ಅರ್ಥೇನ ತು ವಿಹೀನಸ್ಯ: ಬೇಸಿಗೆಯ ಹಳ್ಳದಂತೆ ಕೆಲಸಗಳು

ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಜುಳುಜುಳು ಹರಿಯುವ ಹಳ್ಳ ಬೇಸಿಗೆ ಬರುವ ವೇಳೆಗೆ ಬರೀ ಉಸುಕಿನ ಗೆರೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಳ್ಳಿಯ ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲ ಇದನ್ನು ಕಂಡವರೇ.

ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಪದ್ಯ ಅದೇ ಹಳ್ಳವನ್ನು ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತದೆ. ಹೋಲಿಕೆ ಚಿಕ್ಕದು, ಪರಿಣಾಮ ದೊಡ್ಡದು.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ದರಿದ್ರನಿಂದಾ, ಶ್ಲೋಕ 7 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, On the Pain of Poverty, verse 7

ವಿಷಯ: ಬಲವಿಲ್ಲದ ಯೋಜನೆಗಳು · Plans without a base

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಅರ್ಥೇನ ತು ವಿಹೀನಸ್ಯ ಪುರುಷಸ್ಯಾಲ್ಪಮೇಧಸಃ
ಕ್ರಿಯಾಃ ಸರ್ವಾ ವಿನಶ್ಯಂತಿ ಗ್ರೀಷ್ಮೇ ಕುಸರಿತೋ ಯಥಾ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

अर्थेन तु विहीनस्य पुरुषस्याल्पमेधसः
क्रियाः सर्वा विनश्यन्ति ग्रीष्मे कुसरितो यथा

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

arthena tu vihīnasya puruṣasyālpamedhasaḥ
kriyāḥ sarvā vinaśyanti grīṣme kusarito yathā

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಅರ್ಥೇನ (अर्थेन, arthena) = ಹಣದಿಂದ (by wealth)
ತು (तु, tu) = ಆದರೆ (but)
ವಿಹೀನಸ್ಯ (विहीनस्य, vihīnasya) = ರಹಿತನಾದವನ (of one devoid)
ಪುರುಷಸ್ಯಾಲ್ಪಮೇಧಸಃ (पुरुषस्याल्पमेधसः, puruṣasyālpamedhasaḥ) = ಅಲ್ಪಬುದ್ಧಿಯ ಪುರುಷನ (ಪುರುಷಸ್ಯ, ಅಲ್ಪಮೇಧಸಃ) (of the man of small wit (purushasya, alpamedhasah))
ಕ್ರಿಯಾಃ (क्रियाः, kriyāḥ) = ಕೆಲಸಗಳು (undertakings)
ಸರ್ವಾ (सर्वा, sarvā) = ಎಲ್ಲವೂ (all)
ವಿನಶ್ಯಂತಿ (विनश्यन्ति, vinaśyanti) = ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ (perish)
ಗ್ರೀಷ್ಮೇ (ग्रीष्मे, grīṣme) = ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ (in summer)
ಕುಸರಿತೋ (कुसरितो, kusarito) = ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಗಳು (ಕುಸರಿತಃ) (petty streams (kusaritah))
ಯಥಾ (यथा, yathā) = ಹಾಗೆಯೇ (as)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಹಣವಿಲ್ಲದ, ಅಲ್ಪಬುದ್ಧಿಯ ಮನುಷ್ಯನ ಕೆಲಸಗಳೆಲ್ಲ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಗಳು ಒಣಗುವಂತೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

All the undertakings of a man who lacks wealth and has little wit perish, as small streams do in summer.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಕುಸರಿತ್ ಎಂದರೆ ಕೆಟ್ಟ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ನದಿ. ಅದಕ್ಕೆ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಬಲವಾದ ನೀರಿನ ಒರತೆ ಇಲ್ಲ, ಮಳೆಯ ನೀರನ್ನೇ ನಂಬಿದೆ. ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಹಣ ಎಂಬ ಒರತೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದೇ ಗತಿ ಎಂಬುದು ಹೋಲಿಕೆ.

Kusarit is a poor or small river. It has no strong spring at its source and depends on rain alone. The comparison says projects without the spring of resources meet the same end.

ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕೊರತೆಗಳಿವೆ, ಹಣದ್ದು ಮತ್ತು ವಿವೇಕದ್ದು. ಹಣ ಮಾತ್ರ ಕಾರಣ ಎಂದು ಕವಿ ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ಓದುಗರು ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಬಾರದು.

The verse names two shortfalls, wealth and wit. The poet is not saying wealth alone is to blame, and the reader should not miss that shading.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 65. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 65. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಇಲ್ಲದ ಸಣ್ಣ ಆರೋಗ್ಯ ಶಿಬಿರ, ಒಂದು ಅಭಿಯಾನ ಅಥವಾ ಹೊಸ ಉದ್ಯಮ ಒಂದು ಸೀಸನ್ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ಒಣಗುವುದು ನಮಗೆ ಹೊಸದಲ್ಲ. ಆರಂಭದ ಉತ್ಸಾಹದ ಜೊತೆ ಉಳಿಯುವ ಒರತೆಯನ್ನೂ ಯೋಚಿಸಬೇಕು.

A small health camp, campaign or new venture with no resources behind it drying up after a season is no surprise. Beside the first enthusiasm, one should think of the spring that will last.

ಪದ್ಯ ಬಡವರನ್ನು ಅಲ್ಪಬುದ್ಧಿ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬಾರದು. ಯೋಜನೆಯ ಹಿಂದಿನ ಆಧಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರ ಕೊಡುವುದೇ ಇದರ ಉದ್ದೇಶ.

The verse should not be read as judging the poor to be of small wit. Its aim is to warn about the footing under a plan.