ಶೋಕಂ ಮಾ ಕುರು ಕುಕ್ಕುರ: ನಾಯಿಗೇ ಸಮಾಧಾನ ಹೇಳುವ ಕಟಕಿ

ಶೋಕಂ ಮಾ ಕುರು ಕುಕ್ಕುರ ಸುಭಾಷಿತ: ನಾಯಿಯೇ ದುಃಖಿಸಬೇಡ, ಕೃತಘ್ನ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವನು ನಿನಗಿಂತ ಕೀಳು. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ಶೋಕಂ ಮಾ ಕುರು ಕುಕ್ಕುರ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಯಾರಾದರೂ ತುಂಬಾ ಕುಗ್ಗಿದಾಗ ನಾವು ಹೇಳುವ ಒಂದು ಸಮಾಧಾನ ಇದೆ. ನಿನಗಿಂತ ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವವರೂ ಇದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಅದು.

ಈ ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ಆ ಸಮಾಧಾನ ಒಂದು ನಾಯಿಗೇ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಂದೆ ಕಚ್ಚುವ ಕಟಕಿ ಇದೆ. ಇದೊಂದು ಎರಡು ಸಾಲಿನ ಪದ್ಯ, ಇದರ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಹೆಸರು ಇನ್ನೂ ಖಚಿತವಾಗಿಲ್ಲ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ಕೃತಘ್ನನಿಂದಾ, ಶ್ಲೋಕ 4 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, Against the Ungrateful, verse 4

ವಿಷಯ: ಕೃತಘ್ನನಿಗೆ ನಾಯಿಗಿಂತ ಕೀಳು ಸ್ಥಾನ · The ungrateful ranked below a dog

ಛಂದಸ್ಸು: ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ಪದ್ಯ, ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 19 ಅಕ್ಷರ · A two-line verse, about 19 syllables a line (exact metre name not confirmed)


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಶೋಕಂ ಮಾ ಕುರು ಕುಕ್ಕುರ ಸತ್ತ್ವೇಷ್ವಹಮಧಮ ಇತಿ ಮುಧಾ ಸಾಧೋ
ಕಷ್ಟಾದಪಿ ಕಷ್ಟತರಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಶ್ವಾನಂ ಕೃತಘ್ನನಾಮಾನಮ್

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

शोकं मा कुरु कुक्कुर सत्त्वेष्वहमधम इति मुधा साधो
कष्टादपि कष्टतरं दृष्ट्वा श्वानं कृतघ्ननामानम्

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

śokaṃ mā kuru kukkura sattveṣvahamadhama iti mudhā sādho
kaṣṭādapi kaṣṭataraṃ dṛṣṭvā śvānaṃ kṛtaghnanāmānam

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ಶೋಕಂ (शोकं, śokaṃ) = ದುಃಖವನ್ನು (grief)
  • ಮಾ ಕುರು (मा कुरु, mā kuru) = ಮಾಡಬೇಡ (do not make)
  • ಕುಕ್ಕುರ (कुक्कुर, kukkura) = ನಾಯಿಯೇ (O dog)
  • ಸತ್ತ್ವೇಷ್ವಹಮಧಮ (सत्त्वेष्वहमधम, sattveṣvahamadhama) = ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಅತಿ ಕೀಳು (ಸತ್ತ್ವೇಷು ಅಹಂ ಅಧಮ ಎಂದು ಬಿಡಿಸಬಹುದು) (among creatures I am the lowest (it splits as sattveshu, aham, adhama))
  • ಇತಿ (इति, iti) = ಎಂದು (thus)
  • ಮುಧಾ (मुधा, mudhā) = ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ (in vain)
  • ಸಾಧೋ (साधो, sādho) = ಒಳ್ಳೆಯವನೇ (O good one)
  • ಕಷ್ಟಾದಪಿ (कष्टादपि, kaṣṭādapi) = ಕಷ್ಟಕ್ಕಿಂತಲೂ (ಕಷ್ಟಾತ್ ಅಪಿ ಎಂದು ಬಿಡಿಸಬಹುದು) (even than the wretched (it splits as kashtat, api))
  • ಕಷ್ಟತರಂ (कष्टतरं, kaṣṭataraṃ) = ಇನ್ನೂ ಕಷ್ಟಕರವಾದವನನ್ನು (more wretched still)
  • ದೃಷ್ಟ್ವಾ (दृष्ट्वा, dṛṣṭvā) = ನೋಡಿ (having seen)
  • ಶ್ವಾನಂ (श्वानं, śvānaṃ) = ನಾಯಿಯನ್ನು (a dog)
  • ಕೃತಘ್ನನಾಮಾನಮ್ (कृतघ्ननामानम्, kṛtaghnanāmānam) = ಕೃತಘ್ನ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವನನ್ನು (named Ungrateful)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಒಳ್ಳೆಯ ನಾಯಿಯೇ, ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಅತಿ ಕೀಳು ಎಂದು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ದುಃಖಿಸಬೇಡ. ಕೃತಘ್ನ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ನಾಯಿ, ಕೀಳಿಗಿಂತಲೂ ಕೀಳಾದವನನ್ನು ನೋಡಿದ ಮೇಲೆ ನಿನ್ನ ಸ್ಥಿತಿ ಸುಧಾರಿಸಿದಂತೆಯೇ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

O good dog, do not grieve in vain that you are the lowest of creatures. Look at the dog called Ungrateful, lower than the lowest, and your own state will seem better.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಇದು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಹೇಳುವ ಕಟಕಿ. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ನಾಯಿಗೆ ಹೇಳುವ ಮಾತು. ಒಳಾರ್ಥ ಉಪಕಾರ ಮರೆತ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ನಾಯಿ ಎಂದು ಕರೆದಿದೆ ಎಂಬುದು ನಮ್ಮ ತಿಳಿವಳಿಕೆ. ಇದು ನಮ್ಮ ಅರ್ಥ ಮಾತ್ರ, ಕವಿ ಏನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದ ಎಂದು ನಾವು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಲಾರೆವು.

This is an indirect, mocking saying. On the surface it is addressed to a dog. We understand the hidden sense to be that a man who forgets a kindness is called a dog. That is our reading only, and we cannot say with certainty what the poet intended.

ಅಚ್ಚಾದ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಕುಕ್ಕುರ ಎಂದು ಇದೆ, ಅಂದರೆ ಹೇ ನಾಯಿಯೇ ಎಂಬ ಸಂಬೋಧನೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪುಸ್ತಕದ ಅಡಿಟಿಪ್ಪಣಿ ಹೇ ಭಷಕ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ನಾವು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾಠದಲ್ಲಿದ್ದ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರವನ್ನು ತೆಗೆದಿದ್ದೇವೆ.

The printed book has kukkura, a plain address meaning O dog, and its footnote glosses it as O barker. We removed a final u that the digital text had.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 75. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 75. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ನಮಗಿಂತ ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವವರನ್ನು ನೋಡಿ ಸಮಾಧಾನ ಪಡೆಯುವುದು ಅಷ್ಟು ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗ ಅಲ್ಲ. ಈ ಪದ್ಯ ಅದನ್ನು ಬೇಕಂತಲೇ ಅತಿಯಾಗಿ ತೋರಿಸಿ ನಗಿಸುತ್ತದೆ.

Taking comfort from those worse off than ourselves is not a very good way. The verse deliberately overdoes it and makes us smile.

ಅದಲ್ಲದೆ, ಈ ಕಟಕಿಯ ಹಿಂದಿನ ಮಾತು ಗಂಭೀರವಾದದ್ದು. ಕೃತಜ್ಞತೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದನ್ನು ಬಹಳ ಕೆಟ್ಟ ಗುಣವೆಂದು ಹಳಬರು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು ಅದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

Besides, the real point lies under the words. It shows that the old writers counted lack of gratitude a very bad trait.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ