ವೈದ್ಯರ ಹೊರರೋಗಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ರೋಗಿಗೆ ಕೇಳದು, ಮಾತು ಬಾರದು, ಕಾಣದು ಎಂದು ಬಂದರೆ ವೈದ್ಯನ ಮನಸ್ಸು ಗಂಭೀರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅಂತಹ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಸಾಲಾಗಿ ಹೇಳಿ ಕೊನೆಗೆ ರೋಗದ ಹೆಸರು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ರೋಗದ ಹೆಸರು ಸಂಪತ್ತು. ಛಂದಸ್ಸಿನ ಹೆಸರು ನಮಗೆ ಖಚಿತವಿಲ್ಲ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಬಧಿರಯತಿ ಕರ್ಣವಿವರಂ ವಾಚಂ ಮೂಕಯತಿ ನಯನಮಂಧಯತಿ
ವಿಕೃತಯತಿ ಗಾತ್ರಯಷ್ಟಿಂ ಸಂಪದ್ರೋಗೋಽಯಮದ್ಭುತೋ ರಾಜನ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
बधिरयति कर्णविवरं वाचं मूकयति नयनमन्धयति
विकृतयति गात्रयष्टिं संपद्रोगोऽयमद्भुतो राजन्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
badhirayati karṇavivaraṃ vācaṃ mūkayati nayanamandhayati
vikṛtayati gātrayaṣṭiṃ saṃpadrogo’yamadbhuto rājan
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಬಧಿರಯತಿ (बधिरयति, badhirayati) = ಕಿವುಡಾಗಿಸುತ್ತದೆ (makes deaf)
- ಕರ್ಣವಿವರಂ (कर्णविवरं, karṇavivaraṃ) = ಕಿವಿಯ ರಂಧ್ರವನ್ನು (the hollow of the ear)
- ವಾಚಂ (वाचं, vācaṃ) = ಮಾತನ್ನು (speech)
- ಮೂಕಯತಿ (मूकयति, mūkayati) = ಮೂಕಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ (makes mute)
- ನಯನಮಂಧಯತಿ (नयनमन्धयति, nayanamandhayati) = ಕಣ್ಣನ್ನು ಕುರುಡಾಗಿಸುತ್ತದೆ (ನಯನಂ + ಅಂಧಯತಿ) (makes the eye blind)
- ವಿಕೃತಯತಿ (विकृतयति, vikṛtayati) = ವಿಕಾರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ (deforms)
- ಗಾತ್ರಯಷ್ಟಿಂ (गात्रयष्टिं, gātrayaṣṭiṃ) = ಕಡ್ಡಿಯಂತಹ ದೇಹವನ್ನು (the staff-like frame of the body)
- ಸಂಪದ್ರೋಗೋಽಯಮದ್ಭುತೋ (संपद्रोगोऽयमद्भुतो, saṃpadrogo’yamadbhuto) = ಸಂಪತ್ತಿನ ರೋಗ ಇದು ವಿಚಿತ್ರ (ಸಂಪತ್ + ರೋಗಃ + ಅಯಂ + ಅದ್ಭುತಃ) (this disease of prosperity is wonderful)
- ರಾಜನ್ (राजन्, rājan) = ರಾಜನೇ (O king)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಕಿವಿಯ ರಂಧ್ರವನ್ನು ಕಿವುಡಾಗಿಸುತ್ತದೆ, ಮಾತನ್ನು ಮೂಕಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಕಣ್ಣನ್ನು ಕುರುಡಾಗಿಸುತ್ತದೆ, ದೇಹವನ್ನು ವಿಕಾರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಜನೇ, ಸಂಪತ್ತು ಎಂಬ ಈ ರೋಗ ಎಷ್ಟು ವಿಚಿತ್ರ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
It deafens the hollow of the ear, silences speech, blinds the eye, and deforms the frame of the body. O king, how strange is this disease called prosperity.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಬಧಿರಯತಿ, ಮೂಕಯತಿ, ಅಂಧಯತಿ, ವಿಕೃತಯತಿ ಇವು ಹೆಸರಿನ ಪದಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳು. ಬಧಿರ ಎಂದರೆ ಕಿವುಡ, ಮೂಕ ಎಂದರೆ ಮಾತಿಲ್ಲದವನು, ಅಂಧ ಎಂದರೆ ಕುರುಡ. ಒಂದೊಂದು ಅಂಗಕ್ಕೂ ಒಂದೊಂದು ಕ್ರಿಯಾಪದ.
Badhirayati, mukayati, andhayati and vikritayati are verbs made from nouns. Badhira is deaf, muka is mute, andha is blind. Each organ has its own verb.
ಇದು ರೂಪಕ. ಧನದ ಅಮಲಿನಲ್ಲಿ ಇತರರ ಮಾತು ಕೇಳದು, ಸತ್ಯ ಹೇಳದು, ಇತರರ ಕಷ್ಟ ಕಾಣದು ಎಂದು ಹೇಳಲು ದೇಹದ ರೋಗದ ಚಿತ್ರ ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ನಮ್ಮ ವ್ಯಾಖ್ಯೆ.
This is a metaphor. To say that in the haze of wealth one will not hear others, will not speak the truth and will not see the hardship of others, the poet uses the picture of a bodily illness. This is our interpretation.
ಮುದ್ರಿತ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತೋ ಎಂಬ ಪದ ಇದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾಠದ ಅದ್ಬುತೋ ಎಂಬ ರೂಪವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿದ್ದೇವೆ.
The printed book has the word adbhuto. We have corrected the digital form adbuto to it.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 64. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 64. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ವೈದ್ಯರಿಗೆ ರೋಗದ ಗುರುತು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳದಿರುವುದು, ಸತ್ಯ ಹೇಳದಿರುವುದು, ಕಷ್ಟ ಕಾಣದಿರುವುದು ಒಂದು ಸ್ವಭಾವದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಎಂದು ಈ ಶ್ಲೋಕ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
A doctor recognises a disease from its signs. The verse suggests that not listening, not speaking truth and not seeing hardship are signs of one temperament.
ಯಾವುದೇ ಗುರುತರ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವವರು ತಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಓದಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದು ಕವಿಯ ಅತಿಶಯವೇ ಹೊರತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲ.
Anyone in a weighty post may read this list once about themselves. It is the poet’s exaggeration and no medical description.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ