ಒಂದು ಕಡೆ ಕೆಟ್ಟ ಸ್ನೇಹಿತ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಎಳೆಯುತ್ತಾನೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರ ನೆನಪು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಎಳೆಯುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇಂತಹದೊಂದು ಎಳೆದಾಟ ನಡೆದೇ ಇರುತ್ತದೆ.
ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಆ ಎಳೆದಾಟದ ಎರಡು ಬದಿಗಳನ್ನು ಎರಡು ಹೋಲಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಡುತ್ತದೆ. ತೃಷ್ಣೆ ಒಂದು ಕಡೆ, ಲಜ್ಜೆ ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಅಕರ್ತವ್ಯೇಷ್ವಸಾಧ್ವೀವ ತೃಷ್ಣಾ ಪ್ರೇರಯತೇ ಜನಮ್
ತಮೇವ ಸರ್ವಪಾಪೇಭ್ಯೋ ಲಜ್ಜಾ ಮಾತೇವ ರಕ್ಷತಿ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
अकर्तव्येष्वसाध्वीव तृष्णा प्रेरयते जनम्
तमेव सर्वपापेभ्यो लज्जा मातेव रक्षति
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
akartavyeṣvasādhvīva tṛṣṇā prerayate janam
tameva sarvapāpebhyo lajjā māteva rakṣati
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅಕರ್ತವ್ಯೇಷ್ವಸಾಧ್ವೀವ (अकर्तव्येष्वसाध्वीव, akartavyeṣvasādhvīva) = ಮಾಡಬಾರದ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ, ನಡತೆ ಕೆಟ್ಟ ಹೆಣ್ಣಿನಂತೆ (ಅಕರ್ತವ್ಯೇಷು ಅಸಾಧ್ವೀ ಇವ) (towards forbidden acts, like a woman of poor conduct)
- ತೃಷ್ಣಾ (तृष्णा, tṛṣṇā) = ತೃಷ್ಣೆ (craving)
- ಪ್ರೇರಯತೇ (प्रेरयते, prerayate) = ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ, ತಳ್ಳುತ್ತದೆ (urges on)
- ಜನಮ್ (जनम्, janam) = ಜನರನ್ನು (a person)
- ತಮೇವ (तमेव, tameva) = ಅವನನ್ನೇ (ತಂ ಏವ) (that very person)
- ಸರ್ವಪಾಪೇಭ್ಯೋ (सर्वपापेभ्यो, sarvapāpebhyo) = ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ (from all wrongdoing)
- ಲಜ್ಜಾ (लज्जा, lajjā) = ಲಜ್ಜೆ, ನಾಚಿಕೆ (shame, modesty)
- ಮಾತೇವ (मातेव, māteva) = ತಾಯಿಯಂತೆ (ಮಾತಾ ಇವ) (like a mother)
- ರಕ್ಷತಿ (रक्षति, rakṣati) = ಕಾಯುತ್ತದೆ (protects)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ನಡತೆ ಕೆಟ್ಟ ಹೆಣ್ಣಿನಂತೆ ತೃಷ್ಣೆ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಮಾಡಬಾರದ ಕೆಲಸಗಳ ಕಡೆಗೆ ತಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಲಜ್ಜೆ ತಾಯಿಯಂತೆ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Like a woman of poor conduct, craving pushes a person towards acts that ought not to be done. The same person is guarded from every wrong by shame, as by a mother.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಇದು ಎರಡು ಹೋಲಿಕೆಗಳ ಜೋಡಿ. ತೃಷ್ಣೆಯನ್ನು ಕೆಟ್ಟ ಸಹವಾಸಕ್ಕೂ, ಲಜ್ಜೆಯನ್ನು ತಾಯಿಗೂ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕವಿಯ ಗಮನ ನಡತೆಯ ಪ್ರಭಾವದ ಮೇಲಿದೆ, ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವಹೇಳನ ಮಾಡುವುದರ ಮೇಲಲ್ಲ ಎಂದು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆ ಹೋಲಿಕೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಶೈಲಿಯದು ಎಂದು ಓದುಗರು ಗಮನಿಸಬೇಕು.
This is a pair of comparisons. Craving is likened to a bad influence and shame to a mother. The poet’s attention may be taken to rest on the pull of conduct, not on mocking any person. Readers should bear in mind that the comparison is in an old style.
ಲಜ್ಜೆ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣವಾಗಿ ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದು ಅವಮಾನದ ಭಯವಲ್ಲ, ತಪ್ಪು ಮಾಡುವಾಗ ಒಳಗೆ ಹುಟ್ಟುವ ಸಂಕೋಚ.
The word lajja is used here as a virtue. It is not fear of disgrace but the inner hesitation that rises when we are about to do wrong.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 76. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 76. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಲಂಚ, ಸುಳ್ಳು ವರದಿ ಅಥವಾ ದಾಖಲೆ ತಿದ್ದುವುದು ಎಲ್ಲವೂ ಆರಂಭವಾಗುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಬೇಕು ಎಂಬ ಒಳದನಿಯಿಂದ. ಆಗ ಒಳಗೆ ಹುಟ್ಟುವ ಸಂಕೋಚವನ್ನು ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುವ ರಕ್ಷೆ.
Bribes, false reports and doctored records often begin with an inner voice that says we need more. Listening to the hesitation that rises then is the protection the verse speaks of.
ಸಂಕೋಚವೇ ಮಾಯವಾದರೆ ತೃಷ್ಣೆಗೆ ತಡೆಯೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ನಾಚಿಕೆಯ ಭಾವವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದನ್ನು ಅಂದಿನ ಕವಿ ಮುಖ್ಯ ಎಂದು ಕಂಡಿರಬಹುದು.
Where hesitation disappears, craving has no brake left. So the poet of old may have seen it as important to nurture a sense of shame in children and students.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ