ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರು ಸೇದಿದವರಿಗೆ ಒಂದು ವಿಷಯ ಗೊತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಖಾಲಿ ಕೊಡ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ತೇಲುತ್ತದೆ, ತುಂಬಿದ ಕೊಡ ಹಗ್ಗವನ್ನೂ ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಮುಳುಗುತ್ತದೆ.
ಆ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿ ಆರ್ಯಾ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಈ ಶ್ಲೋಕ ಒಂದು ಕಟುವಾದ ಮಾತು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಗ್ಗ ಮತ್ತು ಗುಣ ಎರಡಕ್ಕೂ ಒಂದೇ ಪದ ಇರುವುದು ಚಮತ್ಕಾರ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಗುಣಮಧಿಗತಮಪಿ ಧನವಾನಚಿರಾನ್ನಾಶಯತಿ ರಕ್ಷತಿ ದರಿದ್ರಃ
ಮಜ್ಜಯತಿ ರಜ್ಜುಮಂಭಸಿ ಪೂರ್ಣಃ ಕುಂಭೋ ನ ಖಲು ತುಚ್ಛಃ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
गुणमधिगतमपि धनवानचिरान्नाशयति रक्षति दरिद्रः
मज्जयति रज्जुमम्भसि पूर्णः कुम्भो न खलु तुच्छः
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
guṇamadhigatamapi dhanavānacirānnāśayati rakṣati daridraḥ
majjayati rajjumambhasi pūrṇaḥ kumbho na khalu tucchaḥ
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಗುಣಮಧಿಗತಮಪಿ (गुणमधिगतमपि, guṇamadhigatamapi) = ಪಡೆದ ಗುಣವನ್ನೂ (ಗುಣಂ ಅಧಿಗತಂ ಅಪಿ) (even a virtue acquired (gunam adhigatam api))
- ಧನವಾನಚಿರಾನ್ನಾಶಯತಿ (धनवानचिरान्नाशयति, dhanavānacirānnāśayati) = ಹಣವಂತ ಬೇಗನೆ ನಾಶ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ (ಧನವಾನ್ ಅಚಿರಾತ್ ನಾಶಯತಿ) (the wealthy man soon destroys (dhanavan achirat nashayati))
- ರಕ್ಷತಿ (रक्षति, rakṣati) = ಕಾಪಾಡುತ್ತಾನೆ (guards)
- ದರಿದ್ರಃ (दरिद्रः, daridraḥ) = ಬಡವ (the poor man)
- ಮಜ್ಜಯತಿ (मज्जयति, majjayati) = ಮುಳುಗಿಸುತ್ತದೆ (sinks)
- ರಜ್ಜುಮಂಭಸಿ (रज्जुमम्भसि, rajjumambhasi) = ಹಗ್ಗವನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ (ರಜ್ಜುಂ ಅಂಭಸಿ) (the rope in the water (rajjum ambhasi))
- ಪೂರ್ಣಃ (पूर्णः, pūrṇaḥ) = ತುಂಬಿದ (the full)
- ಕುಂಭೋ (कुम्भो, kumbho) = ಕೊಡ (ಕುಂಭಃ) (pot (kumbhah))
- ನ (न, na) = ಅಲ್ಲ (not)
- ಖಲು (खलु, khalu) = ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ (surely)
- ತುಚ್ಛಃ (तुच्छः, tucchaḥ) = ಖಾಲಿಯಾದದ್ದು, ಹಗುರವಾದದ್ದು (the empty, the light one)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಹಣವಂತ ತಾನು ಪಡೆದ ಗುಣವನ್ನೂ ಬೇಗನೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಬಡವ ಅದನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ತುಂಬಿದ ಕೊಡ ಹಗ್ಗವನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸುತ್ತದೆ, ಖಾಲಿ ಕೊಡ ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
A rich man soon loses even a virtue he has acquired, while a poor man keeps it safe. A full pot drags the rope down into the water. An empty pot surely does not.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಗುಣ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣ ಎಂದೂ, ದಾರ ಅಥವಾ ಹಗ್ಗ ಎಂದೂ ಅರ್ಥ. ಶ್ಲೋಕ ಈ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು ಶ್ಲೇಷ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
The word guna means both a virtue and a thread or rope. The verse uses both senses together. This is called shlesha, a pun.
ತುಂಬಿದ ಕೊಡ ಹಣವಂತನನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಗ್ಗ ಗುಣವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಂದು ಕವಿಯ ಬಿಗಿಯಾದ ಮಾತು, ಎಲ್ಲ ಹಣವಂತರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದ ನಿಯಮ ಎಂದು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು ಎಂದು ನಾವು ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ.
The full pot stands for the rich man and the rope for virtue. This is a poet’s sharp saying, and we think it should not be taken as a rule about all rich people.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 169. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 169. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರ ಬಂದಾಗ ಹಳೆಯ ವಿನಯ ಉಳಿಯುವುದು ಕಷ್ಟ ಎಂಬುದು ಈ ಮಾತಿನ ತಿರುಳು. ಇದು ಹಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಹುದ್ದೆ ಮತ್ತು ಖ್ಯಾತಿಗೂ ಹೊಂದುತ್ತದೆ.
The core of the saying is that old humility is hard to keep when position and power arrive. It fits office and fame as much as money.
ಕಿರಿಯ ವೈದ್ಯನೊಬ್ಬ ಹಿರಿಯ ಹುದ್ದೆಗೆ ಏರಿದಾಗ ಕೇಳುವ ತಾಳ್ಮೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆಯೇ ಎಂದು ನೋಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಎಲ್ಲರೂ ಹಾಗೆಯೇ ಎಂದು ಶ್ಲೋಕದಿಂದ ತೀರ್ಮಾನಿಸಬಾರದು.
We may watch whether a junior doctor who rises to a senior post loses the patience to listen. Yet we should not conclude from the verse that everyone does.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.



ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ