ಶ್ಲಿಷ್ಟಾ ಸಂಭಗ್ನಾ ಸದ್ವರ್ಣಾ: ಕೃತಿಯೋ ವಿಕೃತಿಯೋ

ಈ ಶ್ಲೋಕದ ವಿಶೇಷ ಅದರ ಎರಡು ಮುಖಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಎಲ್ಲ ವಿಶೇಷಣಗಳೂ ಕೃತಿಗೂ ಸಲ್ಲುತ್ತವೆ, ಸುಂದರಿಗೂ ಸಲ್ಲುತ್ತವೆ.

ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕೃತಿ ಮತ್ತು ವಿಕೃತಿ ಎಂಬ ಎರಡು ಪದಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದೇ ಅಕ್ಷರದ ಅಂತರ. ಆ ಅಂತರವೇ ಇಡೀ ಶ್ಲೋಕದ ತಿರುಳು.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ಕಾವ್ಯಪ್ರಶಂಸಾ, ಶ್ಲೋಕ 10 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Praise of Poetry, verse 10

ವಿಷಯ: ಕೃತಿಯ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ಲೇಷೆಯ ಚಮತ್ಕಾರ · The qualities of a good composition, told through a double meaning

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಶ್ಲಿಷ್ಟಾ ಸಮ್ಭಗ್ನಾ ಸದ್ವರ್ಣಾ ನಿರ್ದೋಷಾ ಸದ್ಗುಣಾ ಮೃದುಃ ।
ನಾನಾಭಙ್ಗೀವಿಲಾಸಾ ಚೇತ್ಕೃತಿರ್ವಿಕೃತಿರನ್ಯಥಾ ॥

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

श्लिष्टा सम्भग्ना सद्वर्णा निर्दोषा सद्गुणा मृदुः ।
नानाभङ्गीविलासा चेत्कृतिर्विकृतिरन्यथा ॥

ಸುಭಾಷಿತ (English IAST)

śliṣṭā sambhagnā sadvarṇā nirdoṣā sadguṇā mṛduḥ |
nānābhaṅgīvilāsā cetkṛtirvikṛtiranyathā ||

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಶ್ಲಿಷ್ಟಾ (श्लिष्टा, śliṣṭā) = ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಸೆದದ್ದು, ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡದ್ದು (closely knit, and embracing)
ಸಮ್ಭಗ್ನಾ (सम्भग्ना, sambhagnā) = ಸೊಗಸಾದ ತಿರುವುಗಳುಳ್ಳದ್ದು (with graceful bends)
ಸದ್ವರ್ಣಾ (सद्वर्णा, sadvarṇā) = ಒಳ್ಳೆಯ ಅಕ್ಷರಗಳುಳ್ಳದ್ದು, ಒಳ್ಳೆಯ ಬಣ್ಣದ್ದು (of good syllables, and of fair colour)
ನಿರ್ದೋಷಾ (निर्दोषा, nirdoṣā) = ದೋಷವಿಲ್ಲದ್ದು (faultless)
ಸದ್ಗುಣಾ (सद्गुणा, sadguṇā) = ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣಗಳುಳ್ಳದ್ದು (of good qualities)
ಮೃದುಃ (मृदुः, mṛduḥ) = ಮೃದುವಾದದ್ದು (soft)
ನಾನಾಭಙ್ಗೀವಿಲಾಸಾ (नानाभङ्गीविलासा, nānābhaṅgīvilāsā) = ಹಲವು ಬಗೆಯ ಭಂಗಿಗಳ ಚೆಲುವುಳ್ಳದ್ದು (graceful in many turns)
ಚೇತ್ (चेत्, cet) = ಆಗಿದ್ದರೆ (if it is)
ಕೃತಿಃ (कृतिः, kṛtiḥ) = ಕೃತಿ (it is a work of art)
ವಿಕೃತಿಃ ಅನ್ಯಥಾ (विकृतिः अन्यथा, vikṛtiḥ anyathā) = ಇಲ್ಲವಾದರೆ ವಿಕೃತಿ (otherwise it is a deformity)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಸೆದದ್ದು, ಸೊಗಸಾದ ತಿರುವುಗಳುಳ್ಳದ್ದು, ಒಳ್ಳೆಯ ಅಕ್ಷರಗಳುಳ್ಳದ್ದು, ದೋಷವಿಲ್ಲದ್ದು, ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣಗಳುಳ್ಳದ್ದು, ಮೃದುವಾದದ್ದು, ಹಲವು ಭಂಗಿಗಳ ಚೆಲುವುಳ್ಳದ್ದು. ಹೀಗಿದ್ದರೆ ಅದು ಕೃತಿ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಅದು ವಿಕೃತಿ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Closely knit, gracefully turned, of good syllables, faultless, of good qualities, soft, and playful in many ways. If it is all this, it is a work of art. Otherwise it is only a deformity.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಈ ಎಲ್ಲ ವಿಶೇಷಣಗಳೂ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೂ ಒಬ್ಬ ಸುಂದರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಸಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾವ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೃತಿಯನ್ನು ಹೆಣ್ಣಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ.

Every one of these adjectives fits a poem and a beautiful woman equally. Imagining a composition in the form of a woman is a common convention in Sanskrit poetics.

ಕೃತಿ ಎಂದರೆ ಮಾಡಿದ್ದು, ರಚಿಸಿದ್ದು. ವಿಕೃತಿ ಎಂದರೆ ಕೆಟ್ಟು ಹೋದದ್ದು, ವಿರೂಪಗೊಂಡದ್ದು. ಒಂದೇ ಧಾತುವಿನ ಎರಡು ರೂಪಗಳ ನಡುವೆ ಇಡೀ ತೀರ್ಪನ್ನು ಇಡುವುದು ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಚಮತ್ಕಾರ.

Kriti means what has been made, and vikriti what has gone wrong or become misshapen. Placing the whole verdict between two forms of one root is the wit of this verse.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 30. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 30. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟ ಕೆಲಸದ ನಡುವಿನ ಅಂತರ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಚಿಕ್ಕದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದೆರಡು ವಿವರ ತಪ್ಪಿದರೆ ಇಡೀ ಕೆಲಸದ ಅಂದ ಹೋಗುತ್ತದೆ.

The gap between good work and bad work is usually small. A couple of details gone wrong can take away the grace of the whole.

ಆದ್ದರಿಂದ ಕೊನೆಯ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮುಖ್ಯ. ಬರೆದದ್ದನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಓದುವುದು, ಕೆಲಸವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನೋಡುವುದು ಕೃತಿಯನ್ನು ವಿಕೃತಿಯಾಗದಂತೆ ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ.

So the final check matters. Reading what you wrote once more, looking at the work once more, is what keeps a creation from turning into a distortion.