ಮದುವೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಊಟಕ್ಕೆ ಬಡಿಸುವಾಗ ಯಾರು ನೆಂಟರು, ಯಾರು ದಾರಿಹೋಕರು ಎಂದು ನೋಡಿ ಬಡಿಸುವವರನ್ನು ನಾವು ಕಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಹಾಗೆ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕದೆ ಬಡಿಸುವವರನ್ನೂ ಕಂಡಿದ್ದೇವೆ.
ಉದಾರರ ಪ್ರಶಂಸೆಯ ವಿಭಾಗದ ಈ ಒಂಬತ್ತನೆಯ ಶ್ಲೋಕ ಆ ಲೆಕ್ಕದ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಮಾತಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಶ್ಲೋಕ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಅಯಂ ನಿಜಃ ಪರೋ ವೇತಿ ಗಣನಾ ಲಘುಚೇತಸಾಮ್
ಉದಾರಚರಿತಾನಾಂ ತು ವಸುಧೈವ ಕುಟುಂಬಕಮ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
अयं निजः परो वेति गणना लघुचेतसाम्
उदारचरितानां तु वसुधैव कुटुम्बकम्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
ayaṃ nijaḥ paro veti gaṇanā laghucetasām
udāracaritānāṃ tu vasudhaiva kuṭumbakam
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅಯಂ (अयं, ayaṃ) = ಇವನು (this one)
- ನಿಜಃ (निजः, nijaḥ) = ತನ್ನವನು (one’s own)
- ಪರೋ (परो, paro) = ಬೇರೆಯವನು (ಪರಃ) (another)
- ವೇತಿ (वेति, veti) = ಅಥವಾ ಎಂದು (ವಾ ಇತಿ) (or, so)
- ಗಣನಾ (गणना, gaṇanā) = ಲೆಕ್ಕ (the reckoning)
- ಲಘುಚೇತಸಾಮ್ (लघुचेतसाम्, laghucetasām) = ಸಣ್ಣ ಮನಸ್ಸಿನವರ (of the small-minded)
- ಉದಾರಚರಿತಾನಾಂ (उदारचरितानां, udāracaritānāṃ) = ಉದಾರ ನಡತೆಯವರಿಗೆ (for those of generous conduct)
- ತು (तु, tu) = ಆದರೆ (but)
- ವಸುಧೈವ (वसुधैव, vasudhaiva) = ಭೂಮಿಯೇ (ವಸುಧಾ ಏವ) (the earth itself)
- ಕುಟುಂಬಕಮ್ (कुटुम्बकम्, kuṭumbakam) = ಕುಟುಂಬ (a family)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಇವನು ನಮ್ಮವನು, ಅವನು ಬೇರೆಯವನು ಎಂಬ ಲೆಕ್ಕ ಸಣ್ಣ ಮನಸ್ಸಿನವರದು. ಉದಾರ ನಡತೆಯವರಿಗೆ ಭೂಮಿಯೇ ಒಂದು ಕುಟುಂಬ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
The reckoning of “this one is ours, that one is a stranger” belongs to the small-minded. For those of generous conduct, the whole earth is one family.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ವಸುಧೈವ ಕುಟುಂಬಕಂ ಎಂಬ ಸಾಲು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಇದು ಹಿತೋಪದೇಶ ಮತ್ತು ಮಹೋಪನಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕ ಮೂಲವನ್ನು ಹೇಳಿಲ್ಲ.
The line vasudhaiva kutumbakam is very widely known in India. It is said to appear also in the Hitopadesha and the Maha Upanishad. This book does not name a source.
ಲಘುಚೇತಸ್ ಎಂದರೆ ಸಣ್ಣ ಮನಸ್ಸು, ಉದಾರಚರಿತ ಎಂದರೆ ಉದಾರ ನಡತೆ. ಇಲ್ಲಿ ಉದಾರತೆ ಎಂದರೆ ಹಣ ಕೊಡುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಹೃದಯದ ವಿಸ್ತಾರ ಎಂಬ ಧ್ವನಿ ಇದೆ.
Laghucetas means a small mind and udaracarita generous conduct. Generosity here is not only giving money. There is an overtone of breadth of heart.
ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಡೆ ಅನುಸ್ವಾರ ಮತ್ತು ವಿಸರ್ಗದ ಚುಕ್ಕೆಗಳು ಸವೆದಿವೆ. ವ್ಯಾಕರಣದ ಪ್ರಕಾರ ಅವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಓದಿದ್ದೇವೆ.
In the printed copy the dots for anusvara and visarga are worn away in places. We have read them in, as the grammar requires.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 70. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 70. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ತುರ್ತು ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಬಂದ ರೋಗಿ ನಮ್ಮ ಊರಿನವನೋ ಬೇರೆ ಭಾಷೆಯವನೋ ಎಂದು ವೈದ್ಯ ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಮೊದಲು ಚಿಕಿತ್ಸೆ. ಈ ಸಾಲು ಅಂತಹ ನಡತೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
A doctor in the emergency room does not ask whether the patient is from our town or speaks another language. Treatment comes first. The line recalls that conduct.
ಇಡೀ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕುಟುಂಬವೆಂದು ಕಾಣುವುದು ಎಂದರೆ ಮನೆಯವರನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುವುದು ಎಂದಲ್ಲ. ವೃತ್ತ ದೊಡ್ಡದಾಗುವುದು ಎಂದು ನಾವು ಓದುತ್ತೇವೆ.
Seeing the whole earth as family does not mean neglecting one’s own household. We read it as the circle growing wider.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ