ದೇವಾಲಯದ ಗಂಟೆ ಬಾರಿಸಿದಾಗ ಕಿವಿಗೆ ಬೀಳುವುದು ಒಂದೇ ನಾದ. ಆ ನಾದದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾತು ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಅದು ಏನಾಗಿರಬಹುದು.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಆ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನೇ ಬರೆಯುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ಉದ್ದದ ಪದ್ಯ. ಐದು ಬಗೆಯ ಜನರ ಆಯುಷ್ಯ ಏಕೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಚಿನ ನಾದವೇ ದಿನವೂ ಜೋರಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಕ್ಷೋಣೀಶಾಶ್ರಯಿಣಾಂ ಪರೋಪಕರಣಾಭಾವಾದವಾಪ್ತಶ್ರಿಯಾಂ ಕಾರ್ಪಣ್ಯಾತ್ಸುಧಿಯಾಮನಧ್ಯಯನತೋ ಯೂನಾಂ ಪ್ರವಾಸಾಶ್ರಯಾತ್
ಜ್ಞಾತೄಣಾಂ ಜಗದೀಶಭಕ್ತಿವಿರಹಾದಾಯುರ್ವೃಥಾ ಗಚ್ಛತೀತ್ಯೇವಂ ಕಾಂಸ್ಯಸಮುದ್ಭವಃ ಪ್ರತಿದಿನಂ ನಾದೋ ವದತ್ಯುಚ್ಚಕೈಃ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
क्षोणीशाश्रयिणां परोपकरणाभावादवाप्तश्रियां कार्पण्यात्सुधियामनध्ययनतो यूनां प्रवासाश्रयात्
ज्ञातॄणां जगदीशभक्तिविरहादायुर्वृथा गच्छतीत्येवं कांस्यसमुद्भवः प्रतिदिनं नादो वदत्युच्चकैः
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
kṣoṇīśāśrayiṇāṃ paropakaraṇābhāvādavāptaśriyāṃ kārpaṇyātsudhiyāmanadhyayanato yūnāṃ pravāsāśrayāt
jñātṝṇāṃ jagadīśabhaktivirahādāyurvṛthā gacchatītyevaṃ kāṃsyasamudbhavaḥ pratidinaṃ nādo vadatyuccakaiḥ
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಕ್ಷೋಣೀಶಾಶ್ರಯಿಣಾಂ (क्षोणीशाश्रयिणां, kṣoṇīśāśrayiṇāṃ) = ರಾಜನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದವರ (of those who depend on a king)
- ಪರೋಪಕರಣಾಭಾವಾದವಾಪ್ತಶ್ರಿಯಾಂ (परोपकरणाभावादवाप्तश्रियां, paropakaraṇābhāvādavāptaśriyāṃ) = ಪರೋಪಕಾರ ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ, ಸಂಪತ್ತು ಪಡೆದವರ (ಪರೋಪಕರಣಾಭಾವಾತ್ ಅವಾಪ್ತಶ್ರಿಯಾಂ) (for want of helping others, of those who have gained wealth)
- ಕಾರ್ಪಣ್ಯಾತ್ಸುಧಿಯಾಮನಧ್ಯಯನತೋ (कार्पण्यात्सुधियामनध्ययनतो, kārpaṇyātsudhiyāmanadhyayanato) = ಜಿಪುಣತನದಿಂದ, ತಿಳಿದವರ, ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡದಿರುವುದರಿಂದ (ಕಾರ್ಪಣ್ಯಾತ್ ಸುಧಿಯಾಮ್ ಅನಧ್ಯಯನತಃ) (through miserliness, of the wise, for want of study)
- ಯೂನಾಂ ಪ್ರವಾಸಾಶ್ರಯಾತ್ (यूनां प्रवासाश्रयात्, yūnāṃ pravāsāśrayāt) = ಯುವಕರ, ಪರದೇಶವಾಸದಿಂದ (of the young, through living abroad)
- ಜ್ಞಾತೄಣಾಂ (ज्ञातॄणां, jñātṝṇāṃ) = ಅರಿತವರ (of those who know)
- ಜಗದೀಶಭಕ್ತಿವಿರಹಾದಾಯುರ್ವೃಥಾ (जगदीशभक्तिविरहादायुर्वृथा, jagadīśabhaktivirahādāyurvṛthā) = ಜಗದೀಶನ ಭಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಆಯುಷ್ಯ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ (ಜಗದೀಶಭಕ್ತಿವಿರಹಾತ್ ಆಯುಃ ವೃಥಾ) (for want of devotion to the Lord of the world, life in vain)
- ಗಚ್ಛತೀತ್ಯೇವಂ (गच्छतीत्येवं, gacchatītyevaṃ) = ಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೀಗೆ (ಗಚ್ಛತಿ ಇತಿ ಏವಮ್) (goes, thus)
- ಕಾಂಸ್ಯಸಮುದ್ಭವಃ (कांस्यसमुद्भवः, kāṃsyasamudbhavaḥ) = ಕಂಚಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ (born of bronze)
- ಪ್ರತಿದಿನಂ ನಾದೋ (प्रतिदिनं नादो, pratidinaṃ nādo) = ಪ್ರತಿದಿನ ನಾದ (each day the sound)
- ವದತ್ಯುಚ್ಚಕೈಃ (वदत्युच्चकैः, vadatyuccakaiḥ) = ಜೋರಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ (says aloud)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ರಾಜನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದವರ ಆಯುಷ್ಯ ಪರೋಪಕಾರ ಇಲ್ಲದೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ, ಸಂಪತ್ತು ಪಡೆದವರದು ಜಿಪುಣತನದಿಂದ, ತಿಳಿದವರದು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡದಿರುವುದರಿಂದ, ಯುವಕರದು ಪರದೇಶವಾಸದಿಂದ, ಅರಿತವರದು ಜಗದೀಶನ ಭಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಕಂಚಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ನಾದ ಪ್ರತಿದಿನ ಜೋರಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
The life of those who depend on a king goes to waste for want of helping others, of the wealthy through miserliness, of the learned for want of study, of the young through living abroad, and of those who know for want of devotion to the Lord of the world. So, every day, the sound born of bronze says aloud.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಕಾಂಸ್ಯಸಮುದ್ಭವಃ ನಾದಃ ಎಂದರೆ ಕಂಚಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ನಾದ. ಅದು ಗಂಟೆ ಅಥವಾ ಜಾಗಟೆಯ ಧ್ವನಿ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಪದ್ಯ ಗಂಟೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಓದುಗ ಊಹಿಸಬೇಕು.
Kamsyasamudbhavah nadah means the sound born of bronze. It seems to be the voice of a bell or gong. The verse does not name the bell, and the reader must infer it.
ಐದು ಬಗೆಯ ಜನರಿಗೆ ಐದು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾರಣಗಳು ಹೇಳಿದೆ. ಅಡಿಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ರಾಜಾಶ್ರಯವತಾಂ ಮತ್ತು ಧನಿನಾಂ ಎಂದು ಮೊದಲ ಎರಡು ಪದಗಳ ಅರ್ಥ ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಜ್ಞಾತೄಣಾಂ ಎಂದರೆ ತಿಳಿದವರು ಎಂದು ಇಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ.
Five kinds of people are given five different reasons. The printed footnotes explain the first two words as those who depend on a king and the wealthy. We take jnatrinam here to mean those who know.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 180. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 180. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಸಂಪತ್ತು ಇದ್ದೂ ಕೊಡದಿರುವುದು, ತಿಳಿವು ಇದ್ದೂ ಮತ್ತೆ ಓದದಿರುವುದು ಎರಡೂ ಒಂದೇ ವ್ಯರ್ಥ. ವೈದ್ಯರಾದ ನಮಗೆ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನ ಓದದ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳು ಹೇಗೆ ಜ್ಞಾನ ಹಳೆಯದಾಗಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಪರಿಚಿತ.
Having wealth and not giving, and having knowledge and not reading on, are the same waste. To us as physicians it is familiar how years without reading new studies let knowledge grow stale.
ಈ ಪದ್ಯ ಯಾರ ಆಯುಷ್ಯ ವ್ಯರ್ಥ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ಗಂಟೆ ನೆನಪಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಜಾಗೃತಿಯ ಮಾತು ಎಂದು ಓದಬಹುದು.
The verse does not pronounce whose life is wasted. It can be read as a reminder, in the way a bell reminds.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.


ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ