ಮನೆಯ ಅಜ್ಜ ಕೋಲೂರಿ ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಮೊಮ್ಮಗನ ಹೊಸ ಮೊಬೈಲ್ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳುವುದನ್ನು ನಾವು ಕಂಡಿರುತ್ತೇವೆ. ಕೇಳುವ ಕುತೂಹಲಕ್ಕೆ ವಯಸ್ಸು ಇಲ್ಲ.
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವವನು ತನ್ನ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ. ಯೌವನ, ಹಲ್ಲು, ನಡಿಗೆ, ಕಣ್ಣು, ಕಿವಿ ಎಲ್ಲವೂ ಕುಂದಿದ ಮೇಲೂ ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನಾಚಿಕೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಬೇಸರದಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಗತಂ ತತ್ತಾರುಣ್ಯಂ ತರುಣಿಹೃದಯಾನಂದಜನಕಂ ವಿಶೀರ್ಣಾ ದಂತಾಲಿರ್ನಿಜಗತಿರಹೋ ಯಷ್ಟಿಶರಣಾ
ಜಡೀಭೂತಾ ದೃಷ್ಟಿಃ ಶ್ರವಣರಹಿತಂ ಕರ್ಣಯುಗಲಂ ಮನೋ ಮೇ ನಿರ್ಲಜ್ಜಂ ತದಪಿ ವಿಷಯೇಭ್ಯಃ ಸ್ಪೃಹಯತಿ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
गतं तत्तारुण्यं तरुणिहृदयानन्दजनकं विशीर्णा दन्तालिर्निजगतिरहो यष्टिशरणा
जडीभूता दृष्टिः श्रवणरहितं कर्णयुगलं मनो मे निर्लज्जं तदपि विषयेभ्यः स्पृहयति
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
gataṃ tattāruṇyaṃ taruṇihṛdayānandajanakaṃ viśīrṇā dantālirnijagatiraho yaṣṭiśaraṇā
jaḍībhūtā dṛṣṭiḥ śravaṇarahitaṃ karṇayugalaṃ mano me nirlajjaṃ tadapi viṣayebhyaḥ spṛhayati
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಗತಂ (गतं, gataṃ) = ಹೋಯಿತು (is gone)
- ತತ್ತಾರುಣ್ಯಂ (तत्तारुण्यं, tattāruṇyaṃ) = ಆ ತಾರುಣ್ಯ (ತತ್ + ತಾರುಣ್ಯಂ) (that youth)
- ತರುಣಿಹೃದಯಾನಂದಜನಕಂ (तरुणिहृदयानन्दजनकं, taruṇihṛdayānandajanakaṃ) = ಯುವತಿಯರ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಆನಂದ ತರುತ್ತಿದ್ದ (that used to please the hearts of young women)
- ವಿಶೀರ್ಣಾ (विशीर्णा, viśīrṇā) = ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾದ, ಉದುರಿದ (broken, scattered)
- ದಂತಾಲಿಃ (दन्तालिः, dantāliḥ) = ಹಲ್ಲುಗಳ ಸಾಲು (the row of teeth)
- ನಿಜಗತಿರಹೋ (निजगतिरहो, nijagatiraho) = ತನ್ನ ನಡಿಗೆ, ಅಯ್ಯೋ (ನಿಜಗತಿಃ + ಅಹೋ) (one’s own gait, alas)
- ಯಷ್ಟಿಶರಣಾ (यष्टिशरणा, yaṣṭiśaraṇā) = ಕೋಲೇ ಆಸರೆಯಾದದ್ದು (with a staff as its refuge)
- ಜಡೀಭೂತಾ (जडीभूता, jaḍībhūtā) = ಜಡವಾದ, ಮಂದವಾದ (grown dull)
- ದೃಷ್ಟಿಃ (दृष्टिः, dṛṣṭiḥ) = ದೃಷ್ಟಿ (the eyesight)
- ಶ್ರವಣರಹಿತಂ (श्रवणरहितं, śravaṇarahitaṃ) = ಕೇಳುವ ಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದ (without hearing)
- ಕರ್ಣಯುಗಲಂ (कर्णयुगलं, karṇayugalaṃ) = ಕಿವಿಗಳ ಜೋಡಿ (the pair of ears)
- ಮನೋ (मनो, mano) = ಮನಸ್ಸು (the mind)
- ಮೇ (मे, me) = ನನ್ನ (my)
- ನಿರ್ಲಜ್ಜಂ (निर्लज्जं, nirlajjaṃ) = ನಾಚಿಕೆಯಿಲ್ಲದ್ದು (shameless)
- ತದಪಿ (तदपि, tadapi) = ಆದರೂ (even so)
- ವಿಷಯೇಭ್ಯಃ (विषयेभ्यः, viṣayebhyaḥ) = ವಿಷಯಗಳಿಗಾಗಿ (for the objects of desire)
- ಸ್ಪೃಹಯತಿ (स्पृहयति, spṛhayati) = ಬಯಸುತ್ತದೆ (longs)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಯುವತಿಯರ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಆನಂದ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಯೌವನ ಹೋಯಿತು. ಹಲ್ಲಿನ ಸಾಲು ಉದುರಿದೆ, ನಡಿಗೆಗೆ ಕೋಲೇ ಆಸರೆ. ದೃಷ್ಟಿ ಮಂದವಾಗಿದೆ, ಕಿವಿಗಳಿಗೆ ಕೇಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ನನ್ನ ನಾಚಿಕೆಯಿಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬಯಸುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
That youth which used to delight the hearts of young women has gone. The row of teeth is broken, and the gait depends on a staff. The eyesight has dulled and the ears no longer hear. And yet my shameless mind still longs for the things of the senses.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಇಲ್ಲಿ ಯುವತಿಯರ ಉಲ್ಲೇಖ ಯೌವನ ಏನಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ನೆನಪಿಸುವ ಒಂದು ಹೋಲಿಕೆ ಮಾತ್ರ. ಶ್ಲೋಕದ ವಿಷಯ ಬಯಕೆಯನ್ನು ಬಿಡದ ಮನಸ್ಸಿನ ಕುರಿತು ಆತ್ಮವಿಮರ್ಶೆ.
The mention of young women only recalls what youth once was. The subject of the verse is self-reproach about a mind that will not let go of desire.
ನಿರ್ಲಜ್ಜ ಎಂಬ ಪದವೇ ಇಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ. ದೇಹ ಸೋತಿರುವಾಗ ಮನಸ್ಸು ಬಯಸುವುದು ತಪ್ಪಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವವನಿಗೆ ಮುಜುಗರವಿದೆ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.
The word nirlajja, shameless, is central. Wanting while the body has weakened is not a fault in itself, but the speaker is plainly embarrassed by it.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 76. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 76. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರ ಬಯಕೆಗಳನ್ನು ತಮಾಷೆ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಅವರೇ ಅದರಿಂದ ಮುಜುಗರಪಡುತ್ತಿರಬಹುದು ಎಂದು ಒಮ್ಮೆ ಯೋಚಿಸಬಹುದು.
Before we make fun of an elder’s wants, we might consider that they may already be embarrassed by them.
ಬಯಕೆ ಮುಪ್ಪಿನ ತನಕ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಅದನ್ನು ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ತಿರುಗಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಆರಿಸುವುದೇ ಶ್ಲೋಕದ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎಂದು ನಾವು ಹೇಳಬಹುದು.
We may say the question behind the verse is how to turn wanting in a good direction once we accept that it stays with us into old age.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ