ನಗರದ ರಸ್ತೆಯ ಗುಂಡಿಗೆ ಮಣ್ಣು ತುಂಬಿದರೂ ಮಳೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಅದು ಮತ್ತೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ. ತುಂಬಿದ್ದು ಸಾಲದಾಯಿತು ಎಂದು ಅನಿಸುವ ಗುಂಡಿ ಅದು.
ಅದಕ್ಕಿಂತ ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಗುಂಡಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ತುಂಬಿದಷ್ಟೂ ಅದು ಆಳವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ತೃಷ್ಣಾಖನಿರಗಾಧೇಯಂ ದುಷ್ಪೂರಾ ಕೇನ ಪೂರ್ಯತೇ
ಯಾ ಮಹದ್ಭಿರಪಿ ಕ್ಷಿಪ್ತೈಃ ಪೂರಣೈರೇವ ಖನ್ಯತೇ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
तृष्णाखनिरगाधेयं दुष्पूरा केन पूर्यते
या महद्भिरपि क्षिप्तैः पूरणैरेव खन्यते
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
tṛṣṇākhaniragādheyaṃ duṣpūrā kena pūryate
yā mahadbhirapi kṣiptaiḥ pūraṇaireva khanyate
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ತೃಷ್ಣಾಖನಿರಗಾಧೇಯಂ (तृष्णाखनिरगाधेयं, tṛṣṇākhaniragādheyaṃ) = ತೃಷ್ಣೆ ಎಂಬ ಗುಂಡಿ, ಇದು ಆಳ ಕಾಣದ್ದು (ತೃಷ್ಣಾ ಖನಿಃ ಅಗಾಧಾ ಇಯಂ) (this pit called craving, bottomless)
- ದುಷ್ಪೂರಾ (दुष्पूरा, duṣpūrā) = ತುಂಬಲು ಕಷ್ಟವಾದದ್ದು (hard to fill)
- ಕೇನ (केन, kena) = ಯಾವುದರಿಂದ (by what)
- ಪೂರ್ಯತೇ (पूर्यते, pūryate) = ತುಂಬೀತು (can it be filled)
- ಯಾ (या, yā) = ಯಾವುದು (which)
- ಮಹದ್ಭಿರಪಿ (महद्भिरपि, mahadbhirapi) = ದೊಡ್ಡವುಗಳಿಂದಲೂ (ಮಹದ್ಭಿಃ ಅಪಿ) (even by great things)
- ಕ್ಷಿಪ್ತೈಃ (क्षिप्तैः, kṣiptaiḥ) = ಎಸೆದವುಗಳಿಂದ (thrown in)
- ಪೂರಣೈರೇವ (पूरणैरेव, pūraṇaireva) = ತುಂಬುವ ವಸ್ತುಗಳಿಂದಲೇ (ಪೂರಣೈಃ ಏವ) (by the very fillings)
- ಖನ್ಯತೇ (खन्यते, khanyate) = ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಗೆದಂತಾಗುತ್ತದೆ (gets dug deeper)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ತೃಷ್ಣೆ ಎಂಬ ಈ ಗುಂಡಿ ಆಳ ಕಾಣದ್ದು, ತುಂಬಲು ಕಷ್ಟವಾದದ್ದು. ಯಾವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ತುಂಬಬಹುದು. ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಎಸೆದು ತುಂಬಿದರೂ ಆ ತುಂಬುವ ವಸ್ತುಗಳಿಂದಲೇ ಅದು ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಗೆದಂತಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
This pit called craving is bottomless and hard to fill. By what could it be filled. Even when great things are thrown in, it is dug deeper by the very fillings.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಶ್ಲೋಕದ ಚಮತ್ಕಾರ ವಿರೋಧದಲ್ಲಿದೆ. ತುಂಬುವುದು ಮತ್ತು ಅಗೆಯುವುದು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಎದುರಾದ ಕ್ರಿಯೆಗಳು. ತುಂಬಿದ್ದೇ ಅಗೆತವಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವಲ್ಲಿ ಕವಿ ತೃಷ್ಣೆಯ ವಿಚಿತ್ರ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ.
The charm of the verse lies in the contradiction. Filling and digging are opposite acts. In saying that the filling itself becomes the digging, the poet shows craving’s odd nature.
ಖನಿ ಎಂದರೆ ಗಣಿ ಅಥವಾ ಅಗೆದ ಗುಂಡಿ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅಗಾಧ ಎಂಬ ಪದ ಆಳ ಕಾಣದ್ದು ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಅದು ಇಲ್ಲಿ ತೃಷ್ಣೆಯ ಗುಣವಾಗಿ ಬಂದಿದೆ.
Khani means a mine or a dug pit. Agadha means without a bottom to be found. Here it is given as a trait of craving.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 76. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 76. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ಖರ್ಚೂ ಹೆಚ್ಚಿ ಅದೇ ಕೊರತೆಯ ಭಾವ ಉಳಿಯುವುದನ್ನು ಹಲವರು ಗಮನಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅದನ್ನೇ ಗುಂಡಿಯ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದು ಹಣಕಾಸಿನ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ, ಒಂದು ಗಮನಿಸುವಿಕೆ.
Many people have noticed that as income grows, spending grows and the same sense of lack stays. The verse can be taken as saying just this, in the picture of a pit. It is not financial advice, only an observation.
ತುಂಬುವುದರಿಂದ ಗುಂಡಿ ತುಂಬದು ಎಂದು ತಿಳಿದರೆ, ಗುಂಡಿಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಒಮ್ಮೆ ಇದು ಯಾವುದರ ಗುಂಡಿ ಎಂದು ಕೇಳುವುದು ಉಪಯುಕ್ತ. ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಹೊರಗಿಲ್ಲ, ನಮ್ಮೊಳಗಿದೆ.
Once we know that filling will not fill it, it helps to stand at the rim and ask what this pit is for. The answer is not outside us, it is within.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ