ಕೆಲವರು ಬಾಯಿ ಬಿಟ್ಟು ಕೇಳಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಮುಖ ನೋಡಿದರೆ ಏನು ಬೇಕು ಎಂದು ಗೊತ್ತಾಗುವುದೂ ಉಂಟು.
ಕೇಳುವ ತನಕ ಕಾಯುವ ದಾನಿಯನ್ನು ಈ ಎರಡು ಸಾಲಿನ ಪದ್ಯ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಮೀಯತಾಂ ಕಥಮಭೀಪ್ಸಿತಮೇಷಾಂ ದೀಯತಾಂ ದ್ರುತಮಯಾಚಿತಮೇವ
ತಂ ಧಿಗಸ್ತು ಕಲಯನ್ನಪಿ ವಾಂಛಾಮರ್ಥಿವಾಗವಸರಂ ಸಹತೇ ಯಃ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
मीयतां कथमभीप्सितमेषां दीयतां द्रुतमयाचितमेव
तं धिगस्तु कलयन्नपि वाञ्छामर्थिवागवसरं सहते यः
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
mīyatāṃ kathamabhīpsitameṣāṃ dīyatāṃ drutamayācitameva
taṃ dhigastu kalayannapi vāñchāmarthivāgavasaraṃ sahate yaḥ
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಮೀಯತಾಂ (मीयतां, mīyatāṃ) = ಅಳೆದು ತಿಳಿಯಲಿ (let it be gauged)
- ಕಥಮಭೀಪ್ಸಿತಮೇಷಾಂ (कथमभीप्सितमेषां, kathamabhīpsitameṣāṃ) = ಹೇಗಾದರೂ ಇವರ ಬಯಕೆಯನ್ನು (ಕಥಂ + ಅಭೀಪ್ಸಿತಂ + ಏಷಾಂ) (somehow, the wish of these (katham + abhipsitam + esham))
- ದೀಯತಾಂ (दीयतां, dīyatāṃ) = ಕೊಡಲಿ (let it be given)
- ದ್ರುತಮಯಾಚಿತಮೇವ (द्रुतमयाचितमेव, drutamayācitameva) = ಬೇಗನೆ, ಕೇಳದೆಯೇ (ದ್ರುತಂ + ಅಯಾಚಿತಂ + ಏವ) (quickly, even unasked (drutam + ayachitam + eva))
- ತಂ (तं, taṃ) = ಅವನನ್ನು (him)
- ಧಿಗಸ್ತು (धिगस्तु, dhigastu) = ಧಿಕ್ಕಾರ ಇರಲಿ (ಧಿಕ್ + ಅಸ್ತು) (let there be shame (dhik + astu))
- ಕಲಯನ್ನಪಿ (कलयन्नपि, kalayannapi) = ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ (ಕಲಯನ್ + ಅಪಿ) (though perceiving (kalayan + api))
- ವಾಂಛಾಮರ್ಥಿವಾಗವಸರಂ (वाञ्छामर्थिवागवसरं, vāñchāmarthivāgavasaraṃ) = ಬಯಕೆಯನ್ನು, ಬೇಡುವವನ ಮಾತಿನ ಅವಕಾಶವನ್ನು (ವಾಂಛಾಂ + ಅರ್ಥಿವಾಗವಸರಂ) (the wish, the occasion for the petitioner’s words (vanchham + arthivag-avasaram))
- ಸಹತೇ (सहते, sahate) = ಸಹಿಸಿಕೊಂಡು ಕಾಯುತ್ತಾನೆ (endures, waits for)
- ಯಃ (यः, yaḥ) = ಯಾರು (he who)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಇವರ ಬಯಕೆಯನ್ನು ಹೇಗಾದರೂ ಅಳೆದು ತಿಳಿಯಿರಿ, ಕೇಳುವ ಮೊದಲೇ ಬೇಗನೆ ಕೊಡಿ. ಬಯಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿದೂ ಬೇಡುವವನ ಮಾತಿನ ಅವಕಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುವವನಿಗೆ ಧಿಕ್ಕಾರ ಇರಲಿ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Somehow gauge what these people wish for, and give it quickly, before they ask. Shame on the one who, though he perceives the wish, waits for the petitioner to find the chance to speak.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಮೀಯತಾಂ ಎಂದರೆ ಅಳೆದು ತಿಳಿಯಲಿ ಎಂದು. ಕಥಂ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಹೇಗಾದರೂ ಎಂದು ಓದಿದ್ದೇವೆ. ಹೇಗೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿಯೂ ಓದಬಹುದು, ಆಗಲೂ ಒಟ್ಟು ಅರ್ಥ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
Miyatam means let it be gauged. We have read katham as somehow. It can also be read as the question how, and the overall sense stays the same.
ಅರ್ಥಿವಾಗವಸರ ಎಂದರೆ ಬೇಡುವವನ ಮಾತಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಅವಕಾಶ. ಅದನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಂಡು ಕಾಯುವವನನ್ನು ಕವಿ ಧಿಕ್ಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪದ್ಯದ ಚುಚ್ಚು ಇರುವುದು ಕೊಡದವನ ಮೇಲಲ್ಲ, ತಿಳಿದೂ ತಡಮಾಡುವವನ ಮೇಲೆ.
Arthivagavasara means the chance that comes for the petitioner to speak. The poet scorns the one who sits through that and waits. The sting falls not on the one who refuses, but on the one who knows and delays.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 69. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 69. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಕೇಳದವರ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು ಒಂದು ಕಲೆ. ಕ್ಲಿನಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹಣದ ಚಿಂತೆಯಿಂದ ಮಾತು ತೆಗೆಯಲು ಹಿಂಜರಿಯುವ ರೋಗಿಯ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಅದು ಕಾಣಿಸುವುದುಂಟು.
Noticing the need of those who do not ask is an art. In the clinic it sometimes shows on the face of a patient who hesitates to raise the matter for worry about cost.
ಹಾಗೆಂದು ಬಯಕೆಯನ್ನು ಊಹಿಸಿ ಕೊಡುವಾಗ ಅವರ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ಆಗದಂತೆ ಎಚ್ಚರ ವಹಿಸಬೇಕು. ನಮ್ಮ ಊಹೆ ತಪ್ಪಾಗಿರಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನೂ ನೆನಪಿಡಬೇಕು.
Even so, when we guess a wish and give, we must take care not to hurt their dignity. We should also remember that our guess may be wrong.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ