ವಿಷಮಸ್ಥಸ್ವಾದುಫಲ: ಕಷ್ಟದ ಹಣ್ಣಿಗೆ ಕೈ ಚಾಚುವವರು

ವಿಷಮಸ್ಥಸ್ವಾದುಫಲ ಸುಭಾಷಿತ: ಕಷ್ಟದ ಜಾಗದ ಸಿಹಿ ಹಣ್ಣನ್ನು ಪಡೆಯಲು ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತವರ ಜನ್ಮ ಒಂಟೆಯಂತೆ ಹೊಗಳಿಕೆಗೆ ಯೋಗ್ಯ. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ವಿಷಮಸ್ಥಸ್ವಾದುಫಲ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಮರುಭೂಮಿಯ ಒಂಟೆ ಮುಳ್ಳಿನ ಪೊದೆಯ ಕಡೆಗೇ ನಡೆಯುವುದನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಮೊದಲು ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಆ ಮುಳ್ಳುಗಳ ನಡುವೆ ಏನು ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಗೊತ್ತು.

ಆರ್ಯಾ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅದೇ ಒಂಟೆಯನ್ನು ಹೋಲಿಕೆಗೆ ತರುತ್ತದೆ. ಕಷ್ಟದ ಜಾಗದ ಸಿಹಿ ಹಣ್ಣಿಗೆ ಕೈ ಚಾಚುವವರ ದೃಢತೆಯನ್ನು ಕವಿ ಹೊಗಳುತ್ತಾನೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯನೀತಿಃ, ಶ್ಲೋಕ 777 · Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana, General Wisdom of Conduct, verse 777

ವಿಷಯ: ಕಷ್ಟದ ಫಲಕ್ಕಾಗಿ ದೃಢತೆ · Resolve for a hard won fruit

ಛಂದಸ್ಸು: ಆರ್ಯಾ · Arya


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ವಿಷಮಸ್ಥಸ್ವಾದುಫಲಗ್ರಹಣವ್ಯವಸಾಯನಿಶ್ಚಯೋ ಯೇಷಾಮ್
ಉಷ್ಟ್ರಾಣಾಮಿವ ತೇಷಾಂ ಮನ್ಯೇಽಹಂ ಶಂಸಿತಂ ಜನ್ಮ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

विषमस्थस्वादुफलग्रहणव्यवसायनिश्चयो येषाम्
उष्ट्राणामिव तेषां मन्येऽहं शंसितं जन्म

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

viṣamasthasvāduphalagrahaṇavyavasāyaniścayo yeṣām
uṣṭrāṇāmiva teṣāṃ manye’haṃ śaṃsitaṃ janma

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ವಿಷಮಸ್ಥಸ್ವಾದುಫಲಗ್ರಹಣವ್ಯವಸಾಯನಿಶ್ಚಯೋ (विषमस्थस्वादुफलग्रहणव्यवसायनिश्चयो, viṣamasthasvāduphalagrahaṇavyavasāyaniścayo) = ಕಷ್ಟದ ಜಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಸಿಹಿ ಹಣ್ಣನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ದೃಢ ನಿರ್ಧಾರ (ವಿಷಮಸ್ಥ, ಸ್ವಾದುಫಲ, ಗ್ರಹಣ, ವ್ಯವಸಾಯ ಮತ್ತು ನಿಶ್ಚಯಃ) (firm resolve to strive to take a sweet fruit lying in a hard place)
  • ಯೇಷಾಮ್ (येषाम्, yeṣām) = ಯಾರಿಗೆ (of whom)
  • ಉಷ್ಟ್ರಾಣಾಮಿವ (उष्ट्राणामिव, uṣṭrāṇāmiva) = ಒಂಟೆಗಳಂತೆ (like the camels’)
  • ತೇಷಾಂ (तेषां, teṣāṃ) = ಅವರ (of those)
  • ಮನ್ಯೇಽಹಂ (मन्येऽहं, manye’haṃ) = ಕವಿ ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ (ಮನ್ಯೇ ಮತ್ತು ಅಹಂ) (the poet reckons)
  • ಶಂಸಿತಂ (शंसितं, śaṃsitaṃ) = ಹೊಗಳಿಕೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ (worthy of praise)
  • ಜನ್ಮ (जन्म, janma) = ಜನ್ಮ (birth)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಕಷ್ಟದ ಜಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಸಿಹಿ ಹಣ್ಣನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂದು ಯಾರು ದೃಢವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೋ ಅವರ ಜನ್ಮ ಒಂಟೆಗಳ ಜನ್ಮದಂತೆ ಹೊಗಳಿಕೆಗೆ ಯೋಗ್ಯ ಎಂದು ಕವಿ ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

The poet reckons that the birth of those who are firmly resolved to take a sweet fruit lying in a hard place is worth praising, like the birth of camels.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಒಂಟೆಯ ಹೋಲಿಕೆ ಅಸಾಮಾನ್ಯ. ಅದು ಹೊಗಳಿಕೆಯೂ ಆಗಿರಬಹುದು, ಸ್ವಲ್ಪ ಒಣ ತಮಾಷೆಯೂ ಆಗಿರಬಹುದು. ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ ಶಂಸಿತಂ ಎಂಬ ಪದ ಇರುವುದರಿಂದ ನಾವು ಇದನ್ನು ಹೊಗಳಿಕೆ ಎಂದು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಈ ಓದು ಸ್ವಲ್ಪ ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿರಬಹುದು.

The camel comparison is unusual. It can be praise, or a slightly dry joke. Because the printed book has the word shamsitam, we have taken it as praise. This reading may be a little uncertain.

ವಿಷಮ ಎಂದರೆ ಎತ್ತರತಗ್ಗಿನ, ತಲುಪಲು ಕಷ್ಟವಾದ ಜಾಗ. ಒಂದೇ ಉದ್ದವಾದ ಸಮಾಸದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಕತೆಯನ್ನು ಹೇಳಿ ಕವಿ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂಟೆಯನ್ನು ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾನೆ.

Vishama means uneven, a place hard to reach. In one long compound the poet tells the whole story, and then brings in the camel at the close.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 171. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 171. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಸುಲಭದ ಫಲಕ್ಕಿಂತ ಕಷ್ಟದ ಫಲಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಲೆ ಎಂದು ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಿದೆ. ಒಂದು ಕಠಿಣ ಪರೀಕ್ಷೆಗೋ ದೀರ್ಘ ತರಬೇತಿಗೋ ತಯಾರಾಗುವವರಿಗೆ ಇದು ನೆನಪಿಗೆ ಬರುವ ಚಿತ್ರ.

We know a hard won fruit is worth more than an easy one. It is an image to recall for anyone preparing for a hard examination or a long training.

ಶ್ಲೋಕ ಎಲ್ಲ ಅಪಾಯಗಳಿಗೂ ಕೈ ಹಾಕಿ ಎನ್ನುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂಟೆಗೆ ಮುಳ್ಳಿನ ಪೊದೆಯಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ ಎಂದು ಗೊತ್ತು. ಫಲ ಏನು ಎಂದು ತಿಳಿದವರ ದೃಢತೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಇಲ್ಲಿ ಹೊಗಳಿಕೆ.

The verse does not say to reach for every risk. The camel knows what lies in the thorn bush. The praise here is only for the resolve of those who know what the fruit is.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ