ಗಣೇಶ ದ್ವಾದಶನಾಮ ಸ್ತೋತ್ರ ಗಣಪತಿಯ ಹನ್ನೆರಡು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿಸಿ ಹೇಳುವ ಚಿಕ್ಕ ಸ್ತೋತ್ರ. ಸುಮುಖ, ಏಕದಂತ, ಕಪಿಲ ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಈ ಹೆಸರುಗಳು ಪೂಜೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮನೆಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತವೆ. ಮಕ್ಕಳು ಓದಲು ಕೂರುವ ಮೊದಲು ಇದನ್ನು ಹೇಳುವ ರೂಢಿಯೂ ಇದೆ.
The Ganesha Dvadashanama Stotra is a short hymn that gathers twelve names of Ganapati in one place. These names, beginning Sumukha, Ekadanta, Kapila, are heard in many homes at the start of worship. Children are also often taught to say it before they sit down to study.
ಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಏಳು ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ. ಮೊದಲ ಮೂರು ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ನಮಸ್ಕಾರ, ನಡುವಿನ ಎರಡು ಹನ್ನೆರಡು ಹೆಸರುಗಳು, ಕೊನೆಯ ಎರಡು ಫಲಶ್ರುತಿ. ವಿದ್ಯೆ, ಮದುವೆ, ಪ್ರಯಾಣ, ಸಂಕಟ, ಹೀಗೆ ಯಾವ ಆರಂಭದಲ್ಲೂ ಅಡ್ಡಿ ಬಾರದಿರಲಿ ಎಂಬುದು ಇದರ ಆಶಯ.
The hymn has seven verses. The first three are meditation and salutation, the middle two give the twelve names, and the last two are the phalashruti. Its wish is that no obstacle should come in the way of any beginning: study, marriage, a journey or a time of trouble.
ಪಾಠ (ಕನ್ನಡ)
ಶುಕ್ಲಾಂಬರಧರಂ ವಿಷ್ಣುಂ ಶಶಿವರ್ಣಂ ಚತುರ್ಭುಜಮ್ ।
ಪ್ರಸನ್ನವದನಂ ಧ್ಯಾಯೇತ್ಸರ್ವವಿಘ್ನೋಪಶಾಂತಯೇ ॥ 1 ॥
ಅಭೀಪ್ಸಿತಾರ್ಥಸಿದ್ಧ್ಯರ್ಥಂ ಪೂಜಿತೋ ಯಃ ಸುರಾಸುರೈಃ ।
ಸರ್ವವಿಘ್ನಹರಸ್ತಸ್ಮೈ ಗಣಾಧಿಪತಯೇ ನಮಃ ॥ 2 ॥
ಗಣಾನಾಮಧಿಪಶ್ಚಂಡೋ ಗಜವಕ್ತ್ರಸ್ತ್ರಿಲೋಚನಃ ।
ಪ್ರಸನ್ನೋ ಭವ ಮೇ ನಿತ್ಯಂ ವರದಾತರ್ವಿನಾಯಕ ॥ 3 ॥
ಸುಮುಖಶ್ಚೈಕದಂತಶ್ಚ ಕಪಿಲೋ ಗಜಕರ್ಣಕಃ ।
ಲಂಬೋದರಶ್ಚ ವಿಕಟೋ ವಿಘ್ನನಾಶೋ ವಿನಾಯಕಃ ॥ 4 ॥
ಧೂಮ್ರಕೇತುರ್ಗಣಾಧ್ಯಕ್ಷೋ ಫಾಲಚಂದ್ರೋ ಗಜಾನನಃ ।
ದ್ವಾದಶೈತಾನಿ ನಾಮಾನಿ ಗಣೇಶಸ್ಯ ತು ಯಃ ಪಠೇತ್ ॥ 5 ॥
ವಿದ್ಯಾರ್ಥೀ ಲಭತೇ ವಿದ್ಯಾಂ ಧನಾರ್ಥೀ ವಿಪುಲಂ ಧನಮ್ ।
ಇಷ್ಟಕಾಮಂ ತು ಕಾಮಾರ್ಥೀ ಧರ್ಮಾರ್ಥೀ ಮೋಕ್ಷಮಕ್ಷಯಮ್ ॥ 6 ॥
ವಿದ್ಯಾರಂಭೇ ವಿವಾಹೇ ಚ ಪ್ರವೇಶೇ ನಿರ್ಗಮೇ ತಥಾ ।
ಸಂಗ್ರಾಮೇ ಸಂಕಟೇ ಚೈವ ವಿಘ್ನಸ್ತಸ್ಯ ನ ಜಾಯತೇ ॥ 7 ॥
ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಠText in Devanagari
शुक्लांबरधरं विष्णुं शशिवर्णं चतुर्भुजम् ।
प्रसन्नवदनं ध्यायेत्सर्वविघ्नोपशांतये ॥ 1 ॥
अभीप्सितार्थसिद्ध्यर्थं पूजितो यः सुरासुरैः ।
सर्वविघ्नहरस्तस्मै गणाधिपतये नमः ॥ 2 ॥
गणानामधिपश्चंडो गजवक्त्रस्त्रिलोचनः ।
प्रसन्नो भव मे नित्यं वरदातर्विनायक ॥ 3 ॥
सुमुखश्चैकदंतश्च कपिलो गजकर्णकः ।
लंबोदरश्च विकटो विघ्ननाशो विनायकः ॥ 4 ॥
धूम्रकेतुर्गणाध्यक्षो फालचंद्रो गजाननः ।
द्वादशैतानि नामानि गणेशस्य तु यः पठेत् ॥ 5 ॥
विद्यार्थी लभते विद्यां धनार्थी विपुलं धनम् ।
इष्टकामं तु कामार्थी धर्मार्थी मोक्षमक्षयम् ॥ 6 ॥
विद्यारंभे विवाहे च प्रवेशे निर्गमे तथा ।
संग्रामे संकटे चैव विघ्नस्तस्य न जायते ॥ 7 ॥
IAST ಲಿಪ್ಯಂತರದಲ್ಲಿ ಪಾಠText in IAST transliteration
śuklāṃbaradharaṃ viṣṇuṃ śaśivarṇaṃ caturbhujam |
prasannavadanaṃ dhyāyetsarvavighnopaśāṃtaye || 1 ||
abhīpsitārthasiddhyarthaṃ pūjito yaḥ surāsuraiḥ |
sarvavighnaharastasmai gaṇādhipataye namaḥ || 2 ||
gaṇānāmadhipaścaṃḍo gajavaktrastrilocanaḥ |
prasanno bhava me nityaṃ varadātarvināyaka || 3 ||
sumukhaścaikadaṃtaśca kapilo gajakarṇakaḥ |
laṃbodaraśca vikaṭo vighnanāśo vināyakaḥ || 4 ||
dhūmraketurgaṇādhyakṣo phālacaṃdro gajānanaḥ |
dvādaśaitāni nāmāni gaṇeśasya tu yaḥ paṭhet || 5 ||
vidyārthī labhate vidyāṃ dhanārthī vipulaṃ dhanam |
iṣṭakāmaṃ tu kāmārthī dharmārthī mokṣamakṣayam || 6 ||
vidyāraṃbhe vivāhe ca praveśe nirgame tathā |
saṃgrāme saṃkaṭe caiva vighnastasya na jāyate || 7 ||
ಶ್ಲೋಕಗಳ ಅರ್ಥ
- 1 ಬಿಳಿಯ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ, ಚಂದ್ರನಂತೆ ಬೆಳ್ಳಗಿರುವ, ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳುಳ್ಳ, ಪ್ರಸನ್ನ ಮುಖದ ದೇವನನ್ನು ಎಲ್ಲ ವಿಘ್ನಗಳ ಶಮನಕ್ಕಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ಈ ಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದು ಗಣೇಶನ ಧ್ಯಾನ, ‘ವಿಷ್ಣುಂ’ ಎಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ.
One should meditate on the god who wears white garments, who pervades all, who is white as the moon, four-armed and gracious of face, for the calming of every obstacle. In this hymn it is a meditation on Ganesha, and vishnum here means the all-pervading one. - 2 ಬಯಸಿದ ಗುರಿ ಕೈಗೂಡಲೆಂದು ದೇವತೆಗಳೂ ಅಸುರರೂ ಯಾರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೋ, ಎಲ್ಲ ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ಕಳೆಯುವ ಆ ಗಣಾಧಿಪತಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
Salutation to that lord of the ganas, the remover of all obstacles, whom gods and asuras alike worshipped for the fulfilment of the aims they desired. - 3 ಗಣಗಳ ಒಡೆಯನೇ, ಉಗ್ರನೇ, ಆನೆಮುಖದವನೇ, ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳವನೇ, ವರ ಕೊಡುವ ವಿನಾಯಕನೇ, ನನಗೆ ಸದಾ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿರು.
Lord of the ganas, fierce one, elephant-faced, three-eyed, Vinayaka, giver of boons: be gracious to me always. - 4 ಸುಮುಖ (ಸುಂದರ, ಪ್ರಸನ್ನ ಮುಖದವನು), ಏಕದಂತ (ಒಂದೇ ದಂತವುಳ್ಳವನು), ಕಪಿಲ (ಕಂದುಬಣ್ಣದವನು), ಗಜಕರ್ಣಕ (ಆನೆಯ ಕಿವಿಗಳವನು), ಲಂಬೋದರ (ದೊಡ್ಡ ಹೊಟ್ಟೆಯವನು), ವಿಕಟ (ಅಸಾಮಾನ್ಯ, ಭವ್ಯ ರೂಪದವನು), ವಿಘ್ನನಾಶ (ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು), ವಿನಾಯಕ (ತನಗಿಂತ ಮೇಲೆ ನಾಯಕನಿಲ್ಲದ ಒಡೆಯ). ಇವು ಮೊದಲ ಎಂಟು ಹೆಸರುಗಳು.
Sumukha (of the fair, gracious face), Ekadanta (the one-tusked), Kapila (the tawny one), Gajakarnaka (elephant-eared), Lambodara (big-bellied), Vikata (of extraordinary, imposing form), Vighnanasha (destroyer of obstacles), Vinayaka (the leader with no leader above him). These are the first eight names. - 5 ಧೂಮ್ರಕೇತು (ಹೊಗೆಬಣ್ಣದ ಧ್ವಜವುಳ್ಳವನು), ಗಣಾಧ್ಯಕ್ಷ (ಗಣಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷ), ಫಾಲಚಂದ್ರ (ಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು), ಗಜಾನನ (ಆನೆಮುಖದವನು). ಗಣೇಶನ ಈ ಹನ್ನೆರಡು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಯಾರು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಫಲವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
Dhumraketu (whose banner is smoke-coloured), Ganadhyaksha (chief of the ganas), Phalachandra (who wears the moon on his forehead), Gajanana (the elephant-faced). Whoever recites these twelve names of Ganesha: the next verse tells what he gains. - 6 ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಬಯಸುವವನು ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಹಣವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಹೇರಳ ಹಣವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆಸೆಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತವನು ಬಯಸಿದ್ದನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಧರ್ಮವನ್ನು (ಇಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು) ಅರಸುವವನು ಅಕ್ಷಯವಾದ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
The seeker of learning gains learning, and the seeker of wealth gains ample wealth. One who has desires gains what he wishes for, and one who seeks dharma (here, liberation) gains imperishable moksha. - 7 ವಿದ್ಯಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ಮದುವೆಯಲ್ಲಿ, ಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗ ಮತ್ತು ಹೊರಡುವಾಗ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಂಕಟದಲ್ಲಿ, ಅವನಿಗೆ ಯಾವ ವಿಘ್ನವೂ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
At the beginning of studies, at a wedding, on entering and on setting out, in battle and in distress, no obstacle arises for him.
ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ಬಗ್ಗೆAbout this hymn
ನಾವು ಈ ಪಾಠವನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನಂ ತಾಣದಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಸಮಾಪ್ತಿವಾಕ್ಯ ಇದನ್ನು ಮುದ್ಗಲ ಪುರಾಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಮುದ್ರಣಗಳು ನಾರದ ಪುರಾಣ ಎನ್ನುತ್ತವೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಮೂಲವನ್ನು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟ.
We have taken this text from vignanam.org. Its colophon places the hymn in the Mudgala Purana. Some printings, however, name the Narada Purana, so the source cannot be stated with certainty.
ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕ ‘ಶುಕ್ಲಾಂಬರಧರಂ ವಿಷ್ಣುಂ’ ಬಹಳ ಪರಿಚಿತವಾದದ್ದು. ನಮ್ಮ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ‘ಶುಕ್ಲಾಂಬರಧರಂ ವಿಷ್ಣುಂ’ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪುಟವೂ ಇದೆ. ಈ ಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಗಣೇಶನ ಧ್ಯಾನವಾಗಿ ಓದುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಅನೇಕರು ಅದನ್ನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಶ್ಲೋಕವೆಂದೂ ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.
The first verse, Shuklambaradharam Vishnum, is very familiar, and our site also has a separate page for it, Shuklambaradharam Vishnum. In this hymn it is read as a meditation on Ganesha, though many take it as a verse addressed to Vishnu.
ಹನ್ನೆರಡು ಹೆಸರುಗಳು ನಾಲ್ಕನೇ ಮತ್ತು ಐದನೇ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿವೆ. ನಾಲ್ಕನೇ ಶ್ಲೋಕ ‘ವಿನಾಯಕಃ’ ಎಂದು ಮುಗಿಯುವ ಪಾಠವನ್ನು ನಾವು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ, ಕೆಲವು ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ‘ಗಣಾಧಿಪಃ’ ಎಂದಿದೆ. ಮೂಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆಲವು ಕಾಗುಣಿತ ದೋಷಗಳನ್ನು (ಉಪಶಾಂತಯೇ, ಸಿದ್ಧ್ಯರ್ಥಂ, ವಿದ್ಯಾರಂಭೇ) ಸರಿಪಡಿಸಿದ್ದೇವೆ.
The twelve names are in the fourth and fifth verses. We give the reading in which the fourth verse ends vinayakah, while some editions have ganadhipah there. We have corrected a few spelling slips in the source (upashantaye, siddhyartham, vidyarambhe).
ಸ್ತೋತ್ರದ ಏಳು ಶ್ಲೋಕಗಳೂ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿವೆ. ಕೊನೆಯ ಎರಡು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಫಲಶ್ರುತಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಇದ್ದಂತೆಯೇ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದೇವೆ.
All seven verses are in the anushtubh metre. The last two are the phalashruti, and we have translated them as they stand.
ಆಧಾರ: ಹಲವು ಮೂಲಗಳು. ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇವೆ. · Sources: several. Where readings differ, the difference is noted here.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಶಾಲೆಯ ಮೊದಲ ದಿನ ಮಗುವಿನ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಹೊಸ ಸ್ಲೇಟು ಮತ್ತು ಬಳಪವನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಅಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಏನೂ ಬರೆದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಶುರುವಾಗಬೇಕು. ವಿದ್ಯಾರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಘ್ನ ಬಾರದಿರಲಿ ಎಂಬ ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ಹಾರೈಕೆ ಅಂಥ ಆರಂಭಗಳಿಗಾಗಿಯೇ ಇದೆ.
Think of the new slate and chalk in a child’s hands on the first day of school. Nothing is written on it yet, and yet everything has to begin there. This hymn’s wish that no obstacle should come at the beginning of learning is meant for just such beginnings.
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನಿಂತು ನಮಿಸುವುದು ನಮ್ಮನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಮಾಡುವ ಕೆಲಸದ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಹನ್ನೆರಡು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೇಳುವಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಮನಸ್ಸು ಒಂದೆಡೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ.
Pausing for a moment to bow at a beginning slows us down and makes us attentive to the work ahead. For as long as it takes to say twelve names, the mind stays in one place.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ