ಜರಾಮರಣದೌರ್ಗತ್ಯ: ವೀರನಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟುವುದೇ ನಾಚಿಕೆ

ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಹೊರಗೆ ಕುಳಿತವರ ಭಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರೋಗ, ಮುಪ್ಪು, ಬಡತನ ಮತ್ತು ಸಾವಿನ ಕುರಿತು. ಇವನ್ನು ಬದುಕಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ದುಃಖ ಎಂದು ನಾವು ಸಹಜವಾಗಿ ಲೆಕ್ಕಿಸುತ್ತೇವೆ.

ಉದಾರರ ಪ್ರಶಂಸೆಯ ವಿಭಾಗದ ಈ ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ಶ್ಲೋಕ ಆ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬದಿಗೆ ಸರಿಸಿ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ನಾಚಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಶ್ಲೋಕ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ಉದಾರಪ್ರಶಂಸಾ, ಶ್ಲೋಕ 14 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Praise of the Generous, verse 14

ವಿಷಯ: ಹುಟ್ಟಿನ ನಾಚಿಕೆ · The shame of birth

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಜರಾಮರಣದೌರ್ಗತ್ಯವ್ಯಾಧಯಸ್ತಾವದಾಸತಾಮ್
ಜನ್ಮೈವ ಕಿಂ ನ ವೀರಸ್ಯ ಭೂಯೋ ಭೂಯಸ್ತ್ರಪಾಕರಮ್

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

जरामरणदौर्गत्यव्याधयस्तावदासताम्
जन्मैव किं न वीरस्य भूयो भूयस्त्रपाकरम्

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

jarāmaraṇadaurgatyavyādhayastāvadāsatām
janmaiva kiṃ na vīrasya bhūyo bhūyastrapākaram

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಜರಾಮರಣದೌರ್ಗತ್ಯವ್ಯಾಧಯಸ್ತಾವದಾಸತಾಮ್ (जरामरणदौर्गत्यव्याधयस्तावदासताम्, jarāmaraṇadaurgatyavyādhayastāvadāsatām) = ಮುಪ್ಪು, ಸಾವು, ದುರ್ಗತಿ ಮತ್ತು ರೋಗಗಳು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಇರಲಿ (ಜರಾಮರಣದೌರ್ಗತ್ಯವ್ಯಾಧಯಃ ತಾವತ್ ಆಸತಾಂ) (let old age, death, misfortune and disease wait for now)
ಜನ್ಮೈವ (जन्मैव, janmaiva) = ಹುಟ್ಟೇ (ಜನ್ಮ ಏವ) (birth itself)
ಕಿಂ (किं, kiṃ) = ಏನು, ಅಲ್ಲವೇ (is it not)
ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
ವೀರಸ್ಯ (वीरस्य, vīrasya) = ವೀರನಿಗೆ (for the brave man)
ಭೂಯೋ (भूयो, bhūyo) = ಮತ್ತೆ (again)
ಭೂಯಸ್ತ್ರಪಾಕರಮ್ (भूयस्त्रपाकरम्, bhūyastrapākaram) = ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನಾಚಿಕೆ ತರುವುದು (ಭೂಯಃ ತ್ರಪಾಕರಂ) (a cause of shame again and again)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಮುಪ್ಪು, ಸಾವು, ದುರ್ಗತಿ, ರೋಗ ಇವು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಬದಿಗಿರಲಿ. ವೀರನಿಗೆ ಹುಟ್ಟೇ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನಾಚಿಕೆ ತರುವಂಥದಲ್ಲವೇ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Let old age, death, misfortune and disease wait. Is not birth itself, again and again, a cause of shame for the brave man?

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಇದು ಯಾವುದರ ನಾಚಿಕೆ ಎಂದು ಶ್ಲೋಕವೇ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟುವ ಚಕ್ರವೇ ಲಜ್ಜೆಗೆ ಕಾರಣ ಎಂದು ವೈರಾಗ್ಯದ ದನಿಯಲ್ಲಿ ಓದಬಹುದು. ಉದಾರರ ಪ್ರಶಂಸೆಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಯಾರಿಗೂ ಉಪಕಾರ ಮಾಡದ ಹುಟ್ಟು ನಾಚಿಕೆಗೆ ಕಾರಣ ಎಂದೂ ಓದಬಹುದು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸರಿ ಎಂದು ನಾವು ನಿರ್ಧರಿಸಿಲ್ಲ.

The verse does not say what the shame is about. One may read it in a tone of renunciation, as the cycle of repeated birth itself being the cause of shame. Since it sits in the section on the generous, one may also read it as a birth that does no good to anyone being a cause of shame. We have not settled which is right.

ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ ವೀರಸ್ಯ ಎಂದಿದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಧೀರಸ್ಯ ಎಂದಿತ್ತು. ನಾವು ಮುದ್ರಿತ ಪಾಠವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಧೀರ ಎಂದು ಓದಿದರೂ ಅರ್ಥದ ತಿರುಳು ಹೆಚ್ಚು ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

The printed book reads virasya, where the digital text had dhirasya. We have followed the print. Reading dhira instead would not change the core of the meaning much.

ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಡೆ ಅನುಸ್ವಾರದ ಚುಕ್ಕೆ ಸವೆದಿದೆ. ವ್ಯಾಕರಣದ ಪ್ರಕಾರ ಅದನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಓದಿದ್ದೇವೆ.

In the printed copy the anusvara dot is worn away in places. We have read it in, as the grammar requires.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 70. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 70. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ನಿಂತು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು: ಈ ಜೀವನವನ್ನು ಬಳಸಿ ನಾನೇನು ಮಾಡಿದೆ. ಸೇವೆಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿಯ ಹೊಸ್ತಿಲಲ್ಲಿರುವ ವೈದ್ಯರು ಕಳೆದ ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮನ್ನೇ ಹಾಗೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಹಜ.

One may pause and ask what one has done with this life. It is natural for a doctor at the threshold of retirement to ask this of the last thirty years.

ಶ್ಲೋಕದ ಘನತೆ ರೋಗ ಮತ್ತು ಮುಪ್ಪನ್ನು ಬದಿಗೆ ಸರಿಸುವಲ್ಲಿದೆ. ಅದು ರೋಗವನ್ನು ಹಗುರಾಗಿ ಕಾಣುವ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ. ಅವುಗಳನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡೇ ಅದಕ್ಕೂ ಆಚೆ ನೋಡುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದು.

The dignity of the verse lies in setting disease and old age aside. That is not advice to take illness lightly. It is a question that looks beyond them while taking them seriously.