ಕುಮಾರ ಸೂಕ್ತ: ಮಕ್ಕಳ ಆಯುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂತಾನಕ್ಕಾಗಿ ಹೇಳುವ ಸೂಕ್ತ

ಸಂತಾನಕ್ಕಾಗಿ, ಮಕ್ಕಳ ಆಯುಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವ ಸೂಕ್ತ. ಋಗ್ವೇದದ ಮೂರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸೂಕ್ತಗಳಿಂದ ಆಯ್ದ ಮೂವತ್ತಮೂರು ಮಂತ್ರಗಳು.

ಕುಮಾರ ಎಂಬ ಪದ ಇಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ: ಸಹದೇವನ ಮಗನಾದ ಕುಮಾರನೆಂಬ ರಾಜಕುಮಾರ; ತಾಯಿ ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಹೊತ್ತ ಕುಮಾರ, ಅಂದರೆ ಅರಣಿಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ ಅಗ್ನಿ; ಮತ್ತು ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಮ್ ಎಂಬ ಮಂತ್ರ. ಈ ಮೂರು ಎಳೆಗಳಿಂದಲೇ ಇದು ಕುಮಾರ ಸೂಕ್ತವಾಯಿತು.

---

ಸ್ವರಸಹಿತ ಪಾಠ

ಋಗ್ವೇದ 4.15: ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಕುಮಾರ ಸಾಹದೇವ್ಯ

ಅ॒ಗ್ನಿರ್ಹೋತಾ᳚ ನೋ ಅಧ್ವ॒ರೇ ವಾ॒ಜೀ ಸನ್ಪರಿ॑ ಣೀಯತೇ ।
ದೇ॒ವೋ ದೇ॒ವೇಷು॑ ಯ॒ಜ್ಞಿಯ॑: ॥ 1

ಪರಿ॑ ತ್ರಿವಿ॒ಷ್ಟ್ಯ॑ಧ್ವ॒ರಂ ಯಾತ್ಯ॒ಗ್ನೀ ರ॒ಥೀರಿ॑ವ ।
ಆ ದೇ॒ವೇಷು॒ ಪ್ರಯೋ॒ ದಧ॑ತ್ ॥ 2

ಪರಿ॒ ವಾಜ॑ಪತಿಃ ಕ॒ವಿರ॒ಗ್ನಿರ್ಹ॒ವ್ಯಾನ್ಯ॑ಕ್ರಮೀತ್ ।
ದಧ॒ದ್ರತ್ನಾ᳚ನಿ ದಾ॒ಶುಷೇ᳚ ॥ 3

ಅ॒ಯಂ ಯಃ ಸೃಞ್ಜ॑ಯೇ ಪು॒ರೋ ದೈ᳚ವವಾ॒ತೇ ಸ॑ಮಿ॒ಧ್ಯತೇ᳚ ।
ದ್ಯು॒ಮಾಁ ಅ॑ಮಿತ್ರ॒ದಮ್ಭ॑ನಃ ॥ 4

ಅಸ್ಯ॑ ಘಾ ವೀ॒ರ ಈವ॑ತೋ॒ಽಗ್ನೇರೀ᳚ಶೀತ॒ ಮರ್ತ್ಯ॑: ।
ತಿ॒ಗ್ಮಜ᳚ಮ್ಭಸ್ಯ ಮೀ॒ಳ್ಹುಷ॑: ॥ 5

ತಮರ್ವ᳚ನ್ತಂ॒ ನ ಸಾ᳚ನ॒ಸಿಮ॑ರು॒ಷಂ ನ ದಿ॒ವಃ ಶಿಶುಮ್᳚ ।
ಮ॒ರ್ಮೃ॒ಜ್ಯನ್ತೇ᳚ ದಿ॒ವೇದಿ॑ವೇ ॥ 6

ಬೋಧ॒ದ್ಯನ್ಮಾ॒ ಹರಿ॑ಭ್ಯಾಂ ಕುಮಾ॒ರಃ ಸಾ᳚ಹದೇ॒ವ್ಯಃ ।
ಅಚ್ಛಾ॒ ನ ಹೂ॒ತ ಉದ॑ರಮ್ ॥ 7

ಉ॒ತ ತ್ಯಾ ಯ॑ಜ॒ತಾ ಹರೀ᳚ ಕುಮಾ॒ರಾತ್ಸಾ᳚ಹದೇ॒ವ್ಯಾತ್ ।
ಪ್ರಯ॑ತಾ ಸ॒ದ್ಯ ಆ ದ॑ದೇ ॥ 8

ಏ॒ಷ ವಾಂ᳚ ದೇವಾವಶ್ವಿನಾ ಕುಮಾ॒ರಃ ಸಾ᳚ಹದೇ॒ವ್ಯಃ ।
ದೀ॒ರ್ಘಾಯು॑ರಸ್ತು॒ ಸೋಮ॑ಕಃ ॥ 9

ತಂ ಯು॒ವಂ ದೇ᳚ವಾವಶ್ವಿನಾ ಕುಮಾ॒ರಂ ಸಾ᳚ಹದೇ॒ವ್ಯಮ್ ।
ದೀ॒ರ್ಘಾಯು॑ಷಂ ಕೃಣೋತನ ॥ 10

ಋಗ್ವೇದ 5.2: ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಹೊತ್ತ ಕುಮಾರ

ಕು॒ಮಾ॒ರಂ ಮಾ॒ತಾ ಯು॑ವ॒ತಿಃ ಸಮು॑ಬ್ಧಂ॒ ಗುಹಾ᳚ ಬಿಭರ್ತಿ॒ ನ ದ॑ದಾತಿ ಪಿ॒ತ್ರೇ ।
ಅನೀ᳚ಕಮಸ್ಯ॒ ನ ಮಿ॒ನಜ್ಜನಾ᳚ಸಃ ಪು॒ರಃ ಪ॑ಶ್ಯನ್ತಿ॒ ನಿಹಿ॑ತಮರ॒ತೌ ॥ 11

ಕಮೇ॒ತಂ ತ್ವಂ ಯು॑ವತೇ ಕುಮಾ॒ರಂ ಪೇಷೀ᳚ ಬಿಭರ್ಷಿ॒ ಮಹಿ॑ಷೀ ಜಜಾನ ।
ಪೂ॒ರ್ವೀರ್ಹಿ ಗರ್ಭ॑: ಶ॒ರದೋ᳚ ವ॒ವರ್ಧಾಪ॑ಶ್ಯಂ ಜಾ॒ತಂ ಯದಸೂ᳚ತ ಮಾ॒ತಾ ॥ 12

ಹಿರ᳚ಣ್ಯದನ್ತಂ॒ ಶುಚಿ॑ವರ್ಣಮಾ॒ರಾತ್ ಕ್ಷೇತ್ರಾ᳚ದಪಶ್ಯ॒ಮಾಯು॑ಧಾ॒ ಮಿಮಾ᳚ನಮ್ ।
ದ॒ದಾ॒ನೋ ಅ॑ಸ್ಮಾ ಅ॒ಮೃತಂ᳚ ವಿ॒ಪೃಕ್ವ॒ತ್ಕಿಂ ಮಾಮ॑ನಿ॒ನ್ದ್ರಾಃ ಕೃ॑ಣವನ್ನನು॒ಕ್ಥಾಃ ॥ 13

ಕ್ಷೇತ್ರಾ᳚ದಪಶ್ಯಂ ಸನು॒ತಶ್ಚರ᳚ನ್ತಂ ಸು॒ಮದ್ಯೂ॒ಥಂ ನ ಪು॒ರು ಶೋಭ॑ಮಾನಮ್ ।
ನ ತಾ ಅ॑ಗೃಭ್ರ॒ನ್ನಜ॑ನಿಷ್ಟ॒ ಹಿ ಷಃ ಪಲಿ॑ಕ್ನೀ॒ರಿದ್ಯು॑ವ॒ತಯೋ᳚ ಭವನ್ತಿ ॥ 14

ಕೇ ಮೇ᳚ ಮರ್ಯ॒ಕಂ ವಿ ಯ॑ವನ್ತ॒ ಗೋಭಿ॒ರ್ನ ಯೇಷಾಂ᳚ ಗೋ॒ಪಾ ಅರ॑ಣಶ್ಚಿ॒ದಾಸ॑ ।
ಯ ಈಂ᳚ ಜಗೃ॒ಭುರವ॒ ತೇ ಸೃ॑ಜ॒ನ್ತ್ವಾಜಾ᳚ತಿ ಪ॒ಶ್ವ ಉಪ॑ ನಶ್ಚಿಕಿ॒ತ್ವಾನ್ ॥ 15

ವ॒ಸಾಂ ರಾಜಾ᳚ನಂ ವಸ॒ತಿಂ ಜನಾ᳚ನಾ॒ಮರಾ᳚ತಯೋ॒ ನಿ ದ॑ಧು॒ರ್ಮರ್ತ್ಯೇ᳚ಷು ।
ಬ್ರಹ್ಮಾ॒ಣ್ಯತ್ರೇ॒ರವ॒ ತಂ ಸೃ॑ಜನ್ತು ನಿನ್ದಿ॒ತಾರೋ॒ ನಿನ್ದ್ಯಾ᳚ಸೋ ಭವನ್ತು ॥ 16

ಶುನ॑ಶ್ಚಿ॒ಚ್ಛೇಪಂ॒ ನಿದಿ॑ತಂ ಸ॒ಹಸ್ರಾ॒ದ್ಯೂಪಾ᳚ದಮುಞ್ಚೋ॒ ಅಶ॑ಮಿಷ್ಟ॒ ಹಿ ಷಃ ।
ಏ॒ವಾಸ್ಮದ॑ಗ್ನೇ॒ ವಿ ಮು॑ಮುಗ್ಧಿ॒ ಪಾಶಾ॒ನ್ ಹೋತ॑ಶ್ಚಿಕಿತ್ವೈ॒ಹ ತೂ ನಿ॒ಷದ್ಯ॑ ॥ 17

ಹೃ॒ಣೀ॒ಯಮಾ᳚ನೋ॒ ಅಪ॒ ಹಿ ಮದೈಯೇ॒: ಪ್ರ ಮೇ᳚ ದೇ॒ವಾನಾಂ᳚ ವ್ರತ॒ಪಾ ಉ॑ವಾಚ ।
ಇನ್ದ್ರೋ᳚ ವಿ॒ದ್ವಾಁ ಅನು॒ ಹಿ ತ್ವಾ᳚ ಚ॒ಚಕ್ಷ॒ ತೇನಾ॒ಹಮ॑ಗ್ನೇ॒ ಅನು॑ಶಿಷ್ಟ॒ ಆಗಾ᳚ಮ್ ॥ 18

ವಿ ಜ್ಯೋತಿ॑ಷಾ ಬೃಹ॒ತಾ ಭಾ᳚ತ್ಯ॒ಗ್ನಿರಾ॒ವಿರ್ವಿಶ್ವಾ᳚ನಿ ಕೃಣುತೇ ಮಹಿ॒ತ್ವಾ ।
ಪ್ರಾದೇ᳚ವೀರ್ಮಾ॒ಯಾಃ ಸ॑ಹತೇ ದು॒ರೇವಾ॒: ಶಿಶೀ᳚ತೇ॒ ಶೃಙ್ಗೇ॒ ರಕ್ಷ॑ಸೇ ವಿ॒ನಿಕ್ಷೇ᳚ ॥ 19

ಉ॒ತ ಸ್ವಾ॒ನಾಸೋ᳚ ದಿ॒ವಿ ಷ᳚ನ್ತ್ವ॒ಗ್ನೇಸ್ತಿ॒ಗ್ಮಾಯು॑ಧಾ॒ ರಕ್ಷ॑ಸೇ॒ ಹನ್ತ॒ವಾ ಉ॑ ।
ಮದೇ᳚ ಚಿದಸ್ಯ॒ ಪ್ರ ರು॑ಜನ್ತಿ॒ ಭಾಮಾ॒ ನ ವ॑ರನ್ತೇ ಪರಿ॒ಬಾಧೋ॒ ಅದೇ᳚ವೀಃ ॥ 20

ಏ॒ತಂ ತೇ॒ ಸ್ತೋಮಂ᳚ ತುವಿಜಾತ॒ ವಿಪ್ರೋ॒ ರಥಂ॒ ನ ಧೀರ॒: ಸ್ವಪಾ᳚ ಅತಕ್ಷಮ್ ।
ಯದೀದ॑ಗ್ನೇ॒ ಪ್ರತಿ॒ ತ್ವಂ ದೇ᳚ವ॒ ಹರ್ಯಾ॒: ಸ್ವ॑ರ್ವತೀರ॒ಪ ಏ᳚ನಾ ಜಯೇಮ ॥ 21

ತು॒ವಿ॒ಗ್ರೀವೋ᳚ ವೃಷ॒ಭೋ ವಾ᳚ವೃಧಾ॒ನೋ᳚ಽಶ॒ತ್ರ್ವ॒ರ್ಯಃ ಸಮ॑ಜಾತಿ॒ ವೇದ॑: ।
ಇತೀ॒ಮಮ॒ಗ್ನಿಮ॒ಮೃತಾ᳚ ಅವೋಚನ್ಬ॒ರ್ಹಿಷ್ಮ॑ತೇ॒ ಮನ॑ವೇ॒ ಶರ್ಮ॑ ಯಂಸದ್ಧ॒ವಿಷ್ಮ॑ತೇ॒ ಮನ॑ವೇ॒ ಶರ್ಮ॑ ಯಂಸತ್ ॥ 22

ಋಗ್ವೇದ 10.62: ಅಂಗಿರಸರಿಗೆ ಮತ್ತು ದಾನಿಗಳಿಗೆ

ಯೇ ಯ॒ಜ್ಞೇನ॒ ದಕ್ಷಿ॑ಣಯಾ॒ ಸಮ॑ಕ್ತಾ॒ ಇನ್ದ್ರ॑ಸ್ಯ ಸ॒ಖ್ಯಮ॑ಮೃತ॒ತ್ವಮಾ᳚ನ॒ಶ ।
ತೇಭ್ಯೋ᳚ ಭ॒ದ್ರಮ᳚ಙ್ಗಿರಸೋ ವೋ ಅಸ್ತು॒ ಪ್ರತಿ॑ ಗೃಭ್ಣೀತ ಮಾನ॒ವಂ ಸು॑ಮೇಧಸಃ ॥ 23

ಯ ಉ॒ದಾಜ᳚ನ್ಪಿ॒ತರೋ᳚ ಗೋ॒ಮಯಂ॒ ವಸ್ವೃ॒ತೇನಾಭಿ᳚ನ್ದನ್ಪರಿವತ್ಸ॒ರೇ ವ॒ಲಮ್ ।
ದೀ॒ರ್ಘಾ॒ಯು॒ತ್ವಮ᳚ಙ್ಗಿರಸೋ ವೋ ಅಸ್ತು॒ ಪ್ರತಿ॑ ಗೃಭ್ಣೀತ ಮಾನ॒ವಂ ಸು॑ಮೇಧಸಃ ॥ 24

ಯ ಋ॒ತೇನ॒ ಸೂರ್ಯ॒ಮಾರೋ᳚ಹಯನ್ ದಿ॒ವ್ಯಪ್ರ॑ಥಯನ್ ಪೃಥಿ॒ವೀಂ ಮಾ॒ತರಂ॒ ವಿ ।
ಸು॒ಪ್ರ॒ಜಾ॒ಸ್ತ್ವಮ᳚ಙ್ಗಿರಸೋ ವೋ ಅಸ್ತು॒ ಪ್ರತಿ॑ ಗೃಭ್ಣೀತ ಮಾನ॒ವಂ ಸು॑ಮೇಧಸಃ ॥ 25

ಅ॒ಯಂ ನಾಭಾ᳚ ವದತಿ ವ॒ಲ್ಗು ವೋ᳚ ಗೃ॒ಹೇ ದೇವ॑ಪುತ್ರಾ ಋಷಯ॒ಸ್ತಚ್ಛೃ॑ಣೋತನ ।
ಸು॒ಬ್ರ॒ಹ್ಮ॒ಣ್ಯಮ᳚ಙ್ಗಿರಸೋ ವೋ ಅಸ್ತು॒ ಪ್ರತಿ॑ ಗೃಭ್ಣೀತ ಮಾನ॒ವಂ ಸು॑ಮೇಧಸಃ ॥ 26

ವಿರೂ᳚ಪಾಸ॒ ಇದೃಷ॑ಯ॒ಸ್ತ ಇದ್ಗ॑ಮ್ಭೀ॒ರವೇ᳚ಪಸಃ ।
ತೇ ಅಙ್ಗಿ॑ರಸಃ ಸೂ॒ನವ॒ಸ್ತೇ ಅ॒ಗ್ನೇಃ ಪರಿ॑ ಜಜ್ಞಿರೇ ॥ 27

ಯೇ ಅ॒ಗ್ನೇಃ ಪರಿ॑ ಜಜ್ಞಿ॒ರೇ ವಿರೂ᳚ಪಾಸೋ ದಿ॒ವಸ್ಪರಿ॑ ।
ನವ॑ಗ್ವೋ॒ ನು ದಶ॑ಗ್ವೋ॒ ಅಙ್ಗಿ॑ರಸ್ತಮ॒: ಸಚಾ᳚ ದೇ॒ವೇಷು॑ ಮಂಹತೇ ॥ 28

ಇನ್ದ್ರೇ᳚ಣ ಯು॒ಜಾ ನಿಃ ಸೃ॑ಜನ್ತ ವಾ॒ಘತೋ᳚ ವ್ರ॒ಜಂ ಗೋಮ᳚ನ್ತಮ॒ಶ್ವಿನ᳚ಮ್ ।
ಸ॒ಹಸ್ರಂ᳚ ಮೇ॒ ದದ॑ತೋ ಅಷ್ಟಕ॒ರ್ಣ್ಯಃ ಶ್ರವೋ᳚ ದೇ॒ವೇಷ್ವ॑ಕ್ರತ ॥ 29

ಪ್ರ ನೂ॒ನಂ ಜಾ᳚ಯತಾಮ॒ಯಂ ಮನು॒ಸ್ತೋಕ್ಮೇ᳚ವ ರೋಹತು ।
ಯಃ ಸ॒ಹಸ್ರಂ᳚ ಶ॒ತಾಶ್ವಂ᳚ ಸ॒ದ್ಯೋ ದಾ॒ನಾಯ॒ ಮಂಹ॑ತೇ ॥ 30

ನ ತಮ॑ಶ್ನೋತಿ॒ ಕಶ್ಚ॒ನ ದಿ॒ವ ಇ॑ವ॒ ಸಾನ್ವಾ॒ರಭ᳚ಮ್ ।
ಸಾ॒ವ॒ರ್ಣ್ಯಸ್ಯ॒ ದಕ್ಷಿ॑ಣಾ॒ ವಿ ಸಿನ್ಧು॑ರಿವ ಪಪ್ರಥೇ ॥ 31

ಉ॒ತ ದಾ॒ಸಾ ಪ॑ರಿ॒ವಿಷೇ॒ ಸ್ಮದ್ದಿ॑ಷ್ಟೀ॒ ಗೋಪ॑ರೀಣಸಾ ।
ಯದು॑ಸ್ತು॒ರ್ವಶ್ಚ॑ ಮಾಮಹೇ ॥ 32

ಸ॒ಹ॒ಸ್ರ॒ದಾ ಗ್ರಾ᳚ಮ॒ಣೀರ್ಮಾ ರಿ॑ಷ॒ನ್ಮನುಃ॒ ಸೂರ್ಯೇ᳚ಣಾಸ್ಯ॒ ಯತ॑ಮಾನೈತು॒ ದಕ್ಷಿ॑ಣಾ ।
ಸಾವ᳚ರ್ಣೇರ್ದೇ॒ವಾಃ ಪ್ರ ತಿ॑ರ॒ನ್ತ್ವಾಯು॒ರ್ಯಸ್ಮಿ॒ನ್ನಶ್ರಾ᳚ನ್ತಾ॒ ಅಸ॑ನಾಮ॒ ವಾಜ᳚ಮ್ ॥ 33

ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಠText in Devanagari

अ॒ग्निर्होता᳚ नो अध्व॒रे वा॒जी सन्परि॑ णीयते ।
दे॒वो दे॒वेषु॑ य॒ज्ञिय॑ः ॥ 1

परि॑ त्रिवि॒ष्ट्य॑ध्व॒रं यात्य॒ग्नी र॒थीरि॑व ।
आ दे॒वेषु॒ प्रयो॒ दध॑त् ॥ 2

परि॒ वाज॑पतिः क॒विर॒ग्निर्ह॒व्यान्य॑क्रमीत् ।
दध॒द्रत्ना᳚नि दा॒शुषे᳚ ॥ 3

अ॒यं यः सृञ्ज॑ये पु॒रो दै᳚ववा॒ते स॑मि॒ध्यते᳚ ।
द्यु॒माँ अ॑मित्र॒दम्भ॑नः ॥ 4

अस्य॑ घा वी॒र ईव॑तो॒ऽग्नेरी᳚शीत॒ मर्त्य॑ः ।
ति॒ग्मज᳚म्भस्य मी॒ळ्हुष॑ः ॥ 5

तमर्व᳚न्तं॒ न सा᳚न॒सिम॑रु॒षं न दि॒वः शिशुम्᳚ ।
म॒र्मृ॒ज्यन्ते᳚ दि॒वेदि॑वे ॥ 6

बोध॒द्यन्मा॒ हरि॑भ्यां कुमा॒रः सा᳚हदे॒व्यः ।
अच्छा॒ न हू॒त उद॑रम् ॥ 7

उ॒त त्या य॑ज॒ता हरी᳚ कुमा॒रात्सा᳚हदे॒व्यात् ।
प्रय॑ता स॒द्य आ द॑दे ॥ 8

ए॒ष वां᳚ देवावश्विना कुमा॒रः सा᳚हदे॒व्यः ।
दी॒र्घायु॑रस्तु॒ सोम॑कः ॥ 9

तं यु॒वं दे᳚वावश्विना कुमा॒रं सा᳚हदे॒व्यम् ।
दी॒र्घायु॑षं कृणोतन ॥ 10

ಋಗ್ವೇದ 5.2: ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಹೊತ್ತ ಕುಮಾರ

कु॒मा॒रं मा॒ता यु॑व॒तिः समु॑ब्धं॒ गुहा᳚ बिभर्ति॒ न द॑दाति पि॒त्रे ।
अनी᳚कमस्य॒ न मि॒नज्जना᳚सः पु॒रः प॑श्यन्ति॒ निहि॑तमर॒तौ ॥ 11

कमे॒तं त्वं यु॑वते कुमा॒रं पेषी᳚ बिभर्षि॒ महि॑षी जजान ।
पू॒र्वीर्हि गर्भ॑ः श॒रदो᳚ व॒वर्धाप॑श्यं जा॒तं यदसू᳚त मा॒ता ॥ 12

हिर᳚ण्यदन्तं॒ शुचि॑वर्णमा॒रात् क्षेत्रा᳚दपश्य॒मायु॑धा॒ मिमा᳚नम् ।
द॒दा॒नो अ॑स्मा अ॒मृतं᳚ वि॒पृक्व॒त्किं माम॑नि॒न्द्राः कृ॑णवन्ननु॒क्थाः ॥ 13

क्षेत्रा᳚दपश्यं सनु॒तश्चर᳚न्तं सु॒मद्यू॒थं न पु॒रु शोभ॑मानम् ।
न ता अ॑गृभ्र॒न्नज॑निष्ट॒ हि षः पलि॑क्नी॒रिद्यु॑व॒तयो᳚ भवन्ति ॥ 14

के मे᳚ मर्य॒कं वि य॑वन्त॒ गोभि॒र्न येषां᳚ गो॒पा अर॑णश्चि॒दास॑ ।
य ईं᳚ जगृ॒भुरव॒ ते सृ॑ज॒न्त्वाजा᳚ति प॒श्व उप॑ नश्चिकि॒त्वान् ॥ 15

व॒सां राजा᳚नं वस॒तिं जना᳚ना॒मरा᳚तयो॒ नि द॑धु॒र्मर्त्ये᳚षु ।
ब्रह्मा॒ण्यत्रे॒रव॒ तं सृ॑जन्तु निन्दि॒तारो॒ निन्द्या᳚सो भवन्तु ॥ 16

शुन॑श्चि॒च्छेपं॒ निदि॑तं स॒हस्रा॒द्यूपा᳚दमुञ्चो॒ अश॑मिष्ट॒ हि षः ।
ए॒वास्मद॑ग्ने॒ वि मु॑मुग्धि॒ पाशा॒न् होत॑श्चिकित्वै॒ह तू नि॒षद्य॑ ॥ 17

हृ॒णी॒यमा᳚नो॒ अप॒ हि मदैये॒ः प्र मे᳚ दे॒वानां᳚ व्रत॒पा उ॑वाच ।
इन्द्रो᳚ वि॒द्वाँ अनु॒ हि त्वा᳚ च॒चक्ष॒ तेना॒हम॑ग्ने॒ अनु॑शिष्ट॒ आगा᳚म् ॥ 18

वि ज्योति॑षा बृह॒ता भा᳚त्य॒ग्निरा॒विर्विश्वा᳚नि कृणुते महि॒त्वा ।
प्रादे᳚वीर्मा॒याः स॑हते दु॒रेवा॒ः शिशी᳚ते॒ शृङ्गे॒ रक्ष॑से वि॒निक्षे᳚ ॥ 19

उ॒त स्वा॒नासो᳚ दि॒वि ष᳚न्त्व॒ग्नेस्ति॒ग्मायु॑धा॒ रक्ष॑से॒ हन्त॒वा उ॑ ।
मदे᳚ चिदस्य॒ प्र रु॑जन्ति॒ भामा॒ न व॑रन्ते परि॒बाधो॒ अदे᳚वीः ॥ 20

ए॒तं ते॒ स्तोमं᳚ तुविजात॒ विप्रो॒ रथं॒ न धीर॒ः स्वपा᳚ अतक्षम् ।
यदीद॑ग्ने॒ प्रति॒ त्वं दे᳚व॒ हर्या॒ः स्व॑र्वतीर॒प ए᳚ना जयेम ॥ 21

तु॒वि॒ग्रीवो᳚ वृष॒भो वा᳚वृधा॒नो᳚ऽश॒त्र्व॒र्यः सम॑जाति॒ वेद॑ः ।
इती॒मम॒ग्निम॒मृता᳚ अवोचन्ब॒र्हिष्म॑ते॒ मन॑वे॒ शर्म॑ यंसद्ध॒विष्म॑ते॒ मन॑वे॒ शर्म॑ यंसत् ॥ 22

ಋಗ್ವೇದ 10.62: ಅಂಗಿರಸರಿಗೆ ಮತ್ತು ದಾನಿಗಳಿಗೆ

ये य॒ज्ञेन॒ दक्षि॑णया॒ सम॑क्ता॒ इन्द्र॑स्य स॒ख्यम॑मृत॒त्वमा᳚न॒श ।
तेभ्यो᳚ भ॒द्रम᳚ङ्गिरसो वो अस्तु॒ प्रति॑ गृभ्णीत मान॒वं सु॑मेधसः ॥ 23

य उ॒दाज᳚न्पि॒तरो᳚ गो॒मयं॒ वस्वृ॒तेनाभि᳚न्दन्परिवत्स॒रे व॒लम् ।
दी॒र्घा॒यु॒त्वम᳚ङ्गिरसो वो अस्तु॒ प्रति॑ गृभ्णीत मान॒वं सु॑मेधसः ॥ 24

य ऋ॒तेन॒ सूर्य॒मारो᳚हयन् दि॒व्यप्र॑थयन् पृथि॒वीं मा॒तरं॒ वि ।
सु॒प्र॒जा॒स्त्वम᳚ङ्गिरसो वो अस्तु॒ प्रति॑ गृभ्णीत मान॒वं सु॑मेधसः ॥ 25

अ॒यं नाभा᳚ वदति व॒ल्गु वो᳚ गृ॒हे देव॑पुत्रा ऋषय॒स्तच्छृ॑णोतन ।
सु॒ब्र॒ह्म॒ण्यम᳚ङ्गिरसो वो अस्तु॒ प्रति॑ गृभ्णीत मान॒वं सु॑मेधसः ॥ 26

विरू᳚पास॒ इदृष॑य॒स्त इद्ग॑म्भी॒रवे᳚पसः ।
ते अङ्गि॑रसः सू॒नव॒स्ते अ॒ग्नेः परि॑ जज्ञिरे ॥ 27

ये अ॒ग्नेः परि॑ जज्ञि॒रे विरू᳚पासो दि॒वस्परि॑ ।
नव॑ग्वो॒ नु दश॑ग्वो॒ अङ्गि॑रस्तम॒ः सचा᳚ दे॒वेषु॑ मंहते ॥ 28

इन्द्रे᳚ण यु॒जा निः सृ॑जन्त वा॒घतो᳚ व्र॒जं गोम᳚न्तम॒श्विन᳚म् ।
स॒हस्रं᳚ मे॒ दद॑तो अष्टक॒र्ण्यः श्रवो᳚ दे॒वेष्व॑क्रत ॥ 29

प्र नू॒नं जा᳚यताम॒यं मनु॒स्तोक्मे᳚व रोहतु ।
यः स॒हस्रं᳚ श॒ताश्वं᳚ स॒द्यो दा॒नाय॒ मंह॑ते ॥ 30

न तम॑श्नोति॒ कश्च॒न दि॒व इ॑व॒ सान्वा॒रभ᳚म् ।
सा॒व॒र्ण्यस्य॒ दक्षि॑णा॒ वि सिन्धु॑रिव पप्रथे ॥ 31

उ॒त दा॒सा प॑रि॒विषे॒ स्मद्दि॑ष्टी॒ गोप॑रीणसा ।
यदु॑स्तु॒र्वश्च॑ मामहे ॥ 32

स॒ह॒स्र॒दा ग्रा᳚म॒णीर्मा रि॑ष॒न्मनुः॒ सूर्ये᳚णास्य॒ यत॑मानैतु॒ दक्षि॑णा ।
साव᳚र्णेर्दे॒वाः प्र ति॑र॒न्त्वायु॒र्यस्मि॒न्नश्रा᳚न्ता॒ अस॑नाम॒ वाज᳚म् ॥ 33

English IAST ಲಿಪ್ಯಂತರದಲ್ಲಿ ಪಾಠText in English IAST transliteration

a̱gnirhotā̋ no adhva̱re vā̱jī sanparí ṇīyate |
de̱vo de̱veṣú ya̱jñiyáḥ || 1

parí trivi̱ṣṭyádhva̱raṃ yātya̱gnī ra̱thīríva |
ā de̱veṣu̱ prayo̱ dadhát || 2

pari̱ vājápatiḥ ka̱vira̱gnirha̱vyānyákramīt |
dadha̱dratnā̋ni dā̱śuṣe̋ || 3

a̱yaṃ yaḥ sṛñjáye pu̱ro dai̋vavā̱te sámi̱dhyate̋ |
dyu̱mā~ ámitra̱dambhánaḥ || 4

asyá ghā vī̱ra īváto̱’gnerī̋śīta̱ martyáḥ |
ti̱gmaja̋mbhasya mī̱ḻhuṣáḥ || 5

tamarva̋nta̱ṃ na sā̋na̱simáru̱ṣaṃ na di̱vaḥ śiśűm |
ma̱rmṛ̱jyante̋ di̱vedíve || 6

bodha̱dyanmā̱ haríbhyāṃ kumā̱raḥ sā̋hade̱vyaḥ |
acchā̱ na hū̱ta udáram || 7

u̱ta tyā yája̱tā harī̋ kumā̱rātsā̋hade̱vyāt |
prayátā sa̱dya ā dáde || 8

e̱ṣa vā̋ṃ devāvaśvinā kumā̱raḥ sā̋hade̱vyaḥ |
dī̱rghāyúrastu̱ somákaḥ || 9

taṃ yu̱vaṃ de̋vāvaśvinā kumā̱raṃ sā̋hade̱vyam |
dī̱rghāyúṣaṃ kṛṇotana || 10

ಋಗ್ವೇದ 5.2: ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಹೊತ್ತ ಕುಮಾರ

ku̱mā̱raṃ mā̱tā yúva̱tiḥ samúbdha̱ṃ guhā̋ bibharti̱ na dádāti pi̱tre |
anī̋kamasya̱ na mi̱najjanā̋saḥ pu̱raḥ páśyanti̱ nihítamara̱tau || 11

kame̱taṃ tvaṃ yúvate kumā̱raṃ peṣī̋ bibharṣi̱ mahíṣī jajāna |
pū̱rvīrhi garbháḥ śa̱radő va̱vardhāpáśyaṃ jā̱taṃ yadasū̋ta mā̱tā || 12

hira̋ṇyadanta̱ṃ śucívarṇamā̱rāt kṣetrā̋dapaśya̱māyúdhā̱ mimā̋nam |
da̱dā̱no ásmā a̱mṛta̋ṃ vi̱pṛkva̱tkiṃ māmáni̱ndrāḥ kṛ́ṇavannanu̱kthāḥ || 13

kṣetrā̋dapaśyaṃ sanu̱taścara̋ntaṃ su̱madyū̱thaṃ na pu̱ru śobhámānam |
na tā ágṛbhra̱nnajániṣṭa̱ hi ṣaḥ palíknī̱ridyúva̱tayő bhavanti || 14

ke me̋ marya̱kaṃ vi yávanta̱ gobhi̱rna yeṣā̋ṃ go̱pā aráṇaści̱dāsá |
ya ī̋ṃ jagṛ̱bhurava̱ te sṛ́ja̱ntvājā̋ti pa̱śva upá naściki̱tvān || 15

va̱sāṃ rājā̋naṃ vasa̱tiṃ janā̋nā̱marā̋tayo̱ ni dádhu̱rmartye̋ṣu |
brahmā̱ṇyatre̱rava̱ taṃ sṛ́jantu nindi̱tāro̱ nindyā̋so bhavantu || 16

śunáści̱cchepa̱ṃ nidítaṃ sa̱hasrā̱dyūpā̋damuñco̱ aśámiṣṭa̱ hi ṣaḥ |
e̱vāsmadágne̱ vi múmugdhi̱ pāśā̱n hotáścikitvai̱ha tū ni̱ṣadyá || 17

hṛ̱ṇī̱yamā̋no̱ apa̱ hi madaiye̱ḥ pra me̋ de̱vānā̋ṃ vrata̱pā úvāca |
indrő vi̱dvā~ anu̱ hi tvā̋ ca̱cakṣa̱ tenā̱hamágne̱ anúśiṣṭa̱ āgā̋m || 18

vi jyotíṣā bṛha̱tā bhā̋tya̱gnirā̱virviśvā̋ni kṛṇute mahi̱tvā |
prāde̋vīrmā̱yāḥ sáhate du̱revā̱ḥ śiśī̋te̱ śṛṅge̱ rakṣáse vi̱nikṣe̋ || 19

u̱ta svā̱nāső di̱vi ṣa̋ntva̱gnesti̱gmāyúdhā̱ rakṣáse̱ hanta̱vā ú |
made̋ cidasya̱ pra rújanti̱ bhāmā̱ na várante pari̱bādho̱ ade̋vīḥ || 20

e̱taṃ te̱ stoma̋ṃ tuvijāta̱ vipro̱ ratha̱ṃ na dhīra̱ḥ svapā̋ atakṣam |
yadīdágne̱ prati̱ tvaṃ de̋va̱ haryā̱ḥ svárvatīra̱pa e̋nā jayema || 21

tu̱vi̱grīvő vṛṣa̱bho vā̋vṛdhā̱nő’śa̱trva̱ryaḥ samájāti̱ vedáḥ |
itī̱mama̱gnima̱mṛtā̋ avocanba̱rhiṣmáte̱ manáve̱ śarmá yaṃsaddha̱viṣmáte̱ manáve̱ śarmá yaṃsat || 22

ಋಗ್ವೇದ 10.62: ಅಂಗಿರಸರಿಗೆ ಮತ್ತು ದಾನಿಗಳಿಗೆ

ye ya̱jñena̱ dakṣíṇayā̱ samáktā̱ indrásya sa̱khyamámṛta̱tvamā̋na̱śa |
tebhyő bha̱drama̋ṅgiraso vo astu̱ pratí gṛbhṇīta māna̱vaṃ súmedhasaḥ || 23

ya u̱dāja̋npi̱tarő go̱maya̱ṃ vasvṛ̱tenābhi̋ndanparivatsa̱re va̱lam |
dī̱rghā̱yu̱tvama̋ṅgiraso vo astu̱ pratí gṛbhṇīta māna̱vaṃ súmedhasaḥ || 24

ya ṛ̱tena̱ sūrya̱mārőhayan di̱vyapráthayan pṛthi̱vīṃ mā̱tara̱ṃ vi |
su̱pra̱jā̱stvama̋ṅgiraso vo astu̱ pratí gṛbhṇīta māna̱vaṃ súmedhasaḥ || 25

a̱yaṃ nābhā̋ vadati va̱lgu vő gṛ̱he deváputrā ṛṣaya̱stacchṛ́ṇotana |
su̱bra̱hma̱ṇyama̋ṅgiraso vo astu̱ pratí gṛbhṇīta māna̱vaṃ súmedhasaḥ || 26

virū̋pāsa̱ idṛṣáya̱sta idgámbhī̱rave̋pasaḥ |
te aṅgírasaḥ sū̱nava̱ste a̱gneḥ parí jajñire || 27

ye a̱gneḥ parí jajñi̱re virū̋pāso di̱vasparí |
navágvo̱ nu daśágvo̱ aṅgírastama̱ḥ sacā̋ de̱veṣú maṃhate || 28

indre̋ṇa yu̱jā niḥ sṛ́janta vā̱ghatő vra̱jaṃ goma̋ntama̱śvina̋m |
sa̱hasra̋ṃ me̱ dadáto aṣṭaka̱rṇyaḥ śravő de̱veṣvákrata || 29

pra nū̱naṃ jā̋yatāma̱yaṃ manu̱stokme̋va rohatu |
yaḥ sa̱hasra̋ṃ śa̱tāśva̋ṃ sa̱dyo dā̱nāya̱ maṃháte || 30

na tamáśnoti̱ kaśca̱na di̱va íva̱ sānvā̱rabha̋m |
sā̱va̱rṇyasya̱ dakṣíṇā̱ vi sindhúriva paprathe || 31

u̱ta dā̱sā pári̱viṣe̱ smaddíṣṭī̱ gopárīṇasā |
yadústu̱rvaścá māmahe || 32

sa̱ha̱sra̱dā grā̋ma̱ṇīrmā ríṣa̱nmanu̱ḥ sūrye̋ṇāsya̱ yatámānaitu̱ dakṣíṇā |
sāva̋rṇerde̱vāḥ pra tíra̱ntvāyu̱ryasmi̱nnaśrā̋ntā̱ asánāma̱ vāja̋m || 33

ಮಂತ್ರಗಳ ಅರ್ಥ

• 1 ನಮ್ಮ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಹೋತೃವಾದ ಅಗ್ನಿ, ವೇಗದ ಕುದುರೆಯಂತೆ, ಸುತ್ತ ಒಯ್ಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಪೂಜಾರ್ಹನಾದ ದೇವನವನು.
  Agni our invoker is led round the rite like a swift steed; a god worthy of worship among the gods.
• 2 ರಥಿಕನಂತೆ ಅಗ್ನಿ ಮೂರು ಬಾರಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಸುತ್ತಿ ಬರುತ್ತಾನೆ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವನ್ನು ಒಯ್ಯುತ್ತಾ.
  Like a charioteer Agni goes three times round the rite, bearing food to the gods.
• 3 ಬಲದ ಒಡೆಯ, ಕವಿಯಾದ ಅಗ್ನಿ ಹವಿಸ್ಸುಗಳ ಸುತ್ತ ನಡೆದ, ಕೊಡುವವನಿಗೆ ರತ್ನಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತಾ.
  Agni, lord of strength and poet, has walked round the offerings, setting treasures for the giver.
• 4 ಸೃಂಜಯನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ದೈವವಾತನ ಮುಂದೆ ಹೊತ್ತಿಸಲ್ಪಡುವ ಈ ಅಗ್ನಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನು, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಮುರಿಯುವವನು.
  This Agni, kindled before Daivavata in the house of Srinjaya, is full of light and breaks the foe.
• 5 ಚೂಪಾದ ಹಲ್ಲಿನ, ಉದಾರನಾದ ಈ ಅಗ್ನಿಯ ವೀರತನವನ್ನು ಪಡೆದ ಮರ್ತ್ಯನು ಒಡೆಯನಾಗುತ್ತಾನೆ.
  The mortal who gains the valour of this Agni, sharp-toothed and bountiful, becomes a master.
• 6 ಗೆಲ್ಲುವ ಕುದುರೆಯನ್ನು ತೊಳೆದು ಒರೆಸುವಂತೆ, ಆಕಾಶದ ಕೆಂಪು ಮಗುವನ್ನು ಶೃಂಗರಿಸುವಂತೆ, ಅವನನ್ನು ದಿನದಿನವೂ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.
  Him they groom day after day, as a winning horse is rubbed down, as the ruddy child of heaven is adorned.
• 7 ಸಹದೇವನ ಮಗನಾದ ಕುಮಾರನು ಎರಡು ಕುದುರೆಗಳೊಡನೆ ನನ್ನನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಿದಾಗ, ಕರೆದವನಂತೆ ನಾನು ಎದ್ದೆ.
  When Kumara, son of Sahadeva, roused me with his two horses, I rose as one called.
• 8 ಸಹದೇವನ ಮಗನಾದ ಕುಮಾರನಿಂದ ಕೊಡಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಪೂಜ್ಯವಾದ ಎರಡು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಅದೇ ದಿನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದೆ.
  And those two worthy horses, offered by Kumara son of Sahadeva, I received that very day.
• 9 ಅಶ್ವಿನಿ ದೇವತೆಗಳೇ, ಸಹದೇವನ ಮಗನಾದ ಈ ಕುಮಾರ ನಿಮ್ಮವನು; ಸೋಮಕನು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವುಳ್ಳವನಾಗಲಿ.
  Ashvins, this Kumara, son of Sahadeva, is yours; may Somaka be long-lived.
• 10 ಅಶ್ವಿನಿ ದೇವತೆಗಳೇ, ಸಹದೇವನ ಮಗನಾದ ಆ ಕುಮಾರನನ್ನು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವುಳ್ಳವನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ.
  Ashvins, make that Kumara, son of Sahadeva, long of life.
• 11 ಎಳೆಯ ತಾಯಿ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟ ಕುಮಾರನನ್ನು ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತಿದ್ದಾಳೆ; ತಂದೆಗೆ ಕೊಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅವನ ಮುಖ ಮಾಸುವುದಿಲ್ಲ; ಜನರು ಅವನನ್ನು ಮುಂದೆ, ಅರಣಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟದ್ದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ.
  The young mother carries the hidden Kumara in a secret place and does not give him to the father. His face does not fade; people see him set before them in the fire-stick.
• 12 ಎಳೆಯವಳೇ, ಈ ಯಾವ ಕುಮಾರನನ್ನು ನೀನು ಹೊತ್ತಿದ್ದೀ? ಮಹಿಷಿ ಅವನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು. ಆ ಗರ್ಭ ಹಲವು ವರ್ಷ ಬೆಳೆಯಿತು; ತಾಯಿ ಹೆತ್ತಾಗ ಹುಟ್ಟಿದವನನ್ನು ನಾನು ಕಂಡೆ.
  Young woman, which Kumara is this that you carry? The queen gave him birth. The germ grew through many autumns; I saw the born one when the mother brought him forth.
• 13 ಹೊನ್ನಿನ ಹಲ್ಲಿನ, ಶುದ್ಧ ಬಣ್ಣದವನನ್ನು ದೂರದ ಹೊಲದಿಂದ ಕಂಡೆ, ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವನನ್ನು. ಅವನಿಗೆ ಅಮೃತವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾ ಇರುವಾಗ, ಇಂದ್ರನಿಲ್ಲದವರೂ ಸ್ತೋತ್ರವಿಲ್ಲದವರೂ ನನ್ನನ್ನೇನು ಮಾಡಿಯಾರು?
  Golden-toothed and bright of hue I saw him from afar in the field, measuring out his weapons. Giving him what is deathless, what can those without Indra and without hymns do to me?
• 14 ಹೊಲದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದವನನ್ನು ಕಂಡೆ, ಒಳ್ಳೆಯ ಹಿಂಡಿನಂತೆ ಬಹಳ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿದ್ದವನನ್ನು. ಅವರು ಅವನನ್ನು ಹಿಡಿಯಲಿಲ್ಲ; ಅವನು ಹುಟ್ಟಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದ. ನೆರೆತವರೂ ಮತ್ತೆ ಯುವತಿಯರಾಗುತ್ತಾರೆ.
  From the field I saw him moving in secret, shining greatly like a goodly herd. They did not seize him, for he was already born; the grey-haired become young again.
• 15 ನನ್ನ ಎಳೆಯವನನ್ನು ಗೋವುಗಳಿಂದ ಯಾರು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದರು — ಯಾರಿಗೆ ಕಾವಲಿನವನೂ ಪರಕೀಯನಾಗಿರಲಿಲ್ಲವೋ ಅವರು? ಅವನನ್ನು ಹಿಡಿದವರು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಲಿ; ಬಲ್ಲವನಾದ ಅವನು ಪಶುಗಳನ್ನು ನಮ್ಮೆಡೆಗೆ ಹೊಡೆದುತರಲಿ.
  Who has parted my young one from the cattle, they for whom even the herdsman was no stranger? Let those who seized him let him go; knowing, let him drive the beasts towards us.
• 16 ಜನರ ನೆಲೆಯಾದ, ಸಂಪತ್ತುಗಳ ಅರಸನಾದ ಅವನನ್ನು ಶತ್ರುಗಳು ಮನುಷ್ಯರ ನಡುವೆ ಬಂಧಿಸಿಟ್ಟರು. ಅತ್ರಿಯ ಮಂತ್ರಗಳು ಅವನನ್ನು ಬಿಡಿಸಲಿ; ದೂರುವವರೇ ದೂರಲ್ಪಡುವವರಾಗಲಿ.
  The king of riches, the dwelling of the people, enemies have confined among mortals. Let the prayers of Atri set him free; let the revilers become the reviled.
• 17 ಕಂಬಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿದ ಶುನಶ್ಶೇಪನನ್ನು ನೀನು ಬಿಡಿಸಿದೆ; ಅವನು ಶಾಂತನಾದ. ಹಾಗೆಯೇ ಅಗ್ನಿಯೇ, ನಮ್ಮ ಪಾಶಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸು; ಹೋತೃವೇ, ಬಲ್ಲವನೇ, ಇಲ್ಲೇ ಕುಳಿತುಕೋ.
  You loosed Shunahshepa bound to the stake, and he was at peace. So too, Agni, loose our bonds; knowing invoker, be seated here.
• 18 ಸಿಟ್ಟಾಗಿ ನೀನು ನನ್ನಿಂದ ದೂರ ಹೋಗಿದ್ದೆ; ದೇವತೆಗಳ ವ್ರತವನ್ನು ಕಾಯುವವನು ನನಗೆ ಹೇಳಿದ. ಬಲ್ಲವನಾದ ಇಂದ್ರ ನಿನ್ನನ್ನು ತೋರಿಸಿದ; ಅವನಿಂದ ಉಪದೇಶ ಪಡೆದು ಅಗ್ನಿಯೇ, ನಾನು ಬಂದೆ.
  In anger you had gone far from me; the keeper of the gods’ law spoke to me. Indra who knows pointed you out; taught by him, Agni, I have come.
• 19 ದೊಡ್ಡ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಅಗ್ನಿ ಬೆಳಗುತ್ತಾನೆ; ತನ್ನ ಹಿರಿಮೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಯಲಿಗೆ ತರುತ್ತಾನೆ. ದೈವಿಕವಲ್ಲದ ಕೆಟ್ಟ ಮಾಯೆಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತಾನೆ; ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಇರಿಯಲು ಕೊಂಬುಗಳನ್ನು ಮಸೆಯುತ್ತಾನೆ.
  Agni shines with vast light and by his greatness brings all things to view. He overcomes the ungodly and evil illusions, and whets his horns to gore the demon.
• 20 ಅಗ್ನಿಯ ಸದ್ದುಗಳು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರಲಿ; ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಚೂಪಾದ ಆಯುಧಗಳಾಗಿರಲಿ. ಅವನ ಆವೇಶದಲ್ಲಿ ಜ್ವಾಲೆಗಳು ಮುರಿಯುತ್ತವೆ; ದೈವಿಕವಲ್ಲದ ಅಡೆತಡೆಗಳು ಅವನನ್ನು ತಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
  Let the roarings of Agni be in the sky, sharp weapons to slay the demon. In his fury his flames break through; ungodly hindrances do not hold him back.
• 21 ಬಲಶಾಲಿಯೇ, ಕುಶಲನಾದ ಬಡಗಿ ರಥವನ್ನು ಕಡೆಯುವಂತೆ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ನಿನಗಾಗಿ ಕಡೆದೆ. ಅಗ್ನಿಯೇ, ದೇವನೇ, ನೀನು ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪಿದರೆ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ನೀರುಗಳನ್ನು ನಾವು ಗೆಲ್ಲುತ್ತೇವೆ.
  Mighty one, as a skilled craftsman shapes a chariot, so I have shaped this hymn for you. If you accept it, Agni, we shall win the waters that hold the light.
• 22 ದಪ್ಪ ಕೊರಳಿನ, ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ, ಶತ್ರುವಿಲ್ಲದ ಎತ್ತು ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲಿ. ಅಮರರು ಈ ಅಗ್ನಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: ದರ್ಭೆ ಹಾಸಿದ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಅವನು ಆಶ್ರಯ ಕೊಡಲಿ; ಹವಿಸ್ಸು ಇಟ್ಟ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ಕೊಡಲಿ.
  Let the thick-necked bull, growing strong and without rival, gather wealth. So the immortals spoke of this Agni: may he grant shelter to the man who has spread the grass, shelter to the man who has brought the offering.
• 23 ಯಜ್ಞದಿಂದಲೂ ದಕ್ಷಿಣೆಯಿಂದಲೂ ಕೂಡಿ ಇಂದ್ರನ ಗೆಳೆತನವನ್ನೂ ಅಮೃತತ್ವವನ್ನೂ ಪಡೆದವರು ಯಾರೋ — ಅಂಗಿರಸರೇ, ನಿಮಗೆ ಮಂಗಲವಾಗಲಿ; ಬುದ್ಧಿವಂತರೇ, ಈ ಮಾನವನ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ.
  Those who by sacrifice and by the priestly gift have won Indra’s friendship and deathlessness — Angirases, may good be yours; wise ones, accept what this man of Manu offers.
• 24 ಗೋವುಗಳ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹೊರತಂದು, ಋತದಿಂದ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಗೆ ವಲನನ್ನು ಒಡೆದ ಪಿತೃಗಳೇ — ಅಂಗಿರಸರೇ, ನಿಮಗೆ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವಾಗಲಿ; ಈ ಮಾನವನ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ.
  Fathers who drove out the wealth of cattle and by truth broke open Vala at the year’s turn — Angirases, may long life be yours; accept what this man offers.
• 25 ಋತದಿಂದ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿದವರು, ತಾಯಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹರಡಿದವರು — ಅಂಗಿರಸರೇ, ನಿಮಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಸಂತಾನವಾಗಲಿ; ಈ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ.
  You who by truth raised the sun to the sky and spread out mother earth — Angirases, may you have good offspring; accept what this man offers.
• 26 ಈ ನಾಭಾನೇದಿಷ್ಠನು ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಪಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ; ದೇವಪುತ್ರರಾದ ಋಷಿಗಳೇ, ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ. ಅಂಗಿರಸರೇ, ನಿಮಗೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯತ್ವವಾಗಲಿ; ಈ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ.
  This Nabhanedishtha speaks sweetly in your house; seers, sons of the gods, hear it. Angirases, may subrahmanyatva be yours; accept what this man offers.
• 27 ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೂಪದವರಾದ ಆ ಋಷಿಗಳು ಆಳವಾದ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯುಳ್ಳವರು. ಅವರು ಅಂಗಿರಸರ ಮಕ್ಕಳು; ಅವರು ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವರು.
  Those seers of varied form are of deep inspiration. They are the sons of the Angirases; they were born of Agni.
• 28 ಅಗ್ನಿಯಿಂದಲೂ ಆಕಾಶದಿಂದಲೂ ಹುಟ್ಟಿದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೂಪದವರು; ನವಗ್ವನೂ ದಶಗ್ವನೂ ಅಂಗಿರಸರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನೂ ದೇವತೆಗಳೊಡನೆ ಉದಾರವಾಗಿ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ.
  Those of varied form born of Agni and of the sky; Navagva and Dashagva and the foremost Angiras give bountifully among the gods.
• 29 ಇಂದ್ರನನ್ನು ಜೊತೆಮಾಡಿಕೊಂಡು ಆ ಪುರೋಹಿತರು ಗೋವು ಕುದುರೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ತೆರೆದರು. ಸಾವಿರ ಎಂಟು ಕಿವಿಯ ಗೋವುಗಳನ್ನು ನನಗೆ ಕೊಟ್ಟು ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿ ಗಳಿಸಿದರು.
  With Indra as ally the priests opened the pen full of cattle and horses. Giving me a thousand marked cows, they won renown among the gods.
• 30 ಸಾವಿರ ಗೋವುಗಳನ್ನೂ ನೂರು ಕುದುರೆಗಳನ್ನೂ ಅದೇ ದಿನ ಉದಾರವಾಗಿ ಕೊಡುವ ಈ ಮನುಷ್ಯ ಈಗ ಹುಟ್ಟಲಿ; ಚಿಗುರಿನಂತೆ ಬೆಳೆಯಲಿ.
  Let this man now come forth and grow like a young shoot, who gives away a thousand cows and a hundred horses in a single day.
• 31 ಆಕಾಶದ ತುದಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಲು ಯಾರಿಗೂ ಆಗದಂತೆ, ಅವನನ್ನು ಯಾರೂ ಮುಟ್ಟಲಾರರು. ಸಾವರ್ಣಿಯ ದಕ್ಷಿಣೆ ನದಿಯಂತೆ ಹರಡಿತು.
  No one reaches him, as none reaches the crest of the sky. The gift of Savarni spread wide like a river.
• 32 ಸೇವೆಗಾಗಿ ಇಬ್ಬರು ದಾಸರನ್ನೂ, ಗೋವುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನೂ ಯದು ಮತ್ತು ತುರ್ವಶರು ಉದಾರವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟರು.
  Yadu and Turvasha gave generously two servants for attendance, and a gift abounding in cattle.
• 33 ಸಾವಿರ ಕೊಡುವ ಗ್ರಾಮಣಿಗೆ, ಮನುವಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗದಿರಲಿ; ಸೂರ್ಯನೊಡನೆ ಅವನ ದಕ್ಷಿಣೆ ಸಾಗಲಿ. ಸಾವರ್ಣಿಯ ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಿ — ಯಾರಲ್ಲಿ ದಣಿವಿಲ್ಲದೆ ನಾವು ಬಲವನ್ನು ಪಡೆದೆವೋ ಅವನ ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು.
  May the village-leader who gives a thousand, may Manu, come to no harm; let his gift travel with the sun. May the gods lengthen the life of Savarni, in whom we won strength without weariness.

---

ಈ ಸೂಕ್ತದ ಬಗ್ಗೆAbout this hymn

ಈ ಮೂವತ್ತಮೂರು ಮಂತ್ರಗಳು ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕಡೆ ಇಲ್ಲ; ಮೂರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸೂಕ್ತಗಳಿಂದ ಪಾರಾಯಣಕ್ಕಾಗಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದವು. ಮೊದಲ ಹತ್ತರಲ್ಲಿ ಕುಮಾರ ಎಂಬುದು ಸಹದೇವನ ಮಗನ ಹೆಸರು; ಅವನಿಗೆ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ಕೊಡಿ ಎಂಬ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯೇ ಈ ಸೂಕ್ತವನ್ನು ಆಯುಷ್ಯದ ಸೂಕ್ತವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು. ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಮಂತ್ರದ ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಹೊತ್ತ ಕುಮಾರ ಅರಣಿಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ ಅಗ್ನಿ ಎಂಬುದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ. ಇಪ್ಪತ್ತಾರನೆಯ ಮಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಮ್ ಎಂಬ ಪದ ಬರುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಅದರ ಅರ್ಥ ಒಳ್ಳೆಯ ಮಂತ್ರಶಕ್ತಿ ಎಂದು, ದೇವತೆಯ ಹೆಸರಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪರಂಪರೆ ಆ ಪದವನ್ನೂ ಕುಮಾರ ಎಂಬ ಪದವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಈ ಸೂಕ್ತವನ್ನು ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದೆ.

These thirty-three verses do not stand together in the Rig Veda; they were gathered for recitation from three separate hymns. In the first ten, Kumara is the name of the son of Sahadeva, and the prayer that he be long-lived is what made this a hymn of long life. The hidden Kumara of the eleventh verse is, by traditional commentary, Agni concealed in the fire-stick. The word subrahmanyam appears in the twenty-sixth verse, where it means good power of prayer rather than the name of a deity. Tradition has taken that word together with kumara and applied the hymn to Subrahmanya.

ಸ್ವರಚಿಹ್ನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ: ಅಕ್ಷರದ ಕೆಳಗಿನ ಗೆರೆ ಅನುದಾತ್ತ, ಮೇಲಿನ ಗೆರೆ ಸ್ವರಿತ, ಚಿಹ್ನೆಯಿಲ್ಲದ್ದು ಉದಾತ್ತ. ಪಾಠವನ್ನು ಗುರುಮುಖೇನ ಕಲಿಯುವುದೇ ಸರಿಯಾದ ದಾರಿ; ಈ ಪುಟ ನೆನಪಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾತ್ರ. · On the accent marks: the line below a syllable is anudatta, the line above is svarita, an unmarked syllable is udatta. The right way to learn the text is from a teacher; this page is only an aid to memory.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ತಾಯಿ ಮಗುವನ್ನು ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಹೊತ್ತಿದ್ದಾಳೆ, ತಂದೆಗೆ ಕೊಡುತ್ತಿಲ್ಲ — ಈ ಸಾಲನ್ನು ಅಗ್ನಿಯ ರೂಪಕವೆಂದು ಓದಿದರೂ, ಅದರ ಚಿತ್ರ ತಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಮಗು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವ ಮೊದಲೇ ಇರುತ್ತದೆ; ಬೆಳೆದಿರುತ್ತದೆ; ಕಾಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಈ ಸೂಕ್ತದ ಪದೇ ಪದೇ ಬರುವ ಬೇಡಿಕೆ ಒಂದೇ: ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ಕೊಡಿ. ಮಗುವಿನ ಪರವಾಗಿ ಕೇಳುವ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ.

The mother carries the child in secret and does not give him to the father. Even read as a figure for the fire in the kindling stick, the picture holds. A child exists before it is seen; it has already grown; it is waiting. And the repeated request of this hymn is a single one: make him long of life. The prayer a parent makes on a child’s behalf has not changed in any age.

---

---

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.