ದೂರಸ್ಥೋಽಪಿ ಸಮೀಪಸ್ಥೋ: ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇರುವವನೇ ಹತ್ತಿರದವನು

ದೂರಸ್ಥೋಽಪಿ ಸಮೀಪಸ್ಥೋ ಸುಭಾಷಿತ: ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇರುವವನು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಹತ್ತಿರ, ಇಲ್ಲದವನು ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ದೂರ. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ದೂರಸ್ಥೋಽಪಿ ಸಮೀಪಸ್ಥೋ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ದೂರದ ನಗರದಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರುವ ಮಗಳ ಕರೆಗಾಗಿ ತಾಯಿ ಇಡೀ ವಾರ ಕಾಯುತ್ತಾಳೆ. ಅದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದೂ ಮಾತಾಡದ ಇಬ್ಬರು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಅಪರಿಚಿತರಂತೆ ಇರುತ್ತಾರೆ.

ಹತ್ತಿರ ಯಾರು, ದೂರ ಯಾರು ಎಂಬುದನ್ನು ಅಳೆಯುವುದು ಅಂತರವಲ್ಲ ಎಂದು ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯನೀತಿಃ, ಶ್ಲೋಕ 591 · Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana, General Wisdom of Conduct, verse 591

ವಿಷಯ: ಹೃದಯದ ಹತ್ತಿರ, ದೂರ · Near and far in the heart

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ದೂರಸ್ಥೋಽಪಿ ಸಮೀಪಸ್ಥೋ ಯೋ ಯಸ್ಯ ಹೃದಿ ವರ್ತತೇ
ಯೋ ಯಸ್ಯ ಹೃದಯೇ ನಾಸ್ತಿ ಸಮೀಪಸ್ಥೋಽಪಿ ದೂರಗಃ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

दूरस्थोऽपि समीपस्थो यो यस्य हृदि वर्तते
यो यस्य हृदये नास्ति समीपस्थोऽपि दूरगः

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

dūrastho’pi samīpastho yo yasya hṛdi vartate
yo yasya hṛdaye nāsti samīpastho’pi dūragaḥ

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ದೂರಸ್ಥೋಽಪಿ (दूरस्थोऽपि, dūrastho’pi) = ದೂರದಲ್ಲಿ ಇರುವವನಾದರೂ (ದೂರಸ್ಥಃ ಅಪಿ) (even one who stands far away)
  • ಸಮೀಪಸ್ಥೋ (समीपस्थो, samīpastho) = ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಇರುವವನು (one who stands near)
  • ಯೋ (यो, yo) = ಯಾರು (who)
  • ಯಸ್ಯ (यस्य, yasya) = ಯಾರ (whose)
  • ಹೃದಿ (हृदि, hṛdi) = ಹೃದಯದಲ್ಲಿ (in the heart)
  • ವರ್ತತೇ (वर्तते, vartate) = ಇರುತ್ತಾನೆ (dwells)
  • ಯೋ (यो, yo) = ಯಾರು (who)
  • ಯಸ್ಯ (यस्य, yasya) = ಯಾರ (whose)
  • ಹೃದಯೇ (हृदये, hṛdaye) = ಹೃದಯದಲ್ಲಿ (in the heart)
  • ನಾಸ್ತಿ (नास्ति, nāsti) = ಇಲ್ಲ (ನ ಅಸ್ತಿ) (is not)
  • ಸಮೀಪಸ್ಥೋಽಪಿ (समीपस्थोऽपि, samīpastho’pi) = ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ (ಸಮೀಪಸ್ಥಃ ಅಪಿ) (even one who stands near)
  • ದೂರಗಃ (दूरगः, dūragaḥ) = ದೂರ ಹೋದವನು, ದೂರದವನು (one who has gone far)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಯಾರು ಯಾರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೋ ಅವನು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಹತ್ತಿರದವನೇ. ಅದಲ್ಲದೆ ಯಾರು ಯಾರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೋ ಅವನು ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಇದ್ದರೂ ದೂರದವನೇ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Whoever dwells in another’s heart is near, though far away. And whoever has no place in another’s heart is far, though standing close by.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಎರಡೂ ಸಾಲುಗಳು ಒಂದೇ ಮಾತಿನ ಎರಡು ಮುಖಗಳು. ಮೊದಲ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ದೂರ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರ ಎಂಬ ಜಾಗದ ಅರ್ಥ ಮಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಅದೇ ಪದಗಳು ತಿರುಗಿ ಬಂದು ಉಲ್ಟಾ ಅರ್ಥ ಕೊಡುತ್ತವೆ.

The two lines are two faces of one remark. In the first, the sense of near and far as places disappears. In the second, the same words return turned round to give the opposite sense.

ಸಮೀಪಸ್ಥ ಮತ್ತು ದೂರ ಎಂಬ ಪದಗಳು ಎರಡು ಸಲ ಬಂದಿವೆ. ಈ ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಡಿಯಂತಹ ಸಮತೋಲನ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹೃದಯ ಎಂದರೆ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮೀಯತೆ ನೆಲೆಸುವ ಸ್ಥಾನ.

The words for near and far each occur twice. The repetition gives the verse the balance of a pair of scales. Here the heart means the seat of affection and closeness.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 166. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 166. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ದೂರದ ಊರಿನ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಕರೆ ಮಾಡಿ ವಿಚಾರಿಸಿದಾಗ ಗುರುವಿಗೆ ಸಿಗುವ ಸಂತೋಷ ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ. ಅದೇ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದೂ ಮಾತಿಲ್ಲದ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿ.

The joy a teacher feels when an old student from a far town phones to ask after them is one example. A colleague in the same room who never speaks is the other side.

ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಜಾಗ ಕೊಡುವುದು ಸಣ್ಣ ಸಂಗತಿಗಳಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಒಂದು ಕರೆ, ಒಂದು ವಿಚಾರಣೆ. ಅವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಹತ್ತಿರ ಇರುವುದು ದೇಹ ಮಾತ್ರ ಆಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ.

Making room in the heart happens through small things, a call, an enquiry. Without them, nearness is only a body in the room.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ