ಬಡ್ಡಿಗೆ ಹಣ ಕೊಡುವವನು ಸಾಲ ತೆಗೆದುಕೊಂಡವನ ಮೇಲೆ ಭರವಸೆ ಇಟ್ಟಿರುತ್ತಾನೆ. ಆ ವ್ಯವಹಾರದ ಭಾಷೆ ನಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಪರಿಚಿತ.
ಈ ಎರಡು ಸಾಲಿನ ಪದ್ಯ ಅದೇ ಲೆಕ್ಕದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ದಾನವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ: ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟದ್ದು ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕೋಟಿ ಪಟ್ಟು ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತದೆ ಎಂದು.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ದಾನಪಾತ್ರಮಧಮರ್ಣಮಿಹೈಕಗ್ರಾಹಿ ಕೋಟಿಗುಣಿತಂ ದಿವಿ ದಾಯಿ
ಸಾಧುರೇತಿ ಸುಕೃತೈರ್ಯದಿ ಕರ್ತುಂ ಪಾರಲೌಕಿಕಕುಸೀದಮಸೀದತ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
दानपात्रमधमर्णमिहैकग्राहि कोटिगुणितं दिवि दायि
साधुरेति सुकृतैर्यदि कर्तुं पारलौकिककुसीदमसीदत्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
dānapātramadhamarṇamihaikagrāhi koṭiguṇitaṃ divi dāyi
sādhureti sukṛtairyadi kartuṃ pāralaukikakusīdamasīdat
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ದಾನಪಾತ್ರಮಧಮರ್ಣಮಿಹೈಕಗ್ರಾಹಿ (दानपात्रमधमर्णमिहैकग्राहि, dānapātramadhamarṇamihaikagrāhi) = ದಾನ ಪಡೆಯಲು ಯೋಗ್ಯನು ಸಾಲಗಾರನಂತೆ, ಇಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಮಾತ್ರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವವನು (ದಾನಪಾತ್ರಂ + ಅಧಮರ್ಣಂ + ಇಹ + ಏಕಗ್ರಾಹಿ) (the worthy recipient is like a debtor who takes only one here (danapatram + adhamarnam + iha + ekagrahi))
- ಕೋಟಿಗುಣಿತಂ (कोटिगुणितं, koṭiguṇitaṃ) = ಕೋಟಿ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ (multiplied a crore times)
- ದಿವಿ (दिवि, divi) = ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ (in heaven)
- ದಾಯಿ (दायि, dāyi) = ಕೊಡುವವನು (the giver back)
- ಸಾಧುರೇತಿ (साधुरेति, sādhureti) = ಸಜ್ಜನ ಬರುತ್ತಾನೆ (ಸಾಧುಃ + ಏತಿ) (the good man comes (sadhuh + eti))
- ಸುಕೃತೈರ್ಯದಿ (सुकृतैर्यदि, sukṛtairyadi) = ಪುಣ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ, ಒಂದುವೇಳೆ (ಸುಕೃತೈಃ + ಯದಿ) (with his merits, if (sukritaih + yadi))
- ಕರ್ತುಂ (कर्तुं, kartuṃ) = ಮಾಡಲು (to do)
- ಪಾರಲೌಕಿಕಕುಸೀದಮಸೀದತ್ (पारलौकिककुसीदमसीदत्, pāralaukikakusīdamasīdat) = ಪರಲೋಕದ ಬಡ್ಡಿ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು, ಹಿಂಜರಿಯದೆ (ಪಾರಲೌಕಿಕಕುಸೀದಂ + ಅಸೀದತ್) (otherworldly money-lending, unfaltering (paralaukikakusidam + asidat))
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ದಾನ ಪಡೆಯಲು ಯೋಗ್ಯನಾದವನು ಒಬ್ಬ ಸಾಲಗಾರನಂತೆ. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಮಾತ್ರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕೋಟಿ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಪರಲೋಕದ ಬಡ್ಡಿ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡಬೇಕೆಂದಿರುವ ಸಜ್ಜನ ತನ್ನ ಪುಣ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಿಂಜರಿಯದೆ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬರುತ್ತಾನೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
The worthy recipient of a gift is like a debtor. Here he takes only one, and in heaven he gives it back multiplied a crore times. If a good man wishes to carry on money-lending for the other world, he comes to him with his merits, unfaltering.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಇಲ್ಲಿರುವುದು ವ್ಯಾಪಾರದ ಭಾಷೆಯ ರೂಪಕ. ಅಧಮರ್ಣ ಎಂದರೆ ಸಾಲ ತೆಗೆದುಕೊಂಡವನು, ಕುಸೀದ ಎಂದರೆ ಬಡ್ಡಿಗೆ ಹಣ ಕೊಡುವ ವ್ಯವಹಾರ. ದಾನ ಪಡೆಯುವವನನ್ನು ಸಾಲಗಾರನೆಂದೂ ದಾನಿಯನ್ನು ಸಾಲ ಕೊಟ್ಟವನೆಂದೂ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
The figure comes from the language of trade. Adhamarna means one who has taken a loan, and kusida means lending at interest. The recipient is imagined as the debtor and the donor as the lender.
ಕೊನೆಯ ಪದ ಅಸೀದತ್ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆ ಪೂರ್ಣ ಖಚಿತವಿಲ್ಲ. ಹಿಂಜರಿಯದೆ ಎಂದೋ ನಷ್ಟವಾಗದ ಎಂದೋ ಓದಬಹುದು. ಎರಡು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಓದಿದರೂ ಪದ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಅರ್ಥ ಹೆಚ್ಚು ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
We are not fully sure of the last word, asidat. It can be read as unfaltering or as without loss. Either way the overall sense of the verse changes little.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 69. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 69. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಲೆಕ್ಕ ಇಟ್ಟು ಹಿಂತಿರುಗಿ ಬರುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕೊಡುವ ದಾನ ವ್ಯಾಪಾರವಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಲ್ಲಿ ಏಳುತ್ತದೆ. ಇಂದಿನ ಓದುಗರು ಅದನ್ನು ಸ್ವತಃ ತೂಗಿ ನೋಡಬಹುದು.
The question rises here whether giving that keeps a ledger and waits for returns becomes trade. A reader today can weigh that for themselves.
ಪರಲೋಕದ ಲೆಕ್ಕ ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದ ವಿಷಯ. ಅದನ್ನು ಭರವಸೆಯ ಮಾತಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಓದುವುದು ಉಚಿತ. ಇಲ್ಲಿ ಈಗ ಕೊಡುವ ತೃಪ್ತಿಯೇ ನಿಜವಾದ ಫಲ ಎಂದು ಓದುವ ದಾರಿಯೂ ಇದೆ.
The ledger of the other world is known to no one, so it is fitting to read it only as a word of hope. One may also read the satisfaction of giving here and now as the true return.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ