಲಾನಿ ।
ಪ್ರಾವರ್ತಯ ಪ್ರಾಂಜಲಿರಸ್ಮಿ ಜಿಹ್ವೇ
ನಾಮಾನಿ ನಾರಾಯಣಗೋಚರಾಣಿ ॥ 30 ॥

ಇದಂ ಶರೀರಂ ಪರಿಣಾಮಪೇಶಲಂ
ಪತತ್ಯವಶ್ಯಂ ಶ್ಲಥಸಂಧಿಜರ್ಜರಮ್ ।
ಕಿಮೌಷಧೈಃ ಕ್ಲಿಶ್ಯಸಿ ಮೂಢ ದುರ್ಮತೇ
ನಿರಾಮಯಂ ಕೃಷ್ಣರಸಾಯನಂ ಪಿಬ ॥ 31 ॥

ದಾರಾ ವಾರಾಕರವರಸುತಾ ತೇ ತನೂಜೋ ವಿರಿಂಚಿಃ
ಸ್ತೋತಾ ವೇದಸ್ತವ ಸುರಗಣೋ ಭೃತ್ಯವರ್ಗಃ ಪ್ರಸಾದಃ ।
ಮುಕ್ತಿರ್ಮಾಯಾ ಜಗದವಿಕಲಂ ತಾವಕೀ ದೇವಕೀ ತೇ
ಮಾತಾ ಮಿತ್ರಂ ಬಲರಿಪುಸುತಸ್ತ್ವಯ್ಯತೋಽನ್ಯನ್ನ ಜಾನೇ ॥ 32 ॥

ಕೃಷ್ಣೋ ರಕ್ಷತು ನೋ ಜಗತ್ತ್ರಯಗುರುಃ ಕೃಷ್ಣಂ ನಮಸ್ಯಾಮ್ಯಹಂ
ಕೃಷ್ಣೇನಾಮರಶತ್ರವೋ ವಿನಿಹತಾಃ ಕೃಷ್ಣಾಯ ತಸ್ಮೈ ನಮಃ ।
ಕೃಷ್ಣಾದೇವ ಸಮುತ್ಥಿತಂ ಜಗದಿದಂ ಕೃಷ್ಣಸ್ಯ ದಾಸೋಽಸ್ಮ್ಯಹಂ
ಕೃಷ್ಣೇ ತಿಷ್ಠತಿ ಸರ್ವಮೇತದಖಿಲಂ ಹೇ ಕೃಷ್ಣ ರಕ್ಷಸ್ವ ಮಾಮ್ ॥ 33 ॥

ತತ್ತ್ವಂ ಪ್ರಸೀದ ಭಗವನ್ ಕುರು ಮಯ್ಯನಾಥೇ
ವಿಷ್ಣೋ ಕೃಪಾಂ ಪರಮಕಾರುಣಿಕಃ ಕಿಲ ತ್ವಮ್ ।
ಸಂಸಾರಸಾಗರನಿಮಗ್ನಮನಂತದೀನ
ಮುದ್ಧರ್ತುಮರ್ಹಸಿ ಹರೇ ಪುರುಷೋತ್ತಮೋಽಸಿ ॥ 34 ॥

ನಮಾಮಿ ನಾರಾಯಣಪಾದಪಂಕಜಂ
ಕರೋಮಿ ನಾರಾಯಣಪೂಜನಂ ಸದಾ ।
ವದಾಮಿ ನಾರಾಯಣನಾಮ ನಿರ್ಮಲಂ
ಸ್ಮರಾಮಿ ನಾರಾಯಣತತ್ತ್ವಮವ್ಯಯಮ್ ॥ 35 ॥

ಶ್ರೀನಾಥ ನಾರಾಯಣ ವಾಸುದೇವ
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಭಕ್ತಪ್ರಿಯ ಚಕ್ರಪಾಣೇ ।
ಶ್ರೀಪದ್ಮನಾಭಾಚ್ಯುತ ಕೈಟಭಾರೇ
ಶ್ರೀರಾಮ ಪದ್ಮಾಕ್ಷ ಹರೇ ಮುರಾರೇ ॥ 36 ॥

ಅನಂತ ವೈಕುಂಠ ಮುಕುಂದ ಕೃಷ್ಣ
ಗೋವಿಂದ ದಾಮೋದರ ಮಾಧವೇತಿ ।
ವಕ್ತುಂ ಸಮರ್ಥೋಽಪಿ ನ ವಕ್ತಿ ಕಶ್ಚಿ
ದಹೋ ಜನಾನಾಂ ವ್ಯಸನಾಭಿಮುಖ್ಯಮ್ ॥ 37 ॥

ಧ್ಯಾಯಂತಿ ಯೇ ವಿಷ್ಣುಮನಂತಮವ್ಯಯಂ
ಹೃತ್ಪದ್ಮಮಧ್ಯೇ ಸತತಂ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಮ್ ।
ಸಮಾಹಿತಾನಾಂ ಸತತಾಭಯಪ್ರದಂ
ತೇ ಯಾಂತಿ ಸಿದ್ಧಿಂ ಪರಮಾಂ ಚ ವೈಷ್ಣವೀಮ್ ॥ 38 ॥

ಕ್ಷೀರಸಾಗರತರಂಗಶೀಕರಾ
ಸಾರತಾರಕಿತಚಾರುಮೂರ್ತಯೇ ।
ಭೋಗಿಭೋಗಶಯನೀಯಶಾಯಿನೇ
ಮಾಧವಾಯ ಮಧುವಿದ್ವಿಷೇ ನಮಃ ॥ 39 ॥

ಯಸ್ಯ ಪ್ರಿಯೌ ಶ್ರುತಿಧರೌ ಕವಿಲೋಕವೀರೌ
ಮಿತ್ರೇ ದ್ವಿಜನ್ಮವರಪದ್ಮಶರಾವಭೂತಾಮ್ ।
ತೇನಾಂಬುಜಾಕ್ಷಚರಣಾಂಬುಜಷಟ್ಪದೇನ
ರಾಜ್ಞಾ ಕೃತಾ ಕೃತಿರಿಯಂ ಕುಲಶೇಖರೇಣ ॥ 40 ॥

ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಠText in Devanagari

ಪೀಠಿಕೆ

घुष्यते यस्य नगरे रंगयात्रा दिने दिने ।
तमहं शिरसा वंदे राजानं कुलशेखरम् ॥

ಸ್ತೋತ್ರ

श्रीवल्लभेति वरदेति दयापरेति
भक्तप्रियेति भवलुंठनकोविदेति ।
नाथेति नागशयनेति जगन्निवासे
त्यालापनं प्रतिपदं कुरु मे मुकुंद ॥ 1 ॥

जयतु जयतु देवो देवकीनंदनोऽयं
जयतु जयतु कृष्णो वृष्णिवंशप्रदीपः ।
जयतु जयतु मेघश्यामलः कोमलांगो
जयतु जयतु पृथ्वीभारनाशो मुकुंदः ॥ 2 ॥

मुकुंद मूर्ध्ना प्रणिपत्य याचे
भवंतमेकांतमियंतमर्थम् ।
अविस्मृतिस्त्वच्चरणारविंदे
भवे भवे मेऽस्तु भवत्प्रसादात् ॥ 3 ॥

नाहं वंदे तव चरणयोर्द्वंद्वमद्वंद्वहेतोः
कुंभीपाकं गुरुमपि हरे नारकं नापनेतुम् ।
रम्या रामा मृदुतनुलता नंदने नापि रंतुं
भावे भावे हृदयभवने भावयेयं भवंतम् ॥ 4 ॥

नास्था धर्मे न वसुनिचये नैव कामोपभोगे
यद्यद्भव्यं भवतु भगवन् पूर्वकर्मानुरूपम् ।
एतत्प्रार्थ्यं मम बहुमतं जन्मजन्मांतरेऽपि
त्वत्पादांभोरुहयुगगता निश्चला भक्तिरस्तु ॥ 5 ॥

दिवि वा भुवि वा ममास्तु वासो
नरके वा नरकांतक प्रकामम् ।
अवधीरितशारदारविंदौ
चरणौ ते मरणेऽपि चिंतयामि ॥ 6 ॥

कृष्ण त्वदीयपदपंकजपंजरांत
मद्यैव मे विशतु मानसराजहंसः ।
प्राणप्रयाणसमये कफवातपित्तैः
कंठावरोधनविधौ स्मरणं कुतस्ते ॥ 7 ॥

चिंतयामि हरिमेव संततं
मंदमंदहसिताननांबुजम् ।
नंदगोपतनयं परात्परं
नारदादिमुनिबृंदवंदितम् ॥ 8 ॥

करचरणसरोजे कांतिमन्नेत्रमीने
श्रममुषि भुजवीचिव्याकुलेऽगाधमार्गे ।
हरिसरसि विगाह्यापीय तेजोजलौघं
भवमरुपरिखिन्नः खेदमद्य त्यजामि ॥ 9 ॥

सरसिजनयने सशंखचक्रे
मुरभिदि मा विरम स्वचित्त रंतुम् ।
सुखतरमपरं न जातु जाने
हरिचरणस्मरणामृतेन तुल्यम् ॥ 10 ॥

मा भीर्मंदमनो विचिंत्य बहुधा यामीश्चिरं यातनाः
नामी नः प्रभवंति पापरिपवः स्वामी ननु श्रीधरः ।
आलस्यं व्यपनीय भक्तिसुलभं ध्यायस्व नारायणं
लोकस्य व्यसनापनोदनकरो दासस्य किं न क्षमः ॥ 11 ॥

भवजलधिगतानां द्वंद्ववाताहतानां
सुतदुहितृकळत्रत्राणभारार्दितानाम् ।
विषमविषयतोये मज्जतामप्लवानां
भवतु शरणमेको विष्णुपोतो नराणाम् ॥ 12 ॥

भवजलधिमगाधं दुस्तरं निस्तरेयं
कथमहमिति चेतो मा स्म गाः कातरत्वम् ।
सरसिजदृशि देवे तावकी भक्तिरेका
नरकभिदि निषण्णा तारयिष्यत्यवश्यम् ॥ 13 ॥

तृष्णातोये मदनपवनोद्धूतमोहोर्मिमाले
दारावर्ते तनयसहजग्राहसंघाकुले च ।
संसाराख्ये महति जलधौ मज्जतां नस्त्रिधामन्
पादांभोजे वरद भवतो भक्तिनावं प्रयच्छ ॥ 14 ॥

माद्राक्षं क्षीणपुण्यान् क्षणमपि भवतो भक्तिहीनान् पदाब्जे
माश्रौषं श्राव्यबंधं तव चरितमपास्यान्यदाख्यानजातम् ।
मास्मार्षं माधव त्वामपि भुवनपते चेतसापह्नुवाना
न्माभूवं त्वत्सपर्याव्यतिकररहितो जन्मजन्मांतरेऽपि ॥ 15 ॥

जिह्वे कीर्तय केशवं मुररिपुं चेतो भज श्रीधरं
पाणिद्वंद्व समर्चयाच्युतकथाः श्रोत्रद्वय त्वं शृणु ।
कृष्णं लोकय लोचनद्वय हरेर्गच्छांघ्रियुग्मालयं
जिघ्र घ्राण मुकुंदपादतुलसीं मूर्धन्नमाधोक्षजम् ॥ 16 ॥

हे लोकाः शृणुत प्रसूतिमरणव्याधेश्चिकित्सामिमां
योगज्ञाः समुदाहरंति मुनयो यां याज्ञवल्क्यादयः ।
अंतर्ज्योतिरमेयमेकममृतं कृष्णाख्यमापीयतां
तत्पीतं परमौषधं वितनुते निर्वाणमात्यंतिकम् ॥ 17 ॥

हे मर्त्याः परमं हितं शृणुत वो वक्ष्यामि संक्षेपतः
संसारार्णवमापदूर्मिबहुळं सम्यक्प्रविश्य स्थिताः ।
नानाज्ञानमपास्य चेतसि नमो नारायणायेत्यमुं
मंत्रं सप्रणवं प्रणामसहितं प्रावर्तयध्वं मुहुः ॥ 18 ॥

पृथ्वी रेणुरणुः पयांसि कणिकाः फल्गुः स्फुलिंगो लघु
स्तेजो निःश्वसनं मरुत्तनुतरं रंध्रं सुसूक्ष्मं नभः ।
क्षुद्रा रुद्रपितामहप्रभृतयः कीटाः समस्ताः सुराः
दृष्टे यत्र स तावको विजयते भूमावधूतावधिः ॥ 19 ॥

बद्धेनांजलिना नतेन शिरसा गात्रैः सरोमोद्गमैः
कंठेन स्वरगद्गदेन नयनेनोद्गीर्णबाष्पांबुना ।
नित्यं त्वच्चरणारविंदयुगळध्यानामृतास्वादिना
मस्माकं सरसीरुहाक्ष सततं संपद्यतां जीवितम् ॥ 20 ॥

हे गोपालक हे कृपाजलनिधे हे सिंधुकन्यापते
हे कंसांतक हे गजेंद्रकरुणापारीण हे माधव ।
हे रामानुज हे जगत्त्रयगुरो हे पुंडरीकाक्ष मां
हे गोपीजननाथ पालय परं जानामि न त्वां विना ॥ 21 ॥

भक्तापायभुजंगगारुडमणिस्त्रैलोक्यरक्षामणिः
गोपीलोचनचातकांबुदमणिः सौंदर्यमुद्रामणिः ।
यः कांतामणिरुक्मिणीघनकुचद्वंद्वैकभूषामणिः
श्रेयो देवशिखामणिर्दिशतु नो गोपालचूडामणिः ॥ 22 ॥

शत्रुच्छेदैकमंत्रं सकलमुपनिषद्वाक्यसंपूज्यमंत्रं
संसारोत्तारमंत्रं समुपचिततमःसंघनिर्याणमंत्रम् ।
सर्वैश्वर्यैकमंत्रं व्यसनभुजगसंदष्टसंत्राणमंत्रं
जिह्वे श्रीकृष्णमंत्रं जप जप सततं जन्मसाफल्यमंत्रम् ॥ 23 ॥

व्यामोहप्रशमौषधं मुनिमनोवृत्तिप्रवृत्त्यौषधं
दैत्येंद्रार्तिकरौषधं त्रिजगतां संजीवनैकौषधम् ।
भक्तात्यंतहितौषधं भवभयप्रध्वंसनैकौषधं
श्रेयःप्राप्तिकरौषधं पिब मनः श्रीकृष्णदिव्यौषधम् ॥ 24 ॥

आम्नायाभ्यसनान्यरण्यरुदितं वेदव्रतान्यन्वहं
मेदश्छेदफलानि पूर्तविधयः सर्वे हुतं भस्मनि ।
तीर्थानामवगाहनानि च गजस्नानं विना यत्पद
द्वंद्वांभोरुहसंस्मृतिर्विजयते देवः स नारायणः ॥ 25 ॥

श्रीमन्नाम प्रोच्य नारायणाख्यं
के न प्रापुर्वांछितं पापिनोऽपि ।
हा नः पूर्वं वाक्प्रवृत्ता न तस्मिन्
तेन प्राप्तं गर्भवासादिदुःखम् ॥ 26 ॥

मज्जन्मनः फलमिदं मधुकैटभारे
मत्प्रार्थनीयमदनुग्रह एष एव ।
त्वद्भृत्यभृत्यपरिचारकभृत्यभृत्य
भृत्यस्य भृत्य इति मां स्मर लोकनाथ ॥ 27 ॥

नाथे नः पुरुषोत्तमे त्रिजगतामेकाधिपे चेतसा
सेव्ये स्वस्य पदस्य दातरि सुरे नारायणे तिष्ठति ।
यं कंचित्पुरुषाधमं कतिपयग्रामेशमल्पार्थदं
सेवायै मृगयामहे नरमहो मूका वराका वयम् ॥ 28 ॥

मदन परिहर स्थितिं मदीये
मनसि मुकुंदपदारविंदधाम्नि ।
हरनयनकृशानुना कृशोऽसि
स्मरसि न चक्रपराक्रमं मुरारेः ॥ 29 ॥

तत्त्वं ब्रुवाणानि परं परस्मा
न्मधु क्षरंतीव सतां फलानि ।
प्रावर्तय प्रांजलिरस्मि जिह्वे
नामानि नारायणगोचराणि ॥ 30 ॥

इदं शरीरं परिणामपेशलं
पतत्यवश्यं श्लथसंधिजर्जरम् ।
किमौषधैः क्लिश्यसि मूढ दुर्मते
निरामयं कृष्णरसायनं पिब ॥ 31 ॥

दारा वाराकरवरसुता ते तनूजो विरिंचिः
स्तोता वेदस्तव सुरगणो भृत्यवर्गः प्रसादः ।
मुक्तिर्माया जगदविकलं तावकी देवकी ते
माता मित्रं बलरिपुसुतस्त्वय्यतोऽन्यन्न जाने ॥ 32 ॥

कृष्णो रक्षतु नो जगत्त्रयगुरुः कृष्णं नमस्याम्यहं
कृष्णेनामरशत्रवो विनिहताः कृष्णाय तस्मै नमः ।
कृष्णादेव समुत्थितं जगदिदं कृष्णस्य दासोऽस्म्यहं
कृष्णे तिष्ठति सर्वमेतदखिलं हे कृष्ण रक्षस्व माम् ॥ 33 ॥

तत्त्वं प्रसीद भगवन् कुरु मय्यनाथे
विष्णो कृपां परमकारुणिकः किल त्वम् ।
संसारसागरनिमग्नमनंतदीन
मुद्धर्तुमर्हसि हरे पुरुषोत्तमोऽसि ॥ 34 ॥

नमामि नारायणपादपंकजं
करोमि नारायणपूजनं सदा ।
वदामि नारायणनाम निर्मलं
स्मरामि नारायणतत्त्वमव्ययम् ॥ 35 ॥

श्रीनाथ नारायण वासुदेव
श्रीकृष्ण भक्तप्रिय चक्रपाणे ।
श्रीपद्मनाभाच्युत कैटभारे
श्रीराम पद्माक्ष हरे मुरारे ॥ 36 ॥

अनंत वैकुंठ मुकुंद कृष्ण
गोविंद दामोदर माधवेति ।
वक्तुं समर्थोऽपि न वक्ति कश्चि
दहो जनानां व्यसनाभिमुख्यम् ॥ 37 ॥

ध्यायंति ये विष्णुमनंतमव्ययं
हृत्पद्ममध्ये सततं व्यवस्थितम् ।
समाहितानां सतताभयप्रदं
ते यांति सिद्धिं परमां च वैष्णवीम् ॥ 38 ॥

क्षीरसागरतरंगशीकरा
सारतारकितचारुमूर्तये ।
भोगिभोगशयनीयशायिने
माधवाय मधुविद्विषे नमः ॥ 39 ॥

यस्य प्रियौ श्रुतिधरौ कविलोकवीरौ
मित्रे द्विजन्मवरपद्मशरावभूताम् ।
तेनांबुजाक्षचरणांबुजषट्पदेन
राज्ञा कृता कृतिरियं कुलशेखरेण ॥ 40 ॥

IAST ಲಿಪ್ಯಂತರದಲ್ಲಿ ಪಾಠText in IAST transliteration

ಪೀಠಿಕೆ

ghuṣyate yasya nagare raṃgayātrā dine dine |
tamahaṃ śirasā vaṃde rājānaṃ kulaśekharam ||

ಸ್ತೋತ್ರ

śrīvallabheti varadeti dayāpareti
bhaktapriyeti bhavaluṃṭhanakovideti |
nātheti nāgaśayaneti jagannivāse
tyālāpanaṃ pratipadaṃ kuru me mukuṃda || 1 ||

jayatu jayatu devo devakīnaṃdano’yaṃ
jayatu jayatu kṛṣṇo vṛṣṇivaṃśapradīpaḥ |
jayatu jayatu meghaśyāmalaḥ komalāṃgo
jayatu jayatu pṛthvībhāranāśo mukuṃdaḥ || 2 ||

mukuṃda mūrdhnā praṇipatya yāce
bhavaṃtamekāṃtamiyaṃtamartham |
avismṛtistvaccaraṇāraviṃde
bhave bhave me’stu bhavatprasādāt || 3 ||

nāhaṃ vaṃde tava caraṇayordvaṃdvamadvaṃdvahetoḥ
kuṃbhīpākaṃ gurumapi hare nārakaṃ nāpanetum |
ramyā rāmā mṛdutanulatā naṃdane nāpi raṃtuṃ
bhāve bhāve hṛdayabhavane bhāvayeyaṃ bhavaṃtam || 4 ||

nāsthā dharme na vasunicaye naiva kāmopabhoge
yadyadbhavyaṃ bhavatu bhagavan pūrvakarmānurūpam |
etatprārthyaṃ mama bahumataṃ janmajanmāṃtare’pi
tvatpādāṃbhoruhayugagatā niścalā bhaktirastu || 5 ||

divi vā bhuvi vā mamāstu vāso
narake vā narakāṃtaka prakāmam |
avadhīritaśāradāraviṃdau
caraṇau te maraṇe’pi ciṃtayāmi || 6 ||

kṛṣṇa tvadīyapadapaṃkajapaṃjarāṃta
madyaiva me viśatu mānasarājahaṃsaḥ |
prāṇaprayāṇasamaye kaphavātapittaiḥ
kaṃṭhāvarodhanavidhau smaraṇaṃ kutaste || 7 ||

ciṃtayāmi harimeva saṃtataṃ
maṃdamaṃdahasitānanāṃbujam |
naṃdagopatanayaṃ parātparaṃ
nāradādimunibṛṃdavaṃditam || 8 ||

karacaraṇasaroje kāṃtimannetramīne
śramamuṣi bhujavīcivyākule’gādhamārge |
harisarasi vigāhyāpīya tejojalaughaṃ
bhavamaruparikhinnaḥ khedamadya tyajāmi || 9 ||

sarasijanayane saśaṃkhacakre
murabhidi mā virama svacitta raṃtum |
sukhataramaparaṃ na jātu jāne
haricaraṇasmaraṇāmṛtena tulyam || 10 ||

mā bhīrmaṃdamano viciṃtya bahudhā yāmīściraṃ yātanāḥ
nāmī naḥ prabhavaṃti pāparipavaḥ svāmī nanu śrīdharaḥ |
ālasyaṃ vyapanīya bhaktisulabhaṃ dhyāyasva nārāyaṇaṃ
lokasya vyasanāpanodanakaro dāsasya kiṃ na kṣamaḥ || 11 ||

bhavajaladhigatānāṃ dvaṃdvavātāhatānāṃ
sutaduhitṛkaḷatratrāṇabhārārditānām |
viṣamaviṣayatoye majjatāmaplavānāṃ
bhavatu śaraṇameko viṣṇupoto narāṇām || 12 ||

bhavajaladhimagādhaṃ dustaraṃ nistareyaṃ
kathamahamiti ceto mā sma gāḥ kātaratvam |
sarasijadṛśi deve tāvakī bhaktirekā
narakabhidi niṣaṇṇā tārayiṣyatyavaśyam || 13 ||

tṛṣṇātoye madanapavanoddhūtamohormimāle
dārāvarte tanayasahajagrāhasaṃghākule ca |
saṃsārākhye mahati jaladhau majjatāṃ nastridhāman
pādāṃbhoje varada bhavato bhaktināvaṃ prayaccha || 14 ||

mādrākṣaṃ kṣīṇapuṇyān kṣaṇamapi bhavato bhaktihīnān padābje
māśrauṣaṃ śrāvyabaṃdhaṃ tava caritamapāsyānyadākhyānajātam |
māsmārṣaṃ mādhava tvāmapi bhuvanapate cetasāpahnuvānā
nmābhūvaṃ tvatsaparyāvyatikararahito janmajanmāṃtare’pi || 15 ||

jihve kīrtaya keśavaṃ muraripuṃ ceto bhaja śrīdharaṃ
pāṇidvaṃdva samarcayācyutakathāḥ śrotradvaya tvaṃ śṛṇu |
kṛṣṇaṃ lokaya locanadvaya harergacchāṃghriyugmālayaṃ
jighra ghrāṇa mukuṃdapādatulasīṃ mūrdhannamādhokṣajam || 16 ||

he lokāḥ śṛṇuta prasūtimaraṇavyādheścikitsāmimāṃ
yogajñāḥ samudāharaṃti munayo yāṃ yājñavalkyādayaḥ |
aṃtarjyotirameyamekamamṛtaṃ kṛṣṇākhyamāpīyatāṃ
tatpītaṃ paramauṣadhaṃ vitanute nirvāṇamātyaṃtikam || 17 ||

he martyāḥ paramaṃ hitaṃ śṛṇuta vo vakṣyāmi saṃkṣepataḥ
saṃsārārṇavamāpadūrmibahuḷaṃ samyakpraviśya sthitāḥ |
nānājñānamapāsya cetasi namo nārāyaṇāyetyamuṃ
maṃtraṃ sapraṇavaṃ praṇāmasahitaṃ prāvartayadhvaṃ muhuḥ || 18 ||

pṛthvī reṇuraṇuḥ payāṃsi kaṇikāḥ phalguḥ sphuliṃgo laghu
stejo niḥśvasanaṃ maruttanutaraṃ raṃdhraṃ susūkṣmaṃ nabhaḥ |
kṣudrā rudrapitāmahaprabhṛtayaḥ kīṭāḥ samastāḥ surāḥ
dṛṣṭe yatra sa tāvako vijayate bhūmāvadhūtāvadhiḥ || 19 ||

baddhenāṃjalinā natena śirasā gātraiḥ saromodgamaiḥ
kaṃṭhena svaragadgadena nayanenodgīrṇabāṣpāṃbunā |
nityaṃ tvaccaraṇāraviṃdayugaḷadhyānāmṛtāsvādinā
masmākaṃ sarasīruhākṣa satataṃ saṃpadyatāṃ jīvitam || 20 ||

he gopālaka he kṛpājalanidhe he siṃdhukanyāpate
he kaṃsāṃtaka he gajeṃdrakaruṇāpārīṇa he mādhava |
he rāmānuja he jagattrayaguro he puṃḍarīkākṣa māṃ
he gopījananātha pālaya paraṃ jānāmi na tvāṃ vinā || 21 ||

bhaktāpāyabhujaṃgagāruḍamaṇistrailokyarakṣāmaṇiḥ
gopīlocanacātakāṃbudamaṇiḥ sauṃdaryamudrāmaṇiḥ |
yaḥ kāṃtāmaṇirukmiṇīghanakucadvaṃdvaikabhūṣāmaṇiḥ
śreyo devaśikhāmaṇirdiśatu no gopālacūḍāmaṇiḥ || 22 ||

śatrucchedaikamaṃtraṃ sakalamupaniṣadvākyasaṃpūjyamaṃtraṃ
saṃsārottāramaṃtraṃ samupacitatamaḥsaṃghaniryāṇamaṃtram |
sarvaiśvaryaikamaṃtraṃ vyasanabhujagasaṃdaṣṭasaṃtrāṇamaṃtraṃ
jihve śrīkṛṣṇamaṃtraṃ japa japa satataṃ janmasāphalyamaṃtram || 23 ||

vyāmohapraśamauṣadhaṃ munimanovṛttipravṛttyauṣadhaṃ
daityeṃdrārtikarauṣadhaṃ trijagatāṃ saṃjīvanaikauṣadham |
bhaktātyaṃtahitauṣadhaṃ bhavabhayapradhvaṃsanaikauṣadhaṃ
śreyaḥprāptikarauṣadhaṃ piba manaḥ śrīkṛṣṇadivyauṣadham || 24 ||

āmnāyābhyasanānyaraṇyaruditaṃ vedavratānyanvahaṃ
medaśchedaphalāni pūrtavidhayaḥ sarve hutaṃ bhasmani |
tīrthānāmavagāhanāni ca gajasnānaṃ vinā yatpada
dvaṃdvāṃbhoruhasaṃsmṛtirvijayate devaḥ sa nārāyaṇaḥ || 25 ||

śrīmannāma procya nārāyaṇākhyaṃ
ke na prāpurvāṃchitaṃ pāpino’pi |
hā naḥ pūrvaṃ vākpravṛttā na tasmin
tena prāptaṃ garbhavāsādiduḥkham || 26 ||

majjanmanaḥ phalamidaṃ madhukaiṭabhāre
matprārthanīyamadanugraha eṣa eva |
tvadbhṛtyabhṛtyaparicārakabhṛtyabhṛtya
bhṛtyasya bhṛtya iti māṃ smara lokanātha || 27 ||

nāthe naḥ puruṣottame trijagatāmekādhipe cetasā
sevye svasya padasya dātari sure nārāyaṇe tiṣṭhati |
yaṃ kaṃcitpuruṣādhamaṃ katipayagrāmeśamalpārthadaṃ
sevāyai mṛgayāmahe naramaho mūkā varākā vayam || 28 ||

madana parihara sthitiṃ madīye
manasi mukuṃdapadāraviṃdadhāmni |
haranayanakṛśānunā kṛśo’si
smarasi na cakraparākramaṃ murāreḥ || 29 ||

tattvaṃ bruvāṇāni paraṃ parasmā
nmadhu kṣaraṃtīva satāṃ phalāni |
prāvartaya prāṃjalirasmi jihve
nāmāni nārāyaṇagocarāṇi || 30 ||

idaṃ śarīraṃ pariṇāmapeśalaṃ
patatyavaśyaṃ ślathasaṃdhijarjaram |
kimauṣadhaiḥ kliśyasi mūḍha durmate
nirāmayaṃ kṛṣṇarasāyanaṃ piba || 31 ||

dārā vārākaravarasutā te tanūjo viriṃciḥ
stotā vedastava suragaṇo bhṛtyavargaḥ prasādaḥ |
muktirmāyā jagadavikalaṃ tāvakī devakī te
mātā mitraṃ balaripusutastvayyato’nyanna jāne || 32 ||

kṛṣṇo rakṣatu no jagattrayaguruḥ kṛṣṇaṃ namasyāmyahaṃ
kṛṣṇenāmaraśatravo vinihatāḥ kṛṣṇāya tasmai namaḥ |
kṛṣṇādeva samutthitaṃ jagadidaṃ kṛṣṇasya dāso’smyahaṃ
kṛṣṇe tiṣṭhati sarvametadakhilaṃ he kṛṣṇa rakṣasva mām || 33 ||

tattvaṃ prasīda bhagavan kuru mayyanāthe
viṣṇo kṛpāṃ paramakāruṇikaḥ kila tvam |
saṃsārasāgaranimagnamanaṃtadīna
muddhartumarhasi hare puruṣottamo’si || 34 ||

namāmi nārāyaṇapādapaṃkajaṃ
karomi nārāyaṇapūjanaṃ sadā |
vadāmi nārāyaṇanāma nirmalaṃ
smarāmi nārāyaṇatattvamavyayam || 35 ||

śrīnātha nārāyaṇa vāsudeva
śrīkṛṣṇa bhaktapriya cakrapāṇe |
śrīpadmanābhācyuta kaiṭabhāre
śrīrāma padmākṣa hare murāre || 36 ||

anaṃta vaikuṃṭha mukuṃda kṛṣṇa
goviṃda dāmodara mādhaveti |
vaktuṃ samartho’pi na vakti kaści
daho janānāṃ vyasanābhimukhyam || 37 ||

dhyāyaṃti ye viṣṇumanaṃtamavyayaṃ
hṛtpadmamadhye satataṃ vyavasthitam |
samāhitānāṃ satatābhayapradaṃ
te yāṃti siddhiṃ paramāṃ ca vaiṣṇavīm || 38 ||

kṣīrasāgarataraṃgaśīkarā
sāratārakitacārumūrtaye |
bhogibhogaśayanīyaśāyine
mādhavāya madhuvidviṣe namaḥ || 39 ||

yasya priyau śrutidharau kavilokavīrau
mitre dvijanmavarapadmaśarāvabhūtām |
tenāṃbujākṣacaraṇāṃbujaṣaṭpadena
rājñā kṛtā kṛtiriyaṃ kulaśekhareṇa || 40 ||

ಶ್ಲೋಕಗಳ ಅರ್ಥ

• ಪೀಠಿಕೆ ಯಾರ ನಗರದಲ್ಲಿ ದಿನದಿನವೂ ಶ್ರೀರಂಗಕ್ಕೆ ಯಾತ್ರೆ ಹೊರಡುವ ಘೋಷಣೆ ಮೊಳಗುತ್ತಿತ್ತೋ, ಆ ಕುಲಶೇಖರ ರಾಜನಿಗೆ ನಾನು ತಲೆಬಾಗಿ ನಮಿಸುತ್ತೇನೆ.
  I bow my head to King Kulashekhara, in whose city the pilgrimage to Ranga was proclaimed day after day.
• 1 ‘ಶ್ರೀವಲ್ಲಭ’, ‘ವರದ’, ‘ದಯಾಪರ’, ‘ಭಕ್ತಪ್ರಿಯ’, ‘ಸಂಸಾರವನ್ನು ಕೊಳ್ಳೆಹೊಡೆದು ಅಳಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ನಿಪುಣ’, ‘ನಾಥ’, ‘ಶೇಷಶಾಯಿ’, ‘ಜಗನ್ನಿವಾಸ’ ಎಂದು ಹೆಜ್ಜೆಹೆಜ್ಜೆಗೂ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಕರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡು, ಮುಕುಂದನೇ.
  Beloved of Shri, giver of boons, intent on mercy, fond of devotees, skilled at plundering away worldly existence, Lord, you who lie on the serpent, abode of the world: O Mukunda, make me call you by these names at every step.
• 2 ದೇವಕಿಯ ಮಗನಾದ ಈ ದೇವನಿಗೆ ಜಯವಾಗಲಿ, ಜಯವಾಗಲಿ. ವೃಷ್ಣಿವಂಶದ ದೀಪವಾದ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಜಯವಾಗಲಿ. ಮೋಡದಂತೆ ಕಪ್ಪಾದ, ಕೋಮಲ ಅಂಗಗಳ ದೇವನಿಗೆ ಜಯವಾಗಲಿ. ಭೂಮಿಯ ಭಾರವನ್ನು ಇಳಿಸುವ ಮುಕುಂದನಿಗೆ ಜಯವಾಗಲಿ, ಜಯವಾಗಲಿ.
  Victory, victory to this god, the son of Devaki. Victory to Krishna, the lamp of the Vrishni line. Victory to the one dark as a rain cloud, tender of limb. Victory, victory to Mukunda, who removes the burden of the earth.
• 3 ಮುಕುಂದನೇ, ತಲೆಬಾಗಿ ನಮಿಸಿ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬೇಡುತ್ತೇನೆ: ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜನ್ಮದಲ್ಲೂ ನಿನ್ನ ಪಾದಕಮಲಗಳ ಮರೆವು ನನಗೆ ಬಾರದಿರಲಿ.
  Mukunda, bowing my head, I ask of you this one thing alone: by your grace, in birth after birth, may I never forget your lotus feet.
• 4 ಹರಿಯೇ, ದ್ವಂದ್ವಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಪಡೆಯಲೆಂದು ನಾನು ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳನ್ನು ವಂದಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕುಂಭೀಪಾಕವೆಂಬ ಘೋರ ನರಕವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೂ ಅಲ್ಲ, ನಂದನವನದಲ್ಲಿ ಬಳ್ಳಿಯಂತೆ ಕೋಮಲ ದೇಹದ ಸುಂದರಿಯರೊಡನೆ ರಮಿಸಲೂ ಅಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜನ್ಮದಲ್ಲೂ (ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾವದಲ್ಲೂ) ನನ್ನ ಹೃದಯವೆಂಬ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿರಲಿ ಎಂಬುದೇ ನನ್ನ ಬಯಕೆ.
  O Hari, I do not bow to your feet to be freed from the pairs of opposites, nor to escape the dreadful hell called Kumbhipaka, nor to sport in the Nandana garden with lovely women whose soft bodies are like creepers. My wish is that in every birth (or in every mood) I may contemplate you in the house of my heart.
• 5 ನನಗೆ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲ, ಸಂಪತ್ತಿನ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಕಾಮಭೋಗದಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ. ಭಗವಂತನೇ, ನನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಏನಾಗಬೇಕೋ ಅದು ಆಗಲಿ. ಜನ್ಮಜನ್ಮಾಂತರದಲ್ಲೂ ನಾನು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವೆಂದು ಬೇಡುವುದು ಇದೊಂದೇ: ನಿನ್ನ ಎರಡು ಪಾದಕಮಲಗಳಲ್ಲಿ ಅಚಲವಾದ ಭಕ್ತಿ ನೆಲೆಸಿರಲಿ.
  I have no attachment to dharma, nor to heaps of wealth, nor to the enjoyment of pleasures. Lord, let whatever must be come to pass according to my past deeds. This alone is the prayer I prize, birth after birth: may unwavering devotion rest at your two lotus feet.
• 6 ನರಕಾಸುರನನ್ನು ಕೊಂದವನೇ, ನನ್ನ ವಾಸ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಾಗಲಿ, ನರಕದಲ್ಲಾಗಲಿ, ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಆಗಲಿ. ಶರತ್ಕಾಲದ ಕಮಲಗಳನ್ನೂ ಮೀರಿಸುವ ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಸಾವಿನ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲೂ ನಾನು ನೆನೆಯುತ್ತೇನೆ.
  Slayer of Naraka, let my dwelling be in heaven, on earth or in hell, just as you please. Even at the hour of death I shall think of your feet, which put the autumn lotuses to shame.
• 7 ಕೃಷ್ಣಾ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸೆಂಬ ರಾಜಹಂಸ ಇಂದೇ ನಿನ್ನ ಪಾದಕಮಲಗಳೆಂಬ ಪಂಜರದೊಳಗೆ ಹೊಕ್ಕು ನೆಲೆಸಲಿ. ಪ್ರಾಣ ಹೊರಡುವ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕಫ, ವಾತ, ಪಿತ್ತಗಳು ಗಂಟಲನ್ನು ಕಟ್ಟಿದಾಗ ನಿನ್ನ ಸ್ಮರಣೆ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದೀತು?
  Krishna, let the royal swan of my mind enter the cage of your lotus feet this very day. When life is departing and phlegm, wind and bile choke the throat, how could I remember you then?
• 8 ಮಂದಹಾಸದ ಕಮಲಮುಖವುಳ್ಳ, ನಂದಗೋಪನ ಮಗನಾದ, ಶ್ರೇಷ್ಠರಿಗಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ, ನಾರದರೇ ಮೊದಲಾದ ಮುನಿಗಳ ಸಮೂಹ ವಂದಿಸುವ ಹರಿಯನ್ನೇ ನಾನು ನಿರಂತರ ಚಿಂತಿಸುತ್ತೇನೆ.
  I think ceaselessly of Hari alone, whose lotus face wears a gentle smile, the son of Nandagopa, higher than the highest, saluted by the hosts of sages led by Narada.
• 9 ಹರಿ ಒಂದು ಸರೋವರ: ಕೈಕಾಲುಗಳೇ ಅಲ್ಲಿನ ಕಮಲಗಳು, ಹೊಳೆಯುವ ಕಣ್ಣುಗಳೇ ಮೀನುಗಳು, ತೋಳುಗಳೇ ಅಲೆಗಳು, ಅದು ಆಯಾಸ ಕಳೆಯುತ್ತದೆ, ಅದರ ಆಳ ಅಳೆಯಲಾಗದು. ಸಂಸಾರವೆಂಬ ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಲಿದ ನಾನು ಆ ಹರಿಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ಅದರ ತೇಜಸ್ಸೆಂಬ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿದು, ಇಂದು ನನ್ನ ದಣಿವನ್ನು ತೊರೆಯುತ್ತೇನೆ.
  Hari is a lake: his hands and feet are its lotuses, his shining eyes its fish, his arms its waves. It takes away weariness and its depth cannot be sounded. Worn out in the desert of worldly life, I plunge into this Hari-lake, drink deep of its waters of radiance, and today I cast off my fatigue.
• 10 ನನ್ನ ಮನಸ್ಸೇ, ಕಮಲನಯನನೂ ಶಂಖಚಕ್ರಧಾರಿಯೂ ಮುರಾಸುರನನ್ನು ಸೀಳಿದವನೂ ಆದ ದೇವನಲ್ಲಿ ರಮಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಡ. ಹರಿಯ ಪಾದಗಳ ಸ್ಮರಣೆಯೆಂಬ ಅಮೃತಕ್ಕೆ ಸಮನಾದ ಬೇರೆ ಸುಖವನ್ನು ನಾನು ಎಂದೂ ಕಾಣೆ.
  My mind, do not cease to delight in the lotus-eyed one who bears the conch and discus, the slayer of Mura. I know of no other joy ever equal to the nectar of remembering Hari’s feet.
• 11 ಮಂದಬುದ್ಧಿಯ ಮನಸ್ಸೇ, ಯಮನ ದೀರ್ಘ ಯಾತನೆಗಳನ್ನು ಹಲವು ಬಗೆಯಾಗಿ ಯೋಚಿಸಿ ಹೆದರಬೇಡ. ಪಾಪಗಳೆಂಬ ಈ ಶತ್ರುಗಳು (ಅಥವಾ ಪಾಪಿಗಳನ್ನು ದಂಡಿಸುವ ಯಮದೂತರು) ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಅಧಿಕಾರ ನಡೆಸಲಾರರು, ನಮ್ಮ ಒಡೆಯ ಶ್ರೀಧರನಲ್ಲವೇ? ಸೋಮಾರಿತನ ಬಿಟ್ಟು, ಭಕ್ತಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಒಲಿಯುವ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸು. ಲೋಕದ ಕಷ್ಟವನ್ನೆಲ್ಲ ಕಳೆಯುವವನು ತನ್ನ ದಾಸನಿಗಾಗಿ ಏನನ್ನು ಮಾಡಲಾರ?
  Foolish mind, do not be afraid, brooding in many ways on the long torments of Yama. These foes, our sins (or Yama’s servants who punish sin), have no power over us: is not Shridhara our master? Shake off sloth and meditate on Narayana, who is easily won by devotion. He who removes the distress of the whole world, what can he not do for his own servant?
• 12 ಸಂಸಾರಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು, ಸುಖದುಃಖಗಳಂಥ ದ್ವಂದ್ವಗಳ ಗಾಳಿಗೆ ಹೊಡೆತ ತಿಂದು, ಮಗ, ಮಗಳು, ಹೆಂಡತಿಯರನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಭಾರದಿಂದ ನರಳಿ, ವಿಷಯಸುಖಗಳ ಅಪಾಯಕರ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೆಪ್ಪವಿಲ್ಲದೆ ಮುಳುಗುತ್ತಿರುವ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ವಿಷ್ಣುವೆಂಬ ಹಡಗೊಂದೇ ಆಸರೆಯಾಗಲಿ.
  For people fallen into the ocean of worldly life, battered by the winds of the opposites such as joy and sorrow, weighed down by the burden of protecting sons, daughters and wife, and sinking without a raft in the treacherous waters of sense pleasures, may Vishnu, the one ship, be their refuge.
• 13 ಮನಸ್ಸೇ, ಆಳ ತಿಳಿಯದ, ದಾಟಲು ಕಷ್ಟವಾದ ಈ ಸಂಸಾರಸಾಗರವನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ದಾಟಲಿ ಎಂದು ಅಳುಕಬೇಡ. ಕಮಲನಯನನೂ ನರಕನನ್ನು ಕೊಂದವನೂ ಆದ ದೇವನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡ ನಿನ್ನ ಭಕ್ತಿಯೊಂದೇ ನಿನ್ನನ್ನು ಖಂಡಿತ ದಾಟಿಸುತ್ತದೆ.
  My mind, do not lose heart, asking how you will cross this fathomless ocean of worldly life that is so hard to cross. Your devotion alone, settled in the lotus-eyed god who slew Naraka, will surely carry you across.
• 14 ಆಸೆಯೇ ನೀರು, ಕಾಮವೆಂಬ ಗಾಳಿಗೆ ಏಳುವ ಮೋಹದ ಅಲೆಗಳ ಸಾಲು, ಹೆಂಡತಿಯೇ ಸುಳಿ, ಮಕ್ಕಳು ಸೋದರರೆಂಬ ಮೊಸಳೆಗಳ ಗುಂಪು ತುಂಬಿರುವ ಸಂಸಾರವೆಂಬ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ನಾವು ಮುಳುಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಮೂರು ಲೋಕಗಳೇ ನೆಲೆಯಾದ ವರದನೇ, ನಿನ್ನ ಪಾದಕಮಲಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯೆಂಬ ದೋಣಿಯನ್ನು ನಮಗೆ ಕೊಡು.
  We are sinking in the great ocean called worldly life, whose water is craving, whose rows of waves are delusion stirred by the wind of desire, whose whirlpool is the wife, and which teems with crocodiles in the shape of sons and brothers. O giver of boons, whose abode is the three worlds, give us the boat of devotion to your lotus feet.
• 15 ನಿನ್ನ ಪಾದಕಮಲಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದ, ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದವರನ್ನು ನಾನು ಕ್ಷಣಕಾಲವೂ ನೋಡದಿರಲಿ. ಕೇಳಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ನಿನ್ನ ಕಥೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳದಿರಲಿ. ಮಾಧವನೇ, ಭುವನಪತಿಯೇ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನೂ ನಿರಾಕರಿಸುವವರನ್ನು ನಾನು ನೆನೆಯದಿರಲಿ. ಜನ್ಮಜನ್ಮಾಂತರದಲ್ಲೂ ನಿನ್ನ ಪೂಜೆಯ ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದೆ ನಾನು ಇರದಿರಲಿ.
  May I not see, even for a moment, those whose merit has waned and who lack devotion to your lotus feet. May I not hear other tales, setting aside your story, which is worth hearing. Madhava, lord of the worlds, may I not call to mind those who deny even you in their hearts. May I never be without contact with your worship, birth after birth.
• 16 ನಾಲಿಗೆಯೇ, ಕೇಶವನನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸು. ಮನಸ್ಸೇ, ಮುರಾರಿ ಶ್ರೀಧರನನ್ನು ಭಜಿಸು. ಎರಡು ಕೈಗಳೇ, ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ. ಎರಡು ಕಿವಿಗಳೇ, ಅಚ್ಯುತನ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ. ಎರಡು ಕಣ್ಣುಗಳೇ, ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ನೋಡಿ. ಎರಡು ಕಾಲುಗಳೇ, ಹರಿಯ ಆಲಯಕ್ಕೆ ನಡೆಯಿರಿ. ಮೂಗೇ, ಮುಕುಂದನ ಪಾದದ ತುಳಸಿಯನ್ನು ಆಘ್ರಾಣಿಸು. ತಲೆಯೇ, ಅಧೋಕ್ಷಜನಿಗೆ ನಮಿಸು.
  Tongue, sing the praise of Keshava. Mind, worship Shridhara, the foe of Mura. Two hands, worship him. Two ears, listen to the stories of Achyuta. Two eyes, behold Krishna. Two feet, walk to the temple of Hari. Nose, breathe in the tulasi at Mukunda’s feet. Head, bow to Adhokshaja.
• 17 ಜನರೇ, ಹುಟ್ಟು ಸಾವು ಎಂಬ ರೋಗಕ್ಕೆ ಯೋಗವನ್ನು ಬಲ್ಲ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯರೇ ಮೊದಲಾದ ಮುನಿಗಳು ಹೇಳುವ ಈ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ. ಒಳಗಿನ ಬೆಳಕಾದ, ಅಳೆಯಲಾಗದ, ಏಕವಾದ, ಕೃಷ್ಣನೆಂಬ ಅಮೃತವನ್ನು ಕುಡಿಯಿರಿ. ಕುಡಿದ ಆ ಪರಮೌಷಧ ಶಾಶ್ವತವಾದ ನಿರ್ವಾಣವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.
  O people, hear this cure for the disease of birth and death, which sages versed in yoga, Yajnavalkya and others, proclaim. Drink the nectar called Krishna, the inner light, immeasurable and one. Once drunk, that supreme medicine brings final, lasting liberation.
• 18 ಮರ್ತ್ಯರೇ, ನಿಮಗೆ ಪರಮ ಹಿತವಾದುದನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಕೇಳಿ. ಆಪತ್ತುಗಳ ಅಲೆಗಳು ತುಂಬಿದ ಸಂಸಾರಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಇಳಿದು ನಿಂತಿರುವ ನೀವು, ಬಗೆಬಗೆಯ ಜ್ಞಾನವನ್ನು (ಅಥವಾ ಬಗೆಬಗೆಯ ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು) ಬದಿಗಿಟ್ಟು, ‘ಓಂ ನಮೋ ನಾರಾಯಣಾಯ’ ಎಂಬ ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಣವ ಸಹಿತ, ನಮಸ್ಕಾರ ಸಹಿತ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಜಪಿಸಿ.
  Mortals, listen: I shall tell you briefly what is your highest good. You who have gone deep into the ocean of worldly life, crowded with waves of calamity, set aside your many kinds of learning (or your many kinds of ignorance) and repeat again and again in your heart this mantra, namo narayanaya, with Om and with a bow.
• 19 ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಭೂಮಿ ಒಂದು ಧೂಳಿನ ಕಣ, ಸಮುದ್ರಗಳು ನೀರಹನಿಗಳು, ಅಗ್ನಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕಿಡಿ, ಗಾಳಿ ಒಂದು ತೆಳುವಾದ ಉಸಿರು, ಆಕಾಶ ಒಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರಂಧ್ರ. ರುದ್ರ, ಬ್ರಹ್ಮರೇ ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೂ ಸಣ್ಣ ಕೀಟಗಳು. ಎಲ್ಲ ಎಲ್ಲೆಗಳನ್ನೂ ಮೀರಿದ ನಿನ್ನ ಆ ಹಿರಿಮೆಗೆ ಜಯವಾಗಲಿ.
  When your greatness is seen, the earth is a speck of dust, the oceans are droplets, fire is a tiny spark, wind a faint breath and the sky a minute pore. Rudra, Brahma and all the other gods are mere insects. Victory to that vastness of yours, which has cast off every limit.
• 20 ಕಮಲನಯನನೇ, ಜೋಡಿಸಿದ ಕೈಗಳು, ಬಾಗಿದ ತಲೆ, ರೋಮಾಂಚನಗೊಂಡ ದೇಹ, ಗದ್ಗದವಾದ ಕಂಠ, ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸುವ ಕಣ್ಣುಗಳು, ನಿನ್ನ ಪಾದಕಮಲಗಳ ಧ್ಯಾನವೆಂಬ ಅಮೃತವನ್ನು ಸದಾ ಸವಿಯುವ ಮನಸ್ಸು, ಇವುಗಳೊಡನೆ ನಮ್ಮ ಬದುಕು ನಿರಂತರ ಸಾಗಲಿ.
  O lotus-eyed one, may our life pass always like this: palms joined, head bowed, limbs thrilling with joy, voice faltering in the throat, eyes pouring tears, forever tasting the nectar of meditation on your two lotus feet.
• 21 ಗೋಪಾಲನೇ, ಕರುಣೆಯ ಸಾಗರನೇ, ಸಮುದ್ರರಾಜನ ಮಗಳಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಪತಿಯೇ, ಕಂಸನನ್ನು ಕೊಂದವನೇ, ಗಜೇಂದ್ರನಿಗೆ ಕರುಣೆ ತೋರುವುದರಲ್ಲಿ ಪರಿಣತನೇ, ಮಾಧವನೇ, ಬಲರಾಮನ ತಮ್ಮನೇ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಗುರುವೇ, ಕಮಲನಯನನೇ, ಗೋಪಿಯರ ನಾಥನೇ, ನನ್ನನ್ನು ಕಾಪಾಡು. ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನೂ ನಾನು ಅರಿಯೆ.
  O cowherd, ocean of mercy, husband of the daughter of the sea, slayer of Kamsa, perfect in your compassion to Gajendra, Madhava, younger brother of Balarama, teacher of the three worlds, lotus-eyed, lord of the gopis: protect me. I know no one else but you.
• 22 ಭಕ್ತರ ಆಪತ್ತುಗಳೆಂಬ ಹಾವುಗಳಿಗೆ ಗಾರುಡಮಣಿ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ರಕ್ಷಾಮಣಿ, ಗೋಪಿಯರ ಕಣ್ಣುಗಳೆಂಬ ಚಾತಕಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಮಳೆಮೋಡ, ಸೌಂದರ್ಯದ ಮುದ್ರೆಯ ರತ್ನ, ಸ್ತ್ರೀರತ್ನ ರುಕ್ಮಿಣಿಗೆ ಒಂದೇ ಅಲಂಕಾರವಾದ ಮಣಿ, ದೇವತೆಗಳ ಶಿಖಾಮಣಿ, ಗೋಪಾಲರ ಚೂಡಾಮಣಿ ಆದ ಕೃಷ್ಣ ನಮಗೆ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಕೊಡಲಿ.
  He is the Garuda gem against the serpents of his devotees’ misfortunes, the amulet that guards the three worlds, the rain cloud for the chataka birds that are the gopis’ eyes, the jewel that seals all beauty, the one ornament that adorns Rukmini, jewel among women, the crest jewel of the gods: may Krishna, crest jewel of the cowherds, grant us our highest good.
• 23 ನಾಲಿಗೆಯೇ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಮಂತ್ರವನ್ನು ಸದಾ ಜಪಿಸು, ಜಪಿಸು. ಅದು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವ ಏಕೈಕ ಮಂತ್ರ, ಎಲ್ಲ ಉಪನಿಷತ್ ವಾಕ್ಯಗಳೂ ಪೂಜಿಸುವ ಮಂತ್ರ, ಸಂಸಾರದಿಂದ ಪಾರುಮಾಡುವ ಮಂತ್ರ, ಕವಿದ ಕತ್ತಲೆಯ ರಾಶಿಯನ್ನು ಓಡಿಸುವ ಮಂತ್ರ. ಅದು ಎಲ್ಲ ಐಶ್ವರ್ಯಕ್ಕೂ ಏಕೈಕ ಮಂತ್ರ, ಆಪತ್ತುಗಳೆಂಬ ಹಾವು ಕಚ್ಚಿದವರನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಮಂತ್ರ, ಜನ್ಮವನ್ನು ಸಾರ್ಥಕಗೊಳಿಸುವ ಮಂತ್ರ.
  Tongue, chant, chant always the mantra of Shri Krishna. It is the one mantra that cuts down enemies, the mantra honoured by every word of the Upanishads, the mantra that carries one across worldly life, the mantra that drives away the gathered mass of darkness. It is the one mantra for every kind of prosperity, the mantra that saves those bitten by the serpent of calamity, the mantra that makes a birth worthwhile.
• 24 ಮನಸ್ಸೇ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನೆಂಬ ದಿವ್ಯ ಔಷಧವನ್ನು ಕುಡಿ. ಅದು ಮೋಹವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುವ ಔಷಧ, ಮುನಿಗಳ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸುವ ಔಷಧ, ದೈತ್ಯರಾಜರಿಗೆ ಪೀಡೆ ಕೊಡುವ ಔಷಧ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಜೀವ ಕೊಡುವ ಏಕೈಕ ಔಷಧ. ಅದು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಪರಮ ಹಿತವಾದ ಔಷಧ, ಸಂಸಾರಭಯವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಏಕೈಕ ಔಷಧ, ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ತರುವ ಔಷಧ.
  My mind, drink the divine medicine that is Shri Krishna. It is the medicine that calms delusion, the medicine that turns the minds of sages to meditation, the medicine that torments the demon kings, the one medicine that gives life to the three worlds. It is the medicine of highest benefit to devotees, the one medicine that destroys the fear of worldly existence, the medicine that brings the highest good.
• 25 ಯಾರ ಪಾದಕಮಲಗಳ ಸ್ಮರಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ವೇದಾಭ್ಯಾಸವು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ತಂತೆ, ದಿನನಿತ್ಯದ ವೇದವ್ರತಗಳು ಬರೀ ಕೊಬ್ಬು ಕರಗಿಸುವ ಉಪವಾಸದಂತೆ, ಬಾವಿ ಕೆರೆ ತೋಡಿಸುವಂಥ ಪುಣ್ಯಕಾರ್ಯಗಳೆಲ್ಲ ಬೂದಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮ ಮಾಡಿದಂತೆ, ತೀರ್ಥಸ್ನಾನಗಳು ಆನೆಯ ಸ್ನಾನದಂತೆ ವ್ಯರ್ಥವೋ, ಆ ದೇವ ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ಜಯವಾಗಲಿ.
  Without remembrance of his lotus feet, Vedic study is weeping in the wilderness, the daily Vedic vows only melt away fat, all works of public merit such as wells and tanks are offerings poured on ashes, and bathing at holy waters is an elephant’s bath. Victory to that god, Narayana.
• 26 ‘ನಾರಾಯಣ’ ಎಂಬ ಮಂಗಳಕರ ನಾಮವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ ಯಾವ ಪಾಪಿಗಳು ತಾನೇ ಬಯಸಿದ್ದನ್ನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ? ಅಯ್ಯೋ, ಹಿಂದೆ ನಮ್ಮ ಮಾತು ಆ ನಾಮದತ್ತ ತಿರುಗಲಿಲ್ಲ. ಅದರಿಂದಲೇ ನಮಗೆ ಗರ್ಭವಾಸವೇ ಮೊದಲಾದ ದುಃಖಗಳು ಒದಗಿದವು.
  Which sinners, having uttered the blessed name Narayana, did not gain what they longed for? Alas, in the past our speech never turned to that name. That is why the sorrows of dwelling in the womb and the rest have come to us.
• 27 ಮಧುಕೈಟಭರನ್ನು ಕೊಂದವನೇ, ನನ್ನ ಜನ್ಮದ ಫಲ ಇದೇ, ನಾನು ಬೇಡುವುದೂ ಇದೇ, ನನಗೆ ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹವೂ ಇದೇ: ಲೋಕನಾಥನೇ, ನಿನ್ನ ದಾಸನ ದಾಸನ ಸೇವಕನ ದಾಸನ ದಾಸನ ದಾಸನ ದಾಸ ಎಂದು ನನ್ನನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೋ.
  Slayer of Madhu and Kaitabha, this is the fruit of my birth, this is what I pray for, and this is your grace to me: Lord of the world, remember me as the servant of the servant of the servant of the attendant of the servant of the servant of your servant.
• 28 ನಮ್ಮ ಒಡೆಯನಾದ ಪುರುಷೋತ್ತಮ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಏಕೈಕ ಅಧಿಪತಿ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಸೇವಿಸಬಹುದಾದವನು, ತನ್ನದೇ ಪದವಿಯನ್ನು ಕೊಡುವ ದೇವ ನಾರಾಯಣ ಸಿದ್ಧನಾಗಿ ನಿಂತಿರುವಾಗಲೂ, ಕೆಲವೇ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಒಡೆಯನಾದ, ಅಲ್ಪ ಹಣ ಕೊಡುವ ಯಾವುದೋ ಕೀಳು ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಸೇವಿಸಲು ನಾವು ಹುಡುಕುತ್ತೇವೆ. ಅಯ್ಯೋ, ನಾವೆಂಥ ಮೂಢ ದೀನರು!
  While our master Purushottama, the one ruler of the three worlds, who may be served with the mind alone, the god Narayana who gives his own abode, stands ready, we go searching for some base man, lord of a few villages and giver of a little money, to serve. Ah, what dumb wretches we are!
• 29 ಮನ್ಮಥನೇ, ಮುಕುಂದನ ಪಾದಕಮಲಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾದ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡು. ಶಿವನ ಕಣ್ಣಿನ ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ನೀನು ಈಗಾಗಲೇ ಕ್ಷೀಣನಾಗಿದ್ದೀಯೆ. ಮುರಾರಿಯ ಚಕ್ರದ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ನೀನು ನೆನೆಯುತ್ತಿಲ್ಲವೇ?
  Madana, give up your place in my mind, which is the dwelling of Mukunda’s lotus feet. You have already been wasted away by the fire of Shiva’s eye. Do you not remember the might of the discus of Mura’s foe?
• 30 ನಾಲಿಗೆಯೇ, ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ಕೈಮುಗಿದಿದ್ದೇನೆ. ಶ್ರೇಷ್ಠಕ್ಕಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಹೇಳುವ, ಸಜ್ಜನರಿಗೆ ಜೇನು ಸುರಿಯುವ ಹಣ್ಣುಗಳಂತಿರುವ ನಾರಾಯಣನ ನಾಮಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಉಚ್ಚರಿಸು.
  Tongue, I stand before you with folded hands: keep repeating the names of Narayana, which speak the truth higher than the highest and are like fruits dripping honey for the good.
• 31 ಬದಲಾಗುವವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಈ ದೇಹ, ಕೀಲುಗಳು ಸಡಿಲವಾಗಿ ಜರ್ಜರಿತವಾಗಿ, ಖಂಡಿತ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಮೂಢನೇ, ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯೇ, ಔಷಧಗಳಿಂದ ಏಕೆ ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತೀಯೆ? ಯಾವ ರೋಗವೂ ಇಲ್ಲದ ಕೃಷ್ಣನೆಂಬ ರಸಾಯನವನ್ನು ಕುಡಿ.
  This body, lovely only until it changes, will surely fall, its joints loosened and worn out. Fool of dull mind, why do you trouble yourself with medicines? Drink the elixir called Krishna, in which there is no sickness.
• 32 ಸಮುದ್ರರಾಜನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಗಳು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ನಿನ್ನ ಪತ್ನಿ, ಬ್ರಹ್ಮ ನಿನ್ನ ಮಗ, ವೇದವೇ ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವವನು, ದೇವತೆಗಳ ಗುಂಪು ನಿನ್ನ ಸೇವಕರು. ಮುಕ್ತಿ ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದ, ಇಡೀ ಜಗತ್ತು ನಿನ್ನ ಮಾಯೆ, ನಿನ್ನ ಭಕ್ತೆ ದೇವಕಿ ನಿನ್ನ ತಾಯಿ, ಇಂದ್ರನ ಮಗ ಅರ್ಜುನ ನಿನ್ನ ಗೆಳೆಯ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೇನನ್ನೂ ನಾನು ಅರಿಯೆ.
  Your wife is the noble daughter of the ocean, your son is Brahma, your praise-singer the Veda, the hosts of gods your servants. Liberation is your gift of grace, the whole world your maya, your devotee Devaki your mother, and Indra’s son Arjuna your friend. Therefore I know nothing other than you.
• 33 ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಗುರುವಾದ ಕೃಷ್ಣ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಪಾಡಲಿ. ನಾನು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ನಮಿಸುತ್ತೇನೆ. ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ದೇವಶತ್ರುಗಳು ಹತರಾದರು, ಆ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಈ ಜಗತ್ತು ಕೃಷ್ಣನಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟಿತು, ನಾನು ಕೃಷ್ಣನ ದಾಸ. ಇದೆಲ್ಲವೂ ಕೃಷ್ಣನಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿದೆ. ಹೇ ಕೃಷ್ಣಾ, ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.
  May Krishna, teacher of the three worlds, protect us. I bow to Krishna. By Krishna the enemies of the gods were slain: salutation to that Krishna. From Krishna alone this world arose, and I am Krishna’s servant. All of this rests in Krishna. O Krishna, protect me.
• 34 ಆದ್ದರಿಂದ ಭಗವಂತನೇ, ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು. ವಿಷ್ಣುವೇ, ಅನಾಥನಾದ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೃಪೆ ತೋರು, ನೀನು ಪರಮ ಕರುಣಾಳು ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಲ್ಲವೇ. ಹರಿಯೇ, ಸಂಸಾರಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವ, ಕೊನೆಯಿಲ್ಲದಷ್ಟು ದೀನನಾದ ನನ್ನನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತುವುದು ನಿನಗೆ ತಕ್ಕದ್ದು, ನೀನು ಪುರುಷೋತ್ತಮನಲ್ಲವೇ.
  Therefore, Lord, be gracious. Vishnu, show mercy to me, who have no protector, for you are known to be supremely compassionate. Hari, it befits you to lift me up, sunk in the ocean of worldly life and wretched without end, for you are Purushottama.
• 35 ನಾನು ನಾರಾಯಣನ ಪಾದಕಮಲಕ್ಕೆ ನಮಿಸುತ್ತೇನೆ, ಸದಾ ನಾರಾಯಣನ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ನಾರಾಯಣನ ನಿರ್ಮಲ ನಾಮವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತೇನೆ, ನಾರಾಯಣನೆಂಬ ಅವ್ಯಯ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತೇನೆ.
  I bow to the lotus feet of Narayana, I always perform the worship of Narayana. I utter the pure name of Narayana, I remember Narayana, the imperishable truth.
• 36 ಶ್ರೀನಾಥನೇ, ನಾರಾಯಣನೇ, ವಾಸುದೇವನೇ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನೇ, ಭಕ್ತಪ್ರಿಯನೇ, ಚಕ್ರಪಾಣಿಯೇ, ಶ್ರೀಪದ್ಮನಾಭನೇ, ಅಚ್ಯುತನೇ, ಕೈಟಭನನ್ನು ಕೊಂದವನೇ, ಶ್ರೀರಾಮನೇ, ಕಮಲನಯನನೇ, ಹರಿಯೇ, ಮುರಾರಿಯೇ.
  Lord of Shri, Narayana, Vasudeva, Shri Krishna, beloved of devotees, bearer of the discus, Shri Padmanabha, Achyuta, slayer of Kaitabha, Shri Rama, lotus-eyed, Hari, foe of Mura.
• 37 ‘ಅನಂತ, ವೈಕುಂಠ, ಮುಕುಂದ, ಕೃಷ್ಣ, ಗೋವಿಂದ, ದಾಮೋದರ, ಮಾಧವ’ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದ್ದರೂ ಯಾರೂ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಅಯ್ಯೋ, ಜನರು ಕೆಡುಕಿನತ್ತಲೇ ಮುಖ ಮಾಡಿರುವುದು ಎಂಥದು!
  Though able to say “Ananta, Vaikuntha, Mukunda, Krishna, Govinda, Damodara, Madhava”, no one says them. Alas, how people turn their faces towards misfortune!
• 38 ಹೃದಯಕಮಲದ ನಡುವೆ ಸದಾ ನೆಲೆಸಿರುವ, ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತರಿಗೆ ಸದಾ ಅಭಯ ಕೊಡುವ, ಅನಂತನೂ ಅವ್ಯಯನೂ ಆದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಯಾರು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ವೈಷ್ಣವೀ ಎಂಬ ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
  Those who meditate on Vishnu, endless and imperishable, ever seated in the middle of the heart lotus, who always grants fearlessness to the collected in mind, attain the supreme perfection that belongs to Vishnu.
• 39 ಕ್ಷೀರಸಾಗರದ ಅಲೆಗಳ ತುಂತುರು ಹನಿಗಳಿಂದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಸುಂದರ ರೂಪವುಳ್ಳ, ಶೇಷನ ದೇಹವೆಂಬ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿರುವ, ಮಧುವನ್ನು ಕೊಂದ ಮಾಧವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
  Salutation to Madhava, slayer of Madhu, whose lovely form is starred with the spray of the milk ocean’s waves, and who lies on the couch of the serpent’s coils.
• 40 ವೇದಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲ, ಕವಿಗಳ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವೀರರಾದ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಿಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮಿತ್ರರು ಯಾರಿಗಿದ್ದರೋ, ಕಮಲನಯನನ ಪಾದಕಮಲಗಳಲ್ಲಿ ದುಂಬಿಯಂತಿದ್ದ ಆ ಕುಲಶೇಖರ ರಾಜ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದನು. ಎರಡನೇ ಸಾಲಿನ ಪಾಠ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದರ ಸ್ಥೂಲ ಅರ್ಥವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
  This work was composed by King Kulashekhara, a bee at the lotus feet of the lotus-eyed Lord, who had two dear friends, brahmins learned in the Veda and heroes in the world of poets. The second line is unclear in the source, so we give only its general sense.

---

ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ಬಗ್ಗೆAbout this hymn

ಮುಕುಂದಮಾಲಾದ ಕರ್ತೃ ಕುಲಶೇಖರ ಆಳ್ವಾರ್ ಎಂದು ಪರಂಪರೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅವರು ಕೇರಳದ ಚೇರ ರಾಜರು, ಹನ್ನೆರಡು ಆಳ್ವಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ‘ಪೆರುಮಾಳ್ ತಿರುಮೊಳಿ’ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಅವರ ಕಾಲದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಯಿದೆ, ಎಂಟರಿಂದ ಹತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ನಡುವೆ ಎಂದು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಬೇರೆಬೇರೆ ಕಾಲಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕವಿ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ತಾನೇ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.

Tradition names Kulashekhara Alvar as the author of the Mukundamala. He was a Chera king of Kerala and one of the twelve Alvars, and his Tamil work, the Perumal Tirumozhi, is well known. His date is debated, and scholars place him variously between the eighth and the tenth centuries. In the last verse the poet names himself.

ಆರಂಭದ ‘ಘುಷ್ಯತೇ ಯಸ್ಯ ನಗರೇ’ ಶ್ಲೋಕ ಕವಿಯ ರಚನೆಯಲ್ಲ, ನಂತರದ ಭಕ್ತರು ಅವರನ್ನು ವಂದಿಸುವ ಪೀಠಿಕೆ. ಅವರ ನಗರದಲ್ಲಿ ದಿನವೂ ಶ್ರೀರಂಗದ ಯಾತ್ರೆಯ ಘೋಷಣೆ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ಅದು ನೆನೆಯುತ್ತದೆ. ಸ್ತೋತ್ರದ ಶ್ಲೋಕಗಳು ವಸಂತತಿಲಕ, ಮಾಲಿನೀ, ಮಂದಾಕ್ರಾಂತಾ, ಶಾರ್ದೂಲವಿಕ್ರೀಡಿತ, ಸ್ರಗ್ಧರಾ ಮೊದಲಾದ ವಿವಿಧ ಛಂದಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿವೆ.

The opening verse, Ghushyate yasya nagare, is not the poet’s own. It is a verse of homage by later devotees, recalling that in his city the pilgrimage to Srirangam was proclaimed every day. The verses of the hymn itself are in various metres, among them vasantatilaka, malini, mandakranta, shardulavikridita and sragdhara.

ಮುಕುಂದಮಾಲಾದ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಉದ್ದದಲ್ಲೂ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಕ್ರಮದಲ್ಲೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ, ಸುಮಾರು ಮೂವತ್ನಾಲ್ಕರಿಂದ ನಲವತ್ತು ಶ್ಲೋಕಗಳವರೆಗೆ. ಶ್ರೀವೈಷ್ಣವ ಮುದ್ರಣಗಳು ಮತ್ತು ಕೇರಳದ ಮುದ್ರಣಗಳು ಕೆಲವು ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಬಿಡುತ್ತವೆ. ನಾವು ಸ್ತೋತ್ರನಿಧಿಯ ನಲವತ್ತು ಶ್ಲೋಕಗಳ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ, ಇದೊಂದು ಉದ್ದವಾದ ಆವೃತ್ತಿ. ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕದ ಎರಡನೇ ಸಾಲು ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ, ಅದರ ಅರ್ಥವನ್ನು ಅಂದಾಜಿನಿಂದ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

The versions of the Mukundamala differ in length and in the order of verses, from about thirty-four to forty verses. Sri Vaishnava and Kerala printings add or drop some verses. We print the forty-verse recension of stotranidhi.com, one of the longer ones. The second line of the last verse is garbled in the source, and our rendering of it is tentative.

ಮೂವತ್ತೊಂದನೇ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಾವು ‘ಕಿಮೌಷಧೈಃ ಕ್ಲಿಶ್ಯಸಿ’ (ಔಷಧಗಳಿಂದ ಏಕೆ ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತೀಯೆ) ಎಂಬ ಪಾಠವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ, ‘ಕಿಮೌಷಧಂ ಪೃಚ್ಛಸಿ’ (ಔಷಧವನ್ನು ಏಕೆ ಕೇಳುತ್ತೀಯೆ) ಎಂಬ ಪಾಠವೂ ಪ್ರಚಲಿತವಿದೆ. ಈ ಶ್ಲೋಕ ದೇಹದ ನಶ್ವರತೆಯನ್ನೂ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಮದ್ದನ್ನೂ ಕುರಿತು ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಅದು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲು ಕೊಡುವ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ. ಹದಿನೇಳು ಮತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ನಾಲ್ಕನೇ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಹುಟ್ಟುಸಾವಿನ ರೋಗಕ್ಕೆ ಔಷಧವೆನ್ನುವುದೂ ರೂಪಕವೇ.

In verse 31 we give the reading kim aushadhaih klishyasi (“why do you trouble yourself with medicines”), and the reading kim aushadham pricchasi (“why do you ask for medicine”) is also common. The verse speaks of the body’s mortality and of the remedy the soul needs, and it is not advice to refuse treatment. When verses 17 and 24 call Krishna the medicine for the disease of birth and death, that too is metaphor.

ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ. · Sources: several. Where readings differ, the difference is noted here.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಸಂಜೆಯ ಹೊತ್ತು ಜನಜಂಗುಳಿಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೀದಿಯನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ದೀಪಗಳು ಹತ್ತುತ್ತವೆ, ಕೂಗುಗಳು, ಚೌಕಾಸಿ, ಅವಸರ, ಎಲ್ಲರೂ ಏನನ್ನೋ ಕೊಳ್ಳಲು ಅಥವಾ ಮಾರಲು ನುಗ್ಗುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಹೇಳಬಲ್ಲವರಾದರೂ ಯಾರೂ ದೇವರ ಹೆಸರನ್ನು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕುಲಶೇಖರರ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಅಂಥ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಾಗ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.

Think of a crowded market street at dusk. The lamps come on, and there is shouting, bargaining and hurry, everyone pressing on to buy or to sell something. Standing in such a street, we understand Kulashekhara’s sigh that people who could say the Lord’s names do not say them.

ಆದರೆ ಅವರು ಬೇಡುವುದು ಆ ಗದ್ದಲದ ನಡುವೆಯೂ ಮರೆಯದ ಒಂದು ನೆನಪನ್ನು. ಕೆಲಸ, ಕುಟುಂಬ, ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳ ನಡುವೆ ಮನಸ್ಸು ಹಿಂದಿರುಗಲು ಒಂದು ನೆಲೆ ಇದ್ದರೆ, ದಿನದ ದಣಿವು ಸ್ವಲ್ಪ ಹಗುರವಾಗುತ್ತದೆ.

Yet what he asks for is a remembrance that is not lost even in that noise. If amid work, family and reckoning the mind has one place to return to, the weariness of the day grows a little lighter.

---

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.