ಜೇನು ತೆಗೆಯುವವರು ಹೇಳುವ ಮಾತಿದೆ. ತಿಂಗಳುಗಟ್ಟಲೆ ಹುಳುಗಳು ಹೂವಿನಿಂದ ಹೂವಿಗೆ ಅಲೆದು ತುಂಬಿಸಿದ ಗೂಡು ಒಂದೇ ಬೆಳಗಿನಲ್ಲಿ ಖಾಲಿಯಾಗಿಬಿಡಬಹುದು.
ಆ ಚಿತ್ರವನ್ನೇ ಬಳಸಿ ಈ ಎರಡು ಸಾಲಿನ ಪದ್ಯ ಕೂಡಿಡುವವನನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಹೆಸರು ಖಚಿತವಾಗಿಲ್ಲ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ದೇಯಂ ಭೋ ಹ್ಯಧನೇ ಧನಂ ಸುಕೃತಿಭಿರ್ನೋ ಸಂಚಿತಂ ಸರ್ವದಾ ಶ್ರೀಕರ್ಣಸ್ಯ ಬಲೇಶ್ಚ ವಿಕ್ರಮಪತೇರದ್ಯಾಪಿ ಕೀರ್ತಿಃ ಸ್ಥಿತಾ
ಆಶ್ಚರ್ಯಂ ಮಧು ದಾನಭೋಗರಹಿತಂ ನಷ್ಟಂ ಚಿರಾತ್ಸಂಚಿತಂ ನಿರ್ವೇದಾದಿತಿ ಪಾಣಿಪಾದಯುಗಲಂ ಘರ್ಷಂತ್ಯಹೋ ಮಕ್ಷಿಕಾಃ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
देयं भो ह्यधने धनं सुकृतिभिर्नो संचितं सर्वदा श्रीकर्णस्य बलेश्च विक्रमपतेरद्यापि कीर्तिः स्थिता
आश्चर्यं मधु दानभोगरहितं नष्टं चिरात्संचितं निर्वेदादिति पाणिपादयुगलं घर्षन्त्यहो मक्षिकाः
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
deyaṃ bho hyadhane dhanaṃ sukṛtibhirno saṃcitaṃ sarvadā śrīkarṇasya baleśca vikramapateradyāpi kīrtiḥ sthitā
āścaryaṃ madhu dānabhogarahitaṃ naṣṭaṃ cirātsaṃcitaṃ nirvedāditi pāṇipādayugalaṃ gharṣantyaho makṣikāḥ
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ದೇಯಂ (देयं, deyaṃ) = ಕೊಡಬೇಕಾದದ್ದು (to be given)
- ಭೋ (भो, bho) = ಎಲೈ (O friends)
- ಹ್ಯಧನೇ (ह्यधने, hyadhane) = ಬಡವನಿಗೆ (ಹಿ + ಅಧನೇ) (to the poor man (hi + adhane))
- ಧನಂ (धनं, dhanaṃ) = ಧನ (wealth)
- ಸುಕೃತಿಭಿರ್ನೋ (सुकृतिभिर्नो, sukṛtibhirno) = ಪುಣ್ಯವಂತರಿಂದ ಅಲ್ಲ (ಸುಕೃತಿಭಿಃ + ನೋ) (by the virtuous, not (sukrtibhih + no))
- ಸಂಚಿತಂ (संचितं, saṃcitaṃ) = ಕೂಡಿಡುವುದು (hoarded)
- ಸರ್ವದಾ (सर्वदा, sarvadā) = ಯಾವಾಗಲೂ (always)
- ಶ್ರೀಕರ್ಣಸ್ಯ (श्रीकर्णस्य, śrīkarṇasya) = ಶ್ರೀ ಕರ್ಣನ (of the glorious Karna)
- ಬಲೇಶ್ಚ (बलेश्च, baleśca) = ಬಲಿಯ ಮತ್ತು (ಬಲೇಃ + ಚ) (and of Bali (baleh + ca))
- ವಿಕ್ರಮಪತೇರದ್ಯಾಪಿ (विक्रमपतेरद्यापि, vikramapateradyāpi) = ವಿಕ್ರಮಪತಿಯ, ಇಂದಿಗೂ (ವಿಕ್ರಮಪತೇಃ + ಅದ್ಯ + ಅಪಿ) (of Vikramapati, even today (vikramapateh + adya + api))
- ಕೀರ್ತಿಃ (कीर्तिः, kīrtiḥ) = ಕೀರ್ತಿ (fame)
- ಸ್ಥಿತಾ (स्थिता, sthitā) = ನಿಂತಿದೆ (stands)
- ಆಶ್ಚರ್ಯಂ (आश्चर्यं, āścaryaṃ) = ಆಶ್ಚರ್ಯ (a wonder)
- ಮಧು (मधु, madhu) = ಜೇನು (honey)
- ದಾನಭೋಗರಹಿತಂ (दानभोगरहितं, dānabhogarahitaṃ) = ದಾನ ಮತ್ತು ಭೋಗ ಇಲ್ಲದ (without giving or enjoying)
- ನಷ್ಟಂ (नष्टं, naṣṭaṃ) = ನಾಶವಾಯಿತು (lost)
- ಚಿರಾತ್ಸಂಚಿತಂ (चिरात्संचितं, cirātsaṃcitaṃ) = ಬಹುಕಾಲ ಕೂಡಿಟ್ಟದ್ದು (ಚಿರಾತ್ + ಸಂಚಿತಮ್) (stored for a long time (cirat + samcitam))
- ನಿರ್ವೇದಾದಿತಿ (निर्वेदादिति, nirvedāditi) = ವಿರಕ್ತಿಯಿಂದ ಎಂಬಂತೆ (ನಿರ್ವೇದಾತ್ + ಇತಿ) (as if from despair (nirvedat + iti))
- ಪಾಣಿಪಾದಯುಗಲಂ (पाणिपादयुगलं, pāṇipādayugalaṃ) = ಕೈ ಕಾಲುಗಳ ಜೋಡಿ (the pairs of hands and feet)
- ಘರ್ಷಂತ್ಯಹೋ (घर्षन्त्यहो, gharṣantyaho) = ಉಜ್ಜುತ್ತವೆ, ಅಯ್ಯೋ (ಘರ್ಷಂತಿ + ಅಹೋ) (they rub, ah (gharsanti + aho))
- ಮಕ್ಷಿಕಾಃ (मक्षिकाः, makṣikāḥ) = ಜೇನುಹುಳುಗಳು, ನೊಣಗಳು (the bees)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಎಲೈ ಪುಣ್ಯವಂತರೇ, ಬಡವನಿಗೆ ಧನ ಕೊಡಬೇಕು. ಯಾವಾಗಲೂ ಕೂಡಿಡಬಾರದು. ಕರ್ಣ, ಬಲಿ ಮತ್ತು ವಿಕ್ರಮಪತಿಯ ಕೀರ್ತಿ ಇಂದಿಗೂ ನಿಂತಿದೆ. ಆಶ್ಚರ್ಯ ನೋಡಿ, ದಾನ ಅಥವಾ ಭೋಗ ಇಲ್ಲದೆ ಬಹುಕಾಲ ಕೂಡಿಟ್ಟ ಜೇನು ಕಳೆದುಹೋದಾಗ ಜೇನುಹುಳುಗಳು ಬೇಸರದಿಂದ ಕೈಕಾಲುಗಳನ್ನು ಉಜ್ಜಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
O virtuous ones, wealth should be given to the poor and not always hoarded. The fame of Karna, of Bali and of Vikramapati stands even today. And see the wonder: when honey stored for ages, neither given nor enjoyed, is lost, the bees rub their hands and feet together in despair.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಕರ್ಣ ಮತ್ತು ಬಲಿ ದಾನಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾದವರು ಎಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ವಿಕ್ರಮಪತಿ ಎಂಬ ಪದ ಯಾರನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿ ಖಚಿತವಿಲ್ಲ. ರಾಜ ವಿಕ್ರಮನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರಬಹುದು ಎಂದು ಊಹಿಸಬಹುದು.
Tradition names Karna and Bali as famed givers. Who exactly the word Vikramapati points to is not settled here. It may be meant for King Vikrama, but that is a guess.
ಜೇನುಹುಳುಗಳು ಮುಂಗಾಲುಗಳನ್ನು ಉಜ್ಜಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಕವಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದಲ್ಲಿ ಕೈ ಹಿಸುಕಿಕೊಳ್ಳುವ ಮನುಷ್ಯನ ಭಂಗಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದು ಕವಿಯ ಕಲ್ಪನೆ. ಹುಳುಗಳಿಗೆ ಹಾಗೆ ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಉದ್ದೇಶವಲ್ಲ.
The poet compares the way bees rub their forelegs to a person wringing his hands in regret. This is the poet’s fancy. It is not a claim about what bees feel.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 69. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 69. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಕೂಡಿಟ್ಟದ್ದನ್ನು ಬಳಸದೆ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡವರ ಕತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಯಾರೋ ಬಂದು ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಪದ್ಯ ಆ ಸಂಭವವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
The story of those who hoard without using often ends the same way. Someone comes and takes it. The verse reminds us of that possibility.
ಉಳಿತಾಯವೇ ತಪ್ಪು ಎಂದು ಪದ್ಯ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ, ಕೂಡಿಡಲು ಮಾತ್ರ ಗುರಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಟೀಕಿಸುತ್ತದೆ. ಹಣಕಾಸಿನ ಸಲಹೆ ಇಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ.
The verse does not call saving itself wrong. It criticises hoarding as the only aim. No financial advice is intended here.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ