ಬೇಕಾದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಟ್ಟ ಅನುಭವ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಆಸೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಣ್ಣವರನ್ನಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವವನು ಯಾರಿಗೂ ಬೋಧನೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನು ಭಗವಂತನ ಮುಂದೆ ನಿಂತು, ತನ್ನನ್ನು ಗೇಲಿ ಮಾಡುವ ತೃಷ್ಣೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿಬಿಡು ಎಂದು ಬೇಡುತ್ತಾನೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಯಾ ಸಾ ಜಗತ್ಪರಿಭವಸ್ಯ ನಿಮಿತ್ತಭೂತಾ ಹೇತುಃ ಸ್ವಯಂ ಸುರಪತೇರಪಿ ಲಾಘವಸ್ಯ
ಸಾ ಮಾಂ ವಿಡಂಬಯತಿ ನಾಥ ಸದೈವ ತೃಷ್ಣಾ ಛಿಂಧಿ ಪ್ರಸಹ್ಯ ಭಗವನ್ನಪುನರ್ಭವಾಯ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
या सा जगत्परिभवस्य निमित्तभूता हेतुः स्वयं सुरपतेरपि लाघवस्य
सा मां विडम्बयति नाथ सदैव तृष्णा छिन्धि प्रसह्य भगवन्नपुनर्भवाय
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
yā sā jagatparibhavasya nimittabhūtā hetuḥ svayaṃ surapaterapi lāghavasya
sā māṃ viḍambayati nātha sadaiva tṛṣṇā chindhi prasahya bhagavannapunarbhavāya
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಯಾ (या, yā) = ಯಾವುದು (which)
- ಸಾ (सा, sā) = ಅದು (that one)
- ಜಗತ್ಪರಿಭವಸ್ಯ (जगत्परिभवस्य, jagatparibhavasya) = ಜಗತ್ತಿನ ತಿರಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ (of the world’s contempt)
- ನಿಮಿತ್ತಭೂತಾ (निमित्तभूता, nimittabhūtā) = ಕಾರಣವಾದದ್ದು (that has become the cause)
- ಹೇತುಃ (हेतुः, hetuḥ) = ಕಾರಣ (the reason)
- ಸ್ವಯಂ (स्वयं, svayaṃ) = ತಾನೇ (itself)
- ಸುರಪತೇರಪಿ (सुरपतेरपि, surapaterapi) = ದೇವೇಂದ್ರನಿಗೂ (ಸುರಪತೇಃ + ಅಪಿ) (even of the lord of the gods)
- ಲಾಘವಸ್ಯ (लाघवस्य, lāghavasya) = ಹೀನತೆಗೆ (of lowliness)
- ಸಾ (सा, sā) = ಅದು (that same)
- ಮಾಂ (मां, māṃ) = ನನ್ನನ್ನು (me)
- ವಿಡಂಬಯತಿ (विडम्बयति, viḍambayati) = ಗೇಲಿಗೆ ಗುರಿಮಾಡುತ್ತದೆ (mocks and torments)
- ನಾಥ (नाथ, nātha) = ಪ್ರಭುವೇ (O lord)
- ಸದೈವ (सदैव, sadaiva) = ಯಾವಾಗಲೂ (always)
- ತೃಷ್ಣಾ (तृष्णा, tṛṣṇā) = ತೃಷ್ಣೆ (craving)
- ಛಿಂಧಿ (छिन्धि, chindhi) = ಕತ್ತರಿಸು (cut)
- ಪ್ರಸಹ್ಯ (प्रसह्य, prasahya) = ಬಲವಂತವಾಗಿ (by force)
- ಭಗವನ್ನಪುನರ್ಭವಾಯ (भगवन्नपुनर्भवाय, bhagavannapunarbhavāya) = ಭಗವನ್ ಅಪುನರ್ಭವಾಯ: ಪ್ರಭುವೇ, ಮರುಹುಟ್ಟು ಇಲ್ಲದಿರುವುದಕ್ಕಾಗಿ (O Lord, for the end of rebirth)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಜಗತ್ತಿನ ತಿರಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ, ದೇವೇಂದ್ರನ ಹೀನತೆಗೂ ಕಾರಣವಾದ ಆ ತೃಷ್ಣೆ ನನ್ನನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಗೇಲಿಗೆ ಗುರಿಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರಭುವೇ, ಮರುಹುಟ್ಟು ಬಾರದಿರಲೆಂದು ಅದನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿಬಿಡು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
That craving which is the cause of the world’s contempt, and of lowliness even for the lord of the gods, always makes a mockery of me. O Lord, cut it away by force, so that I need not be born again.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಇಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ತಂದಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ಸ್ವರ್ಗದ ಒಡೆಯನಿಗೂ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬೇಕು ಎಂಬ ಆಸೆ ಇದ್ದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನ ಪಾಡನ್ನು ಬೇರೆ ಹೇಳಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.
Bringing in Indra is telling. If even the master of heaven is lowered by wanting more, nothing more need be said about the ordinary person.
ಅಪುನರ್ಭವ ಎಂದರೆ ಮರುಹುಟ್ಟು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು, ಅಂದರೆ ಮೋಕ್ಷ. ಜಗತ್ಪರಿಭವ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಅವಮಾನ ಎಂದು ನಾವು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಇದರ ಅರ್ಥ ಸ್ವಲ್ಪ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಓದಬಹುದು.
Apunarbhava means no rebirth, that is, liberation. We take jagat-paribhava as disgrace in the eyes of the world, though it could be read slightly differently.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 76. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 76. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಇತರರ ಮುಂದೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಸಣ್ಣವರನ್ನಾಗಿಸುವುದು ಬಹುತೇಕ ನಮ್ಮದೇ ಬಯಕೆಗಳು. ಆ ಬಯಕೆ ಯಾವುದು ಎಂದು ಹೆಸರು ಹೇಳಿ ಗುರುತಿಸುವುದು ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ.
What makes us small before others is usually our own wanting. Naming that want is the first step.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುವ ರೂಪದಲ್ಲಿದೆ, ಯಾವುದೇ ಉಪಾಯವನ್ನು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಕಷ್ಟದ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಬಿಡಲು ಬೇರೆಯವರ ನೆರವು ಬೇಕಾಗುವುದು ಸಹಜ ಎಂದು ನಾವು ಇದರಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
The verse is a prayer and gives no method. From it we may take that needing help to drop a hard habit is natural.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ