ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹೇಳುವ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ದಾನಶೂರರ ಹೆಸರುಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ನಾಲ್ಕು ಹೆಸರು ಹೇಳಿದರೆ ಕಥೆ ತಾನಾಗಿ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.
ಉದಾರರ ಪ್ರಶಂಸೆಯ ವಿಭಾಗದ ಈ ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಶ್ಲೋಕ ಅಂತಹ ನಾಲ್ಕು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಉಸಿರಿನಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಶ್ಲೋಕ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಕರ್ಣಸ್ತ್ವಚಂ ಶಿಬಿರ್ಮಾಂಸಂ ಜೀವಂ ಜೀಮೂತವಾಹನಃ
ದದೌ ದಧೀಚಿರಸ್ಥೀನಿ ನಾಸ್ತ್ಯದೇಯಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
कर्णस्त्वचं शिबिर्मांसं जीवं जीमूतवाहनः
ददौ दधीचिरस्थीनि नास्त्यदेयं महात्मनाम्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
karṇastvacaṃ śibirmāṃsaṃ jīvaṃ jīmūtavāhanaḥ
dadau dadhīcirasthīni nāstyadeyaṃ mahātmanām
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಕರ್ಣಸ್ತ್ವಚಂ (कर्णस्त्वचं, karṇastvacaṃ) = ಕರ್ಣನು ಚರ್ಮವನ್ನು (ಕರ್ಣಃ ತ್ವಚಂ) (Karna, the skin)
- ಶಿಬಿರ್ಮಾಂಸಂ (शिबिर्मांसं, śibirmāṃsaṃ) = ಶಿಬಿ ಮಾಂಸವನ್ನು (ಶಿಬಿಃ ಮಾಂಸಂ) (Shibi, the flesh)
- ಜೀವಂ (जीवं, jīvaṃ) = ಪ್ರಾಣವನ್ನು (the life)
- ಜೀಮೂತವಾಹನಃ (जीमूतवाहनः, jīmūtavāhanaḥ) = ಜೀಮೂತವಾಹನ (Jimutavahana)
- ದದೌ (ददौ, dadau) = ಕೊಟ್ಟನು (gave)
- ದಧೀಚಿರಸ್ಥೀನಿ (दधीचिरस्थीनि, dadhīcirasthīni) = ದಧೀಚಿ ಎಲುಬುಗಳನ್ನು (ದಧೀಚಿಃ ಅಸ್ಥೀನಿ) (Dadhichi, the bones)
- ನಾಸ್ತ್ಯದೇಯಂ (नास्त्यदेयं, nāstyadeyaṃ) = ಕೊಡಲಾಗದ್ದು ಇಲ್ಲ (ನ ಅಸ್ತಿ ಅದೇಯಂ) (there is nothing that cannot be given)
- ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್ (महात्मनाम्, mahātmanām) = ಮಹಾತ್ಮರಿಗೆ (for the great-souled)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಕರ್ಣನು ಚರ್ಮವನ್ನು, ಶಿಬಿ ಮಾಂಸವನ್ನು, ಜೀಮೂತವಾಹನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು, ದಧೀಚಿ ಎಲುಬುಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟರು. ಮಹಾತ್ಮರಿಗೆ ಕೊಡಲಾಗದ್ದು ಎಂಬುದೇ ಇಲ್ಲ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Karna gave his skin, Shibi his flesh, Jimutavahana his life, and Dadhichi his bones. For the great-souled there is nothing that cannot be given.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಈ ನಾಲ್ವರ ಕಥೆಗಳು ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತದ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕರ್ಣ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಬಂದ ಕವಚವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದ, ಶಿಬಿ ಶರಣು ಬಂದ ಪಕ್ಷಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಲು ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ, ಜೀಮೂತವಾಹನ ಇನ್ನೊಬ್ಬನ ಪ್ರಾಣ ಉಳಿಸಲು ತನ್ನನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ, ದಧೀಚಿ ದೇವತೆಗಳ ಆಯುಧಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಎಲುಬುಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟ ಎಂದು ಕಥೆಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹೆಸರುಗಳಷ್ಟೇ ಇವೆ.
The stories of these four are said to be well known in the Puranic and Mahabharata tradition. Karna gave away the armour he was born with, Shibi offered his body to save a bird that had taken refuge, Jimutavahana offered himself to save another’s life, and Dadhichi gave his bones for the gods’ weapon, as the tales tell. The verse itself gives only the names.
ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಲ್ಲೂ ಕೊಡುವವನಿಗೆ ತನಗೇ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದ್ದು ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಕೊನೆಯ ಪಾದ ಅದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಯಮವಾಗಿ ಮುಗಿಸುತ್ತದೆ.
In each example what is given is what is nearest to the giver himself. The last line closes it as a general rule.
ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಡೆ ಅನುಸ್ವಾರ ಮತ್ತು ವಿಸರ್ಗದ ಚುಕ್ಕೆಗಳು ಸವೆದಿವೆ. ವ್ಯಾಕರಣದ ಪ್ರಕಾರ ಅವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಓದಿದ್ದೇವೆ.
In the printed copy the dots for anusvara and visarga are worn away in places. We have read them in, as the grammar requires.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 70. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 70. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಕೊಡುವುದರ ಮಾನ ವಸ್ತುವಿನ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಕೊಡುವವನಿಗೆ ಅದು ಎಷ್ಟು ಹತ್ತಿರದ್ದು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿದೆ. ತನ್ನ ಸಮಯ, ತನ್ನ ತಿಳಿವಳಿಕೆ, ನಿದ್ದೆಗೆಟ್ಟ ರಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಕೊಡುವ ವೈದ್ಯರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರು ಚಿಕ್ಕ ಅಳತೆಯಲ್ಲಿ ಅದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ.
The measure of giving lies not in the price of the thing but in how near it is to the giver. Doctors and teachers who give their time, their understanding and their sleepless nights stand, on a small scale, in that same line.
ಇದು ಹೊಗಳಿಕೆಯ ಶ್ಲೋಕ, ಎಲ್ಲರೂ ಹಾಗೆ ಕೊಡಬೇಕೆಂಬ ಆಜ್ಞೆಯಲ್ಲ. ತನ್ನ ಮತ್ತು ತನ್ನವರ ಯೋಗಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಮರೆಯದೆ ಕೊಡುವುದೇ ವಿವೇಕ ಎಂದು ನಾವು ಓದುತ್ತೇವೆ.
This is a verse of praise, not an order that everyone must give so. We read wisdom as giving without forgetting one’s own wellbeing and that of one’s family.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ