ಸರಸಾಪಿ ಕವೇರ್ವಾಣೀ: ಮುತ್ತು ಇರುವ ಚಿಪ್ಪಿನಂತೆ

ಕವಿಯ ಮಾತು ರಸವಾಗಿದ್ದರೆ ಸಾಕೆ? ಈ ಶ್ಲೋಕ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತದೆ.

ಚಿಪ್ಪು ಎಷ್ಟೇ ನುಣುಪಾಗಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಳಗೆ ಮುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ. ಆ ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕದ ಎಲ್ಲ ಭಾರವೂ ಇದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ಕಾವ್ಯಪ್ರಶಂಸಾ, ಶ್ಲೋಕ 7 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Praise of Poetry, verse 7

ವಿಷಯ: ಕಾವ್ಯದ ರಸ ಮತ್ತು ಅದರ ವಸ್ತು · The flavour of poetry and the matter it carries

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಸರಸಾಪಿ ಕವೇರ್ವಾಣೀ ಹರಿನಾಮಾಙ್ಕಿತಾ ಯದಿ ।
ಸಾದರಂ ಗೃಹ್ಯತೇ ತಜ್ಜ್ಞೈಃ ಶುಕ್ತಿರ್ಮುಕ್ತಾನ್ವಿತಾ ಯಥಾ ॥

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

सरसापि कवेर्वाणी हरिनामाङ्किता यदि ।
सादरं गृह्यते तज्ज्ञैः शुक्तिर्मुक्तान्विता यथा ॥

ಸುಭಾಷಿತ (English IAST)

sarasāpi kavervāṇī harināmāṅkitā yadi |
sādaraṃ gṛhyate tajjñaiḥ śuktirmuktānvitā yathā ||

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಸರಸಾ ಅಪಿ (सरसा अपि, sarasā api) = ರಸವುಳ್ಳದ್ದಾದರೂ (even when full of flavour)
ಕವೇಃ ವಾಣೀ (कवेः वाणी, kaveḥ vāṇī) = ಕವಿಯ ಮಾತು (the poet’s speech)
ಹರಿನಾಮಾಙ್ಕಿತಾ ಯದಿ (हरिनामाङ्किता यदि, harināmāṅkitā yadi) = ಹರಿಯ ಹೆಸರಿನ ಮುದ್ರೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದರೆ (if it bears the stamp of Hari’s name)
ಸಾದರಮ್ ಗೃಹ್ಯತೇ (सादरम् गृह्यते, sādaram gṛhyate) = ಆದರದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ (is received with reverence)
ತಜ್ಜ್ಞೈಃ (तज्ज्ञैः, tajjñaiḥ) = ಬಲ್ಲವರಿಂದ (by those who know)
ಶುಕ್ತಿಃ (शुक्तिः, śuktiḥ) = ಚಿಪ್ಪು (the oyster shell)
ಮುಕ್ತಾನ್ವಿತಾ (मुक्तान्विता, muktānvitā) = ಮುತ್ತಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು (holding a pearl)
ಯಥಾ (यथा, yathā) = ಹೇಗೋ ಹಾಗೆ (just as)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಕವಿಯ ಮಾತು ರಸವುಳ್ಳದ್ದಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಹರಿಯ ಹೆಸರಿನ ಮುದ್ರೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಬಲ್ಲವರು ಅದನ್ನು ಆದರದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಳಗೆ ಮುತ್ತಿದ್ದ ಚಿಪ್ಪನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Even when a poet’s speech is full of flavour, those who know receive it with reverence only when it bears the stamp of Hari’s name, just as an oyster shell is prized when it holds a pearl.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಅಂಕಿತ ಎಂದರೆ ಮುದ್ರೆ ಒತ್ತಿದ್ದು. ಕನ್ನಡದ ದಾಸಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಂಕಿತನಾಮ ಎಂಬುದು ಇದೇ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ. ಪುರಂದರವಿಠಲ, ಕನಕನಾಥ ಎಂಬ ಅಂಕಿತಗಳು ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಮಾತನ್ನೇ ನೆನಪಿಸುತ್ತವೆ.

Ankita means stamped. In Kannada dasa literature the ankitanama is used in exactly this sense. Signatures such as Purandara Vithala carry the same idea as this verse.

ಚಿಪ್ಪಿನ ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಿದೆ. ಚಿಪ್ಪೇ ಬೆಲೆಬಾಳುವುದಲ್ಲ, ಆದರೆ ಮುತ್ತನ್ನು ಹೊತ್ತ ಚಿಪ್ಪಿಗೆ ಬೆಲೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಕಾವ್ಯದ ಸೌಂದರ್ಯ ಚಿಪ್ಪು, ಒಳಗಿನ ವಸ್ತು ಮುತ್ತು.

There is a subtlety in the image of the shell. The shell itself is not precious, but a shell that carries a pearl becomes so. The beauty of the poem is the shell and the matter within is the pearl.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 30. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 30. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಸುಂದರವಾದ ಮಾತಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ವಸ್ತು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದು ಬರೀ ಅಲಂಕಾರ. ಭಾಷಣ, ಜಾಹೀರಾತು, ಬರವಣಿಗೆ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಈ ಮಾತು ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.

Beautiful language with nothing worthwhile inside is mere ornament. The same holds for speeches, advertisements and writing.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ದನಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಅದನ್ನು ಇಂದಿನ ಓದುಗ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಓದಬಹುದು. ಬರಹಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉದ್ದೇಶ, ಒಂದು ತಿರುಳು ಇರಬೇಕು ಎಂಬುದೇ ಅದರ ಮೂಲ ಮಾತು.

The verse speaks in the voice of one particular tradition. A reader today may read it more broadly. Its underlying point is that writing should carry a purpose and a core.